Kim jest Marta Margolis?
- Kim jest
- Marta Margolis, współzałożycielka i przez 13 lat członkini zarządu Atheneum, globalnej platformy typu research as a service. Pochodzi z Polski, mieszka w Monachium, absolwentka INSEAD, wcześniej konsultantka McKinsey. Operacyjnie wyszła z firmy z końcem poprzedniego roku, pozostając częściowym udziałowcem.
- Czym się zajmuje
- Atheneum łączy ekspertów biznesowych z klientami, takimi jak fundusze private equity, firmy konsultingowe i korporacje, którzy potrzebują szybkiej, precyzyjnej wiedzy o rynku. Firma urosła z poniżej miliona euro przychodów do około 75 milionów euro i ponad 600 pracowników na czterech kontynentach.
- O czym rozmawiamy
- O przedsiębiorczości wyniesionej z domu, drodze od własnej firmy przez McKinsey do Atheneum, skalowaniu globalnym, komunikacji w dużym zespole, kulturze akceptującej błędy, wpływie AI na branżę expert networks oraz sprzedaży większościowego pakietu funduszowi private equity.
- Gdzie ją szukać
- LinkedIn (Marta Margolis).
Najlepsze cytaty
„Jak cię wyrzucą drzwiami, to wchodzisz oknem, a jak nie, to kominem udajesz Mikołaja.”
„My jesteśmy ekspertami od pozyskiwania ekspertów.”
„Błędy są świadectwem tego, że próbujemy zrobić coś, co jest na granicy naszych możliwości.”
„Inercja, nie robienie niczego, może być największym błędem, który firma popełni.”
Polecane materiały i źródła
Polecajka gościni
Książka · Erin MeyerThe Culture Map
erinmeyer.comMarta poleca ją jako praktyczny przewodnik po tym, jak to samo podejście bywa różnie odbierane w różnych kulturach, przydatny zarówno w biznesie, jak i prywatnie.
Książka · Peter AttiaOutlive
peterattiamd.comMarta poleca ją jako książkę o tym, jak żyć nie tylko długo, ale w dobrej jakości, i o myśleniu w wieku 20, 30 i 40 lat o tym, w jakiej formie chcemy być, mając 100 lat.
Powiązane rozmowy
Od Wojskowej Auli do Techstars - Jak (nie) budować start-upy technologiczneWojciech CzajkowskiWspólne tematy: sztuczna inteligencja w biznesie
Jak stworzyć produkt z którego korzystają tysiące ludzi na świecie - Michał SuskiMichał SuskiTemat: Rozwój międzynarodowy
Sekrety Międzynarodowego SEO z ekspertką Natalią WitczykNatalia WitczykTemat: Rozwój międzynarodowy
Biznes SEO czyli zabawa na ruinach - Paweł StrykowskiPaweł StrykowskiTemat: Rozwój międzynarodowy
Transkrypt
Prowadzący: Rafał Moszkowców. Gościni: Marta Margolis.
Wstęp
Rafał: Cześć wszystkim, witam was serdecznie w kolejnym odcinku podcastu Globalne Horyzonty. Dzisiaj mam ogromną przyjemność gościć osobę, która doskonale pokazuje, jak można przejść od startupu do globalnej firmy, a następnie zbudować jeden z najbardziej rozpoznawalnych produktów w branży research as a service. Moją gościnią jest Marta Margolis. Marta, witaj w Globalnych Horyzontach.
Marta: Cześć Rafał, dziękuję bardzo. Bardzo się cieszę, że mogę tutaj z tobą dzisiaj być.
Rafał: Super. Mogłabyś powiedzieć kilka słów o sobie? Gdzie teraz jesteś i co robisz?
Marta: Jestem teraz w słonecznym Monachium. Mieszkam tu od 13 lat, jak słychać, pochodzę z Polski. Tutaj też spędziłam początki mojej kariery zawodowej. Przez ostatnie 13 lat byłam współzałożycielką i członkinią zarządu Atheneum, czyli globalnej platformy research as a service, łączącej ekspertów z ludźmi, którzy potrzebują ekspertyzy bardzo szybko i bardzo dokładnej. Często w obszarze fuzji i przejęć, ale też przy kształtowaniu strategii firm czy podejmowaniu ważnych decyzji biznesowych. Jestem mamą dwójki dzieci. Studiowałam na INSEAD i tam poznałam też mojego męża, który też ściągnął mnie do Niemiec, gdzie jest siedziba główna firmy.
Rafał: Zachęciłaś mnie podwójnie do MBA, bo właśnie jestem na etapie wybierania.
Marta: Mogę na pewno polecić INSEAD. Nadal jesteśmy w bliskim kontakcie z przyjaciółmi z INSEAD-u rozsianymi po całym świecie. W przyszły weekend lecimy do Belgii na dużą imprezę organizowaną przez znajomych z INSEAD-u. Benefity są nie tylko intelektualne i zawodowe, ale też prywatne.
