Kim jest Michał Rochwerger?
- Kim jest
- Michał Rochwerger, od ponad 20 lat w branży SEO, uważany za dinozaura polskiej sceny SEO.
- Czym się zajmuje
- Jest founderem agencji TrustLuna (około 40 osób, praca zdalna), współzałożycielem startupu Vistrix, który rozwija rozwiązania AI dla SEO i wideo, oraz organizatorem wydarzeń Control and Growth. Karierę zaczynał jako afiliant w trudnych branżach, na rynkach m.in. w Stanach Zjednoczonych i Azji.
- O czym rozmawiamy
- O rewolucji AI w SEO i tym, co powiedziałby sobie z 2022 roku, o drodze od afiliacji do agencji, o motywacji po dwudziestu latach w branży, o work-life balance, delegowaniu i budowaniu zespołu, o mastermindach oraz o tym, czy GEO i AEO to buzzwordy, czy realna zmiana.
- Gdzie go szukać
- LinkedIn (Michał Rochwerger) oraz wydarzenia Control and Growth.
Najlepsze cytaty
„Trzeba wstać, trzeba zrobić swoją robotę, trzeba znowu udowodnić swoją wartość.”
„Nie takie czołgi na nas szły.”
„Ja na chwilę obecną w swoim przypadku nie wierzę w work-life balance, natomiast bardzo chcę, żeby osoby, które pracują u mnie w firmie, wierzyły w ten work-life balance.”
„W branży przestajemy budować różnego typu landing page'e stricte pod keywordy, tworząc słabą jakość, a bardziej zaczynamy budować taki cyfrowy autorytet.”
Polecane materiały i źródła
Polecajka gościa
Książka · Tomasz KarwatkaThe 5. Pierwsze pięć lat prowadzenia firmy
the5.coMichał poleca ją jako książkę, która robi na nim ogromne wrażenie: bez „mielenia tematów”, za to z ciekawą, bardzo ludzką historią dużego sukcesu. Czyta ją po raz drugi i planuje czytać jeszcze raz.
Powiązane rozmowy
AI to nie dodatek, to rdzeń. Jak wygląda agencja AI Native? | Robert NiechciałRobert NiechciałWspólne tematy: SEO
Praca w turkusie: jak budować efektywną i zgraną agencję SEO Ewelina Podrez-SiamaEwelina Podrez-SiamaTemat: Widoczność w AI
Jak budować widoczność marki w AI - Maciej ChmurkowskiMaciej ChmurkowskiWspólne tematy: SEO
AI jako współautor? Prawo autorskie w erze sztucznej inteligencji z Bartoszem JóźwiakiemBartosz JóźwiakWspólne tematy: sztuczna inteligencja
Transkrypt
Prowadzący: Rafał Moszkowców. Gość: Michał Rochwerger.
Wstęp
Rafał: Cześć, ja nazywam się Rafał Moszkowców, a przed Wami rozmowa z prawdziwym dinozaurem polskiej sceny SEO. Michał Rochwerger, bo o nim właśnie mowa, działa w branży od ponad 20 lat i przetrwał niemal każdą rewolucję algorytmów Google. W tym odcinku usłyszycie, jak Michał podchodzi do rewolucji sztucznej inteligencji w 2026 roku i dlaczego żałuje, że nie postawił na tę technologię wcześniej. Dowiecie się też, jak doświadczenie z partyzanckiej afiliacji pomaga mu zarządzać procesami w dużej agencji i dlaczego wciąż potrafi pracować po 60 godzin tygodniowo, aby być o krok przed konkurencją. To będzie potężna dawka wiedzy o technologii i mentalności w biznesie. Zaczynamy!
Rafał: Cześć, witam was w kolejnym odcinku Globalnych Horyzontów. Dzisiaj mam przyjemność nareszcie gościć Michała Rochwergera, z którym zawsze mi się świetnie rozmawiało. Myślę, że ta rozmowa będzie mega. Witaj, Michale, w Globalnych Horyzontach.