Rafał: Jeśli nie przekręcę, to jest Fontainebleau?
Marta: Fontainebleau to pierwszy kampus, około 70 km od Paryża. Drugi, na tym etapie równie duży, jest w Singapurze.
Jak Marta Margolis została współzałożycielką Atheneum?
Rafał: Research as a service jako forma biznesu nie jest mi dobrze znany, więc to będzie ciekawa rozmowa. Co cię zainspirowało do współzałożenia Atheneum, to już trochę czasu temu, 2012 rok?
Marta: Tak, dołączyłam do Atheneum w 2012 roku. Na tym etapie był to maleńki startup z Berlina. Co mnie do tego skłoniło? Po pierwsze przedsiębiorczość mam trochę we krwi. Moi rodzice po zmianie systemu z dużą odwagą weszli w kapitalizm i próbowali swoich sił w bardzo różnych biznesach. Mój tata prowadził fabrykę cegieł, gdzie jako dziecko wypalałam jakieś swoje ludziki i suszyłam owoce. Moja mama miała pracownię ręcznie robionych, luksusowych sukien ślubnych. Potem rodzice zajęli się handlem bawełną i produkcją przędzy i dzianin. Dosyć wcześnie weszłam w ten biznes, bo jako jedyna w rodzinie mówiłam po angielsku i chyba rodzice mieli do mnie większe zaufanie niż do tłumaczy zagranicznych, więc jeszcze w liceum uczestniczyłam w rozmowach handlowych i przetargach.
Marta: Potem studiowałam w Łodzi finanse i bankowość. Stwierdziłam, że to dość teoretyczne i ciekawie byłoby doświadczyć biznesu bezpośrednio. Pojawiła się niezwykła okazja: Łódź była miastem tekstylnym z wielkimi fabrykami, a w latach dziewięćdziesiątych i na początku dwutysięcznych wiele z nich upadało. Mogłam za niewielką kwotę odkupić całe laboratorium badań środowiskowych i w ten sposób weszłam w przedsiębiorczość. Znalazłam kogoś, kto mógł to laboratorium prowadzić. Miałam pomysł, że zaczniemy ten biznes razem, ale ponieważ była to osoba starsza, nie wyobrażała sobie wejścia w biznes jako founder, i tak miałam pracownika numer jeden, bodajże na drugim roku studiów. Prowadziłam tę firmę przez parę lat. Dużo się nauczyłam, ale miałam też świadomość swoich ograniczeń. Bycie szefem na tak wczesnym etapie kariery jest ciekawe, ale w którymś momencie pewnie sama blokowałam swój rozwój. W ten sposób, trochę przypadkowo, natknęłam się na McKinsey. Pomyślałam, że spróbuję, że to może obszar, gdzie mogę się dalej rozwinąć i od kogo mogę się uczyć.
Marta: Zrobiłam praktyki w McKinsey. Bardzo mi się ten czas podobał, więc zdecydowałam się firmę sprzedać. Nie za duże pieniądze, ale ponad 20 lat później firma nadal jest na rynku, więc stworzyłam coś trwałego. W ten sposób dołączyłam do McKinsey na stałe, co z założenia miało być przystankiem, pewnie trochę dłuższym, niż się spodziewałam, bo to była bardzo różnorodna przygoda, jeśli chodzi o sektory, tematy i geografię: jedną trzecią projektów robiłam w Polsce, jedną trzecią w Europie Środkowo-Wschodniej, jedną trzecią rozsianych po świecie. Ale w karierze konsultingowej przychodzi moment, w którym trzeba zdecydować, czy chcę tu być na stałe, czy chcę być partnerem. A ja chciałam być po stronie nie doradczej, tylko operacyjnej.
Marta: Na jednym z projektów McKinsey, gdzie robiłam due diligence w Polsce, zobaczyłam bezpośrednio, że trudno jest mieć dostęp do najświeższej wiedzy o rynku. Raporty dostępne online, nawet jeśli się je wykupi, przedstawiają perspektywę, która z założenia nie jest najświeższa, i nie masz pełnej transparentności, na jakiej bazie dane zostały przedstawione. Dla due diligence to nie wystarczało. Wysłałam więc starą modą maila do wszystkich w biurze: czy ktoś ma przyjaciół albo członków rodziny w takim a takim temacie, szukam najświeższych informacji, najlepiej porozmawiać z tymi ludźmi. Wtedy zostałam nakierowana na firmę, która stworzyła temat expert networks, GLG ze Stanów. McKinsey miał z nimi współpracę. Nie byłam jednak zachwycona tym, co dostarczyli, bo dostarczyli bardzo dużo ekspertów, ale ze Stanów. To ciekawa perspektywa, ale żeby ocenić wartość czy synergię spółki w Polsce, to wiedza zdecydowanie niewystarczająca. Temat mnie zaciekawił, bo widziałam niszę rynkową: coś, co skupia się na rynkach nieanglojęzycznych. W ten sposób trafiłam do Atheneum, firmy na tym etapie małej, nie mieliśmy nawet miliona przychodów. Dołączyłam do bardzo młodego zespołu i tak zaczął się długi etap mojej kariery: byłam w Atheneum 13 lat jako członkini zarządu i widziałam bardzo różnorodne fazy wzrostu. Na tym etapie firma ma około 75 milionów euro przychodów i ponad 600 pracowników rozsianych po całym świecie, od Tokio po San Francisco.
Rafał: Kompleksowo odpowiedziałaś. Pokazuje to, ile się dzieje, kiedy jesteśmy odważni: na drugim roku studiów zacząć mieć własną firmę. Ja myślałem wtedy, jakie są promocje w sklepie. Fajnie powiedziałaś o rodzicach, bo to mega ważne. Pokazali, że warto się nie bać i próbować. Od Łodzi i środkowej Europy po taką firmę to naprawdę niesamowite osiągnięcie, gratuluję.
Jak działa Atheneum?
Rafał: Gdzieś spotkałem określenie, nie wiem, czy ci się spodoba: Airbnb dla wiedzy eksperckiej. Czy mogłabyś doprecyzować, jak to działa?
Marta: Dziękuję za miłe słowa. Dziękuję też moim rodzicom, którzy mnie w tych dziwnych wyborach wspierali, bez tego wsparcia pewnie nie miałabym tyle odwagi. Airbnb dla wiedzy eksperckiej: pierwszy raz spotykam to określenie, ale uważam, że jest całkiem trafne. Airbnb w jakiś sposób zdemokratyzowało rynek, który wcześniej był zarezerwowany dla hoteli, i dało o wiele większej liczbie osób możliwość dotarcia do bazy noclegowej, ale też dzielenia się nią. To, co robi Atheneum, to łączy najlepszych ekspertów biznesowych na świecie z osobami, które potrzebują informacji o rynku, graczach, trendach regulacyjnych i technologicznych, czyli często z funduszami private equity, firmami konsultingowymi i dużymi korporacjami. Łączy tych ludzi z całego świata, niezależnie od sektora, niemal natychmiast.
Marta: Z większością klientów mamy wieloletnie umowy ramowe. Klient wysyła zapytanie: potrzebuję listę ekspertów dotyczącą rynku w Europie Środkowo-Wschodniej, biznes elektrowni wiatrowych, to są firmy, które nas interesują, to są pytania, które chcemy przedyskutować. Typowo potrzebują jej od razu i oczekują odpowiedzi w ciągu 30 minut. Naszą rolą jest znaleźć ludzi w naszej bazie, która ma już ponad 2 miliony profili, ale też poza bazą, upewnić się, że mają tę wiedzę, że są gotowi i że prawnie mogą się nią podzielić, że mamy podpisane porozumienia i wynegocjowane wynagrodzenie, zająć się stroną administracyjną. De facto klient otrzymuje zaproszenie do kalendarza, dzwoni na rozmowę, ekspert jest już przygotowany i prowadzą ciekawą dyskusję, która wiele daje nie tylko klientom, ale też ekspertom, którzy mogą się dowiedzieć, o czym myślą gracze na rynku, i podzielić się wiedzą zebraną przez często ponad 20 lat kariery.
Rafał: Czy główną różnicą między takimi badaniami rynku a Atheneum jest to, że działacie bardzo szybko i interaktywnie, a nie trzeba zlecać z wyprzedzeniem i czekać na rezultaty?
Marta: Różnic jest parę. Po pierwsze natychmiastowy dostęp do wiedzy, czasem ustawiamy rozmowy na ten sam dzień. Po drugie dostęp do wiedzy bardzo precyzyjnej: raport ma z góry określoną strukturę i odpowiada na pytania, które stworzyli jego autorzy, a część informacji jest dla ciebie zbędna, część w ogóle niepokryta. Tu sam decydujesz, co jest na agendzie rozmowy. I nie tylko widzisz opinię: ekspert mówi, że rynek będzie rósł 5 procent rocznie, ale możesz zapytać, czemu tak uważa. My z naszej perspektywy widzimy, że ten rynek ma potencjał nawet dwucyfrowego wzrostu. Wtedy następuje ciekawa wymiana, gdzie klient z ekspertem mogą stawiać sobie trudne pytania i nawzajem się przekonywać: ty myślisz, że tak będzie, ale nie wiesz, że będą zmiany w regulacjach, o których słyszeliśmy, są wstępne konsultacje. Oczywiście nie dzielimy się informacjami poufnymi. I jest dostęp do wszystkich rynków świata. Czasami tematy są dosyć egzotyczne.
Jak niepewność rynkowa i cła wpływają na Atheneum?
Rafał: Wspomniałaś o zmieniających się regulacjach. Od stycznia regulacje są wyciągane z kapelusza, powstają cła albo nie powstają, są cofane, jest straszny bałagan. Czy to sprzyja waszemu biznesowi, czy wręcz przeciwnie?
Marta: I tak, i nie. Niepewność sprawia, że ludzie muszą zwracać się z pytaniami o wiele częściej, bo to, co jest aktualne w styczniu, nie będzie aktualne w lutym. Z drugiej strony ogólna niestabilność nie jest dobra dla żadnej branży: wiele decyzji ma naciśnięty przycisk pauza. Czy inwestować w fabrykę, czy kupić firmę, tej decyzji nie podejmuje się, dopóki nie ma przekonania o stabilności ram. Są pewne plusy, ale minusów jest pewnie więcej.
Rafał: W naszej branży, która też jest ekspercka, wspieramy ekspansję firm za granicę i widoczność w search marketingu, pozyskiwanie leadów, sprzedaż. Od stycznia mamy prawie full hold: firmy, które miały budować rzeczy głównie w Stanach, tego nie robią, bo jest bałagan regulacyjny i cła rozbiły łańcuchy. Z naszej perspektywy 95 procent to minusy.
Jak Atheneum skalowało się globalnie?
Rafał: Zastanawia mnie skalowanie: firma urosła mniej więcej 75 razy w przychodach. Jakie były największe wyzwania?
Marta: Rosnąć szybko jest zawsze marzeniem, a potem się zaczyna i robią się rozdarcia i człowiek się martwi, co z nimi zrobi. Droga do sukcesu nigdy nie jest linią prostą, tylko bardzo krętą. Czasem są boczne ścieżki, które okazują się zamknięte, i trzeba zawrócić. Nabiliśmy sobie siniaków i na pewno się dużo spociliśmy, bo to najzwyczajniej w świecie dużo pracy i energii. Trzeba mieć przekonanie, że się da: jak cię wyrzucą drzwiami, to wchodzisz oknem, a jak nie, to kominem udajesz Mikołaja. Taka wytrwałość jest niezbędna w biznesie, myślę, że każdy, kto stworzył firmę mniejszą czy większą, mi przytaknie.
Marta: Dla nas bycie firmą globalną było decyzją strategiczną już na bardzo wczesnym etapie, bo naszą przewagą konkurencyjną miał być natychmiastowy dostęp do rynków światowych: z jednej strony globalny dostęp, z drugiej lokalni eksperci. Trudno powiedzieć, że masz dostęp do lokalnych ekspertów, jeśli masz tylko jedną lokalizację. Z Berlina bardzo szybko zaczęliśmy otwierać biura, nie tylko w Europie, ale na innych kontynentach: Chiny i Chile pojawiły się szybko, żeby mieć dostęp do rynków Ameryki Północnej i Południowej oraz Azji.
Rafał: Rozwijaliście się organicznie, stawialiście własne podmioty, czy przez akwizycje?
Marta: Organicznie. Największym wyzwaniem jest znaleźć dobrą osobę, która lokalnie może to poprowadzić. Niektórzy nasi partnerzy biznesowi są z nami od lat, czasem ta ścieżka na jakimś etapie się kończy i trzeba mieć inne podejście. Można na początku rozwijać coś z zespołem centralnym, ale żeby osiągnąć pewną skalę, potrzeba ludzi lokalnych, z dobrym zrozumieniem lokalnego rynku, nie tylko od strony klienta, ale tego, jak prowadzi się biznes, jak znaleźć najlepszych pracowników. Warto też przemyśleć strukturę prawną. Z doświadczenia: jeśli ma się ambicje zbudować coś globalnego, najlepiej tworzyć podmioty w 100 procentach należące do spółki matki. My mieliśmy trochę bałaganu, który przed dużą transakcją cztery lata temu musieliśmy wyczyścić, i było to bardziej skomplikowane i kosztowne, niż gdybyśmy od początku zrobili to inaczej. Trzeba też dobrze rozumieć strukturę podatkową i prawną, żeby nie narobić sobie kłopotów. Wyjście na zewnątrz było dla nas niezbędne z perspektywy klientów, bo wielu wspieramy globalnie i nie zadają sobie pytania, czy mogą z tematem uderzyć do Atheneum, bo wiedzą, że mogą we wszystkich sektorach.
Rafał: Mieliście łatwiej, bo mieliście już ekspertów?
Marta: Nie wiem, bo tematy są bardzo specyficzne. My nie jesteśmy ekspertami w konkretnym sektorze czy geografii, my jesteśmy ekspertami od pozyskiwania ekspertów, jeśli tak można to określić. Mamy bardzo dobrze skodyfikowany proces, jak od momentu zapytania klienta jak najszybciej dostarczyć ludzi, którzy spełniają wszystkie wymagania.
Rafał: Które rynki były najtrudniejsze? O Chinach słyszałem horror stories.
Marta: Azja ma swoją specyfikę. Chiny to rynek bardzo lokalny. Wcześnie postawiliśmy na lokalny zespół i budowanie lokalnych relacji nawet z graczami światowymi. U nas nie ma patentów ani produkcji, jest usługa wspierana technologią. Ten rynek może nie jest łatwy, ale nie wiem, czy był najtrudniejszy. Najbardziej hermetyczna z naszej perspektywy jest Japonia, najbardziej lokalna i specyficzna. Tam też mamy lokalne biuro. Pamiętam, że do niedawna do ekspertów się nie dzwoniło, tylko wysyłało faks, który nigdzie indziej już nie funkcjonował. Z perspektywy biznesowej najtrudniejszy jest pewnie rynek amerykański, bo jest też najważniejszy: to największa gospodarka świata pod względem wydatków na badania, praktycznie połowa światowego rynku. Jeśli chcesz zbudować firmę globalną, musi ci się udać w Ameryce. Kulturowo jest nam bliższy niż Bliski Wschód, ale jest bardzo konkurencyjny.
Rafał: Tu muszę postawić timestamp, że nagrywamy to konkretnego dnia i Ameryka jest jeszcze największym rynkiem, bo mam poczucie, że dużo się zmienia i nie wiadomo, czy za rok sytuacja będzie taka sama.
Jak zbudować zespół 600 osób na czterech kontynentach?
Rafał: Jak z małego zespołu zbudować gigantyczny, 600 osób na czterech kontynentach? Jakie narzędzia czy procesy wam sprzyjały?
Marta: To najtrudniejsza część skalowania. Dużo osób skupia się na technologii i klientach, ale szybki wzrost zespołu jest trudny, bo rzeczy, które funkcjonowały dobrze, przestają funkcjonować w dużej grupie ludzi, którzy nigdy się nie widzą bezpośrednio. W Atheneum nie możemy zrobić jednego spotkania, na którym wszyscy będą dostępni, nawet online, bo różnice czasowe są zbyt duże. Nawet town hall raz w miesiącu ma dwie odsłony, żeby połączyć strefy czasowe. W startupie nie myśli się o proaktywnej komunikacji, bo komunikacja następuje naturalnie: siedzisz w jednym pokoju, potem w paru, ludzie mijają się na korytarzach. Nie ma potrzeby siadać z fanfarami i mówić, nad czym pracujemy, bo wszyscy wiedzą o wszystkim. Aż do etapu, gdy firma jest tak duża pod względem biur, geografii, osób i departamentów, że ludzie nie wiedzą, co się dzieje. Ten etap łatwo przegapić. Mogliśmy być bardziej proaktywni wcześniej. To niezwykle ważne, bo to trzyma firmę razem. Chcesz, żeby zespół rozumiał wizję, misję, wartości, ale też żeby umieć przełożyć to na to, co oznacza dla konkretnego pracownika: czy jesteś w IT, obsłudze klienta, sprzedaży, w Korei czy w Londynie. Ważne, żebyś rozumiał, jak to, co robisz, jest częścią czegoś większego, bo wtedy dajesz z siebie więcej i masz większy fun.
Rafał: Trudno być zaangażowanym w coś, czego nie rozumiesz, dlatego w gospodarkach centralnie planowanych ludzie nie byli zaangażowani, bo nie wiedzieli, po co skręcają te traktory. Ostatnio ktoś mi powiedział, że potrzebujesz internal PR, że internal comms są ważniejsze niż external, że przewody komunikacyjne w firmie nie mogą być wireless, tylko fizyczne, bo musisz dobrze pompować informację wewnątrz zespołu, żeby wyszła spójna na zewnątrz. To był jeden z moich głównych błędów: wydawało mi się, że komunikuję do wewnątrz, a potem na zewnątrz wychodził inny komunikat ode mnie, inny od kogoś z Polski, inny z Londynu.
Marta: Nadal się uczymy i nie powinniśmy nigdy przestać. A propos błędów: często ma to pejoratywne znaczenie, popełniłem błąd, porażka. Mi się wydaje, że w biznesie i w życiu błędy są świadectwem tego, że próbujemy zrobić coś, co jest na granicy naszych możliwości. Trudno rozmawiać z kimś, kto osiągnął sukces, i usłyszeć, że nigdy nie popełniał błędów. Nie popełniają ich osoby, które nie próbują wystarczająco mocno czegoś zmienić. Ważne mieć kulturę organizacyjną, która akceptuje błędy wynikające z tego, że staraliśmy się zrobić coś ciekawego, trudnego. Trzeba na nich się uczyć, nie powtarzać ich wielokrotnie i upewnić się, że nie są to błędy, które zagrażają istnieniu całego biznesu.
Rafał: Gloryfikuję metodę robienia i sprawdzania. Niektórzy robią 10 lat to samo i walą głową w mur, nie wyciągając wniosków. Retrospekcja jest kluczowa. A żeby popełniać błędy, musi być otwarta kultura i transparentność, a w Polsce ludzie są bardziej ostrożni, bo za błędy się karze, a nie nagradza.
Marta: W obecnych czasach, przy tak dużej niepewności rynkowej, gdzie warunki zmieniają się tak szybko, tym bardziej musimy dawać przyzwolenie na błędy, bo inercja, nie robienie niczego, może być największym błędem, który firma popełni. Nie łudźmy się, że jeśli nie zrobimy nic, to nie popełnimy błędów.
Jak AI zmienia branżę expert networks?
Rafał: Jak zmieniła się branża expert networks przez ostatnie 12 lat? Były jakieś kluczowe momenty?
Marta: Trudno wskazać jeden punkt zwrotny. Na początku technologia odgrywała mniejszą rolę, teraz ta rola jest dramatyczna, a sztuczna inteligencja nie jest u nas sloganem. Myśleliśmy o AI i pracowaliśmy nad projektami z nią związanymi, zanim pojawił się sławetny ChatGPT. Dlaczego? Bo mamy w swojej bazie ponad dwa miliony profili i setki projektów rozpoczynających się każdego dnia, a na każdym jest kilku ekspertów, więc powstają tysiące kontaktów i wymian dziennie. Żeby stworzyć coś ciekawego z AI, potrzebujesz dużej bazy danych, a najwartościowsza jest ta, która należy do ciebie. Wymiany z ekspertami, screening pod kątem projektu, ich odpowiedzi, ocena klientów, czy byli pomocni, dają nam bogatą bazę wewnętrzną, której nie ma nikt inny. Jeśli klient przesyła projekt, możemy niemal natychmiast połączyć go z informacjami o ekspercie z profilu, CV i naszych interakcji i przygotować pierwszą, bardzo precyzyjną listę. To coś, co kiedyś zajmowało godziny, nawet dni.
Rafał: Czyli AI raczej wspiera wasz model, niż mu zagraża?
Marta: Każdy jest podekscytowany AI, ale też trochę się martwi, bo nie wiemy, jaki będzie wpływ w perspektywie paru lat. AI opiera się na dostępnej informacji, nie jest w stanie wykreować informacji, która jest w głowach ludzi. Świetnie zbiera wszystko, co jest dostępne w internecie, ale to, co my dostarczamy, jest nie do skopiowania, bo klienci przychodzą po bardzo specyficzne informacje i chcą interakcji z ekspertami. Ale może pojawić się innowacja, której nie umiem sobie wyobrazić, więc trzeba cały czas pytać siebie, co to dla mnie oznacza. Trzeba mieć o wiele więcej szacunku nawet dla malutkich startupów, bo mogą szybko stać się dużymi konkurentami. Żeby to robić efektywnie, trzeba opierać się na wiedzy całego zespołu. Nie można mieć oczekiwania, że jako prezes czy członek zarządu wiem najlepiej. Trzeba stawiać dużo dobrych pytań, bo różne osoby z różnych geografii i departamentów słyszą różne rzeczy od klientów, ekspertów i dostawców, i dopiero połączenie tych punktów da obraz szans i ryzyk.
Rafał: Firmy technologiczne rosną dziś błyskawicznie: zamykasz oczy, mają 100 tysięcy przychodu, otwierasz, mają 5 milionów. Będzie gigantyczny disturbance w niektórych branżach. Szkoda mi zasłużonych firm, które się obudzą, gdy nie będzie dla nich rynku. Prezesi i zarządy muszą zluzować na ego i słuchać rynku i pracowników, bo większość innowacji procesowych powinna wychodzić od środka, tym bardziej teraz, gdy dzięki narzędziom testowanie jest szybsze.
Jak Atheneum kontroluje jakość sieci 2 milionów ekspertów?
Rafał: Jak zapewniacie quality control w sieci 2 milionów ekspertów?
Marta: Nigdy nie umówimy rozmowy z ekspertem, z którym nie byliśmy w wymianie, nie sprawdzimy, czy nie zmienił pracy i czy ma wiedzę pod kątem tego projektu. To podstawa jakości. Dajemy też klientom gwarancję: jeśli jesteś na callu i widzisz, że ta osoba nie ma wiedzy, którą obiecaliśmy, masz prawo w ciągu pierwszych 10 minut zakończyć rozmowę i nie ponieść kosztów. Dajemy ją, żeby klient miał komfort, że każda rozmowa dostarcza wartości, a z drugiej strony dla naszej wewnętrznej motywacji, żeby dopasowanie było nie tylko teoretyczne. Prowadzimy też weryfikację wielu ekspertów, łącznie z dokumentami tożsamości, żeby upewnić się, że Rafał jest tym Rafałem, o którym mowa. Pracujemy z firmami o najlepszej reputacji w swoich branżach, to usługi premium, więc oczekują wysokiego standardu. Są specjalne zespoły compliance i technologii, które regularnie nas audytują, żeby procesy, struktury, dokumenty, szkolenia i ludzie spełniali najwyższe standardy.
Rafał: Gwarantowany sukces rozmowy jest uspokojeniem dla nowych klientów, którzy was nie znają.
Jak wygląda sprzedaż firmy funduszowi private equity?
Rafał: Opowiedz o procesie sprzedaży do private equity i jak wpłynął na ciebie i na rozwój firmy.
Marta: Mam dosyć szerokie doświadczenie, bo przechodziliśmy przez parę rund finansowania. Mieliśmy anioła biznesu, VC, korporacyjne VC, potem sprzedaliśmy udziały mniejszościowe funduszowi PE z Niemiec, a cztery lata temu większościowy pakiet funduszowi private equity ze Stanów. Procesy były bardzo różne. Przy pierwszej transakcji Atheneum było mniejsze, pakiet mniejszy, więc proces krótszy, mniej skomplikowany i miał mniejszy wpływ na to, jak funkcjonowaliśmy po transakcji. Ostatni proces był bardzo profesjonalny, z dużą pulą doradców, i trwał około dziewięciu miesięcy, od przygotowania materiałów po zamknięcie. Dla nas jako członków zarządu i współzałożycieli niektóre fazy były bardzo intensywne, bo prowadzisz dynamicznie rosnącą firmę, która nadal potrzebuje twojego wsparcia, a jednocześnie masz drugą pełnowymiarową pracę, sprzedaż firmy. Jest presja, że podczas transakcji nie możesz mieć miesiąca, w którym lekko ominiesz budżet, bo będzie to miało większy wydźwięk dla transakcji niż dla biznesu. Do ostatniego momentu nie wiesz, jak się to zamknie.
Marta: Fazy: na początku przygotowujesz teaser, kilka stron, który bank inwestycyjny wysyła do puli inwestorów pasujących profilowo pod względem wielkości firmy, zyskowności, geografii i branż. Na tej bazie wyłania się kilkanaście, do dwudziestu funduszy, z którymi umawia się pierwsze szybkie calle, fireside chats. Potem otrzymuje się pierwsze oferty, już w euro, ale niewiążące, i na tej bazie wybiera się podmioty wchodzące w dokładne due diligence, z management meetings i bardzo dużą liczbą szczegółowych pytań. U nas były trzy fundusze na ostatnim kroku, gdzie wymienialiśmy już shareholders agreement. Fundusz skupiony na szybko rosnących spółkach ze Stanów został naszym partnerem, potem signing, closing. Można świętować, ale nie do końca, bo skoro ktoś wydał z ich perspektywy dużą kwotę, oczekuje, że nie położymy się na plaży, tylko ze zdwojoną siłą zabierzemy się do kreowania wartości, którą obiecaliśmy. Ciekawe było dla mnie nie tylko to, że fundusz mniejszościowy zamienił się w większościowy, ale też współpraca z funduszem amerykańskim bez lokalnego teamu w Europie: zespół był ze Stanów, więc pojawiły się różnice kulturowe, bo wydaje się, że firma z siedzibą w Berlinie nie jest aż tak różna od Stanów, a w praniu pojawiają się duże różnice w stylu prowadzenia biznesu i zarządzania, z którymi musieliśmy sobie poradzić.
Rafał: Jakie było najgłupsze pytanie w formularzach?
Marta: Część partnerów przesyłała krótką listę pytań, ale jeden fundusz przysłał ponad 350 pytań, które musieliśmy odpowiedzieć po dostarczeniu wszystkich materiałów i dostępie do data roomów, tak szczegółowych, że nawet ja, która pamiętam różne dziwne informacje, nie byłam w stanie tego odgrzebać, ani nie było nikogo w zespole, kto pamiętał, czemu przychody jednego klienta w jednym biurze zmieniły się z roku na rok. Po tych pytaniach poznajesz partnera biznesowego, jego styl funkcjonowania i hipotezy, które ma, przeprowadzając transakcję.
Rafał: Jak zmienia się zarządzanie firmą po wejściu większościowego udziałowca?
Marta: Na pewno się zmienia. Byliśmy przyzwyczajeni, że mamy radę nadzorczą i inwestorów, ale działasz jako przedsiębiorca i mniejszościowi inwestorzy mniej oczekują, że będziesz pytać o zgodę. Przy większościowym o wiele ważniejsza jest wspólna wizja tego, co dla firmy w następnych trzech do pięciu latach jest istotne. Perspektywy mogą być różne: my jako współzałożyciele myślimy bardzo długoterminowo i bardzo krótkoterminowo, o budżecie na miesiąc czy kwartał, i o wizji, jak chcemy rozwinąć firmę. Inwestor finansowy ma horyzont czasowy swojej inwestycji, więc często pojawia się temat exitu, nawet już na samym początku po transakcji rozmawia się o tym, co będzie potrzebne, żeby po około pięciu latach sprzedać firmę dalej.
Rafał: Masz horyzont całkowitego wyjścia?
Marta: Jestem nadal częściowym udziałowcem Atheneum, ale operacyjnie wyszłam z biznesu z końcem zeszłego roku. 13 lat to był dobry moment, żeby zrobić pauzę i pomyśleć, co chcę zrobić w kolejnym dziesięcioleciu. To dla mnie duża zmiana, bo z osoby, która miała bardzo duży wpływ na Atheneum, siedzę teraz na ławce rezerwowych. Głównie jestem kibicem, nie mam dużego wpływu na to, kiedy będzie kolejna transakcja i jak firma się rozwinie. Ale uważam, że to była dobra decyzja, żeby stworzyć sobie platformę do pomyślenia, jaka jest moja kolejna krzywa wzrostu.
Refleksje i polecajka
Rafał: Każdy zasługuje na przerwę po zrobieniu czegoś spektakularnego. Ostatnie pytanie z sekcji osobistych refleksji: gdybyś miała zacząć od nowa, co byś zrobiła inaczej?
Marta: Pewnie nic. Nie dlatego, że nie popełniłam błędów, ale boję się efektu motyla: wydaje się, że coś poprawisz, a potem ma to dziwny wpływ na to, jak toczy się życie zawodowe czy prywatne. Nawet mojego męża, którego kocham, choć pewnie mógłby coś poprawić, też bym nie poprawiała z tego powodu.
Rafał: Sprytnie z tego wyszłaś. Na koniec polecajka: książka, film, wystawa, cokolwiek, co z twojej perspektywy jest wartościowe.
Marta: Chętnie czytam i teraz mam więcej czasu. Biznesowo książka bardzo przyjemna w lekturze i bardzo wartościowa, która wpadła mi w ręce przez przypadek, to „The Culture Map”. Pokazuje, jak podejście, które wydaje nam się oczywiste, może być różnie odbierane przez osoby z różnych kultur, z perspektywy biznesowej, ale pomaga też prywatnie. Ma praktyczne zastosowanie, a nie tylko intelektualną ciekawość. Druga książka, niekoniecznie dlatego, że zgadzam się z całą zawartością, ale wydaje mi się ważna, bo pokazuje inną strefę życia, to „Outlive”. Skupia się na tym, jak żyć nie tylko długo, ale w dobrej jakości jak najdłużej, i mówi o elementach, które wpływają na nasze zdrowie i formę. Ważne, żeby myśleć, mając 20, 30, 40 lat, w jakiej formie chcemy być, mając 100, a nie zastanawiać się, kiedy może być za późno.
Rafał: Nie znałem „Outlive”, podlinkuję w opisie i sam chętnie się z nią zapoznam. „The Culture Map” Erin Meyer to świetna praca i łatwo wejść w tę książkę. Trochę się obawiałem, że będzie przeintelektualizowanym monologiem, a to okazała się świetna przygoda. Potwierdzam twoje słowa.
Marta: Z taką podwójną rekomendacją może jedna albo dwie osoby po nią sięgną.
Zakończenie rozmowy i odcinka
Rafał: Marto, bardzo ci dziękuję. To była świetna rozmowa. Gdyby słuchacze chcieli cię znaleźć i zobaczyć, co wymyślisz, to LinkedIn?
Marta: Jeśli już, to LinkedIn. Nie jestem osobą szczególnie aktywną w świecie wirtualnym, jestem z innej generacji i cenię prywatność, ale na LinkedInie jestem i tam najłatwiej mnie śledzić.
Rafał: Podlinkujemy twojego LinkedIna. Dziękuję jeszcze raz. Wszystkiego dobrego, dobrego wieczoru.
Marta: Dziękuję, to była bardzo ciekawa rozmowa i na pewno będziemy w kontakcie.
Posłuchaj i obejrzyj
Ta sama rozmowa w Twojej ulubionej aplikacji.
Pełny, zredagowany transkrypt jako plik Markdown, z opisem gościa i cytatami.
Wróć do góry