Michał: Cześć Rafał, cieszę się, że w końcu udało nam się złapać, bo wiem, że trochę to trwało. Osobiście chciałem nawet przyjechać do ciebie do Poznania, ale ciężko nam było to zorganizować, więc mam nadzieję, że uda nam się dzisiaj stworzyć trochę fajnego contentu dla słuchaczy.
Rafał: Mam nadzieję. Ja przede wszystkim liczę na to, że to będzie dobra rozmowa. W zasadzie jestem o tym przekonany. Dla tych, którzy cię nie znają, a na pewno jeszcze parę osób takich jest gdzieś w marketingu w Polsce, chociaż myślę, że niewiele, mógłbyś się przedstawić i opowiedzieć o sobie.
Michał: Tak posłodziłeś, że aż się zrobiło bardzo miło na początku. W skrócie, bo ja też nie lubię mocno o sobie opowiadać: nazywam się Michał Rochwerger, jestem founderem TrustLuny, współzałożycielem Vistrix, organizatorem eventów Control and Growth i projektów SEO. To w skrócie bardzo dużo.
Rafał: Tak, w skrócie. Patrzyłem na twoją listę dokonań na LinkedInie ostatnio i mówię, kurczę, i to, i to, i jeszcze to, i ten Control and Growth, te twoje eventy, o których słyszałem bardzo dużo dobrego. Nie byłem akurat w Polsce ani razu, jak to było chyba we Wrocławiu, albo w Gdańsku, a teraz wcześniej w Poznaniu, ale słyszałem dużo dobrego. Kongrats, bo ja próbowałem robić eventy i co jakiś czas mi się zdarza, i wiem, ile to jest wysiłku.
Michał: Dzięki, mam nadzieję, Rafał, że jeszcze wpadniesz do nas w Polsce. Będziemy na pewno jeszcze organizowali tych eventów trochę. A z ciekawszych rzeczy odnośnie Control and Growth: zbieramy się właśnie do odpalenia eventu w Wietnamie. Będziemy na konferencji i będziemy robili Control and Growth Global. To taka impreza międzynarodowa. Zapowiada się całkiem ciekawie.
Rafał: Świetnie. To w Sajgonie jest, nie? Jak dobrze pamiętam.
Michał: Tak, dokładnie Sajgon. Ja już tam byłem chyba dwa lub trzy razy. Świetna impreza, więc wykorzystamy to trochę. Przylecimy wcześniej, zorganizujemy też nasz event. Mam nadzieję, że dostarczymy jakiejś fajnej wartości.
Rafał: Nie mam co do tego żadnych wątpliwości. Ja w Sajgonie nigdy nie byłem, byłem w północnym Wietnamie, zapisuję sobie to. Zawsze chciałem tam polecieć na ten event. Dobra, ale nie będę się w to zagłębiał, bo mam takie zdolności do dygresji w dygresji.
Co zmieniło się w SEO od 2022 roku?
Rafał: Przygotowywałem się do naszego spotkania i znalazłem twój wywiad u naszego wspólnego kolegi Damiana Sałkowskiego. To było trzy lata temu. Nie wiem, czy pamiętasz ten wywiad.
Michał: Pewnie, że pamiętam tę rozmowę. Samego wywiadu nie pamiętam. Wtedy pewnie jeszcze człowiek był piękny, młody i bogaty. Teraz trochę lat przybyło, ale Damiana mega cenię. To była bardzo fajna rozmowa.
Rafał: Ja ci nawet kiedyś napisałem, że to był najfajniejszy wywiad Damiana w całych dwóch sezonach. Serio tak do dzisiaj uważam. Ale jak sobie tego słuchałem, oczywiście użyłem AI, żeby wziąć transkrypcję, teraz mamy takie możliwości, więc było mi łatwiej to sczytać. Siedziałeś tam u niego i mówiłeś, że trochę się bawimy z OpenAI, może w przeciągu kilku miesięcy opublikujemy jakieś case'y, zobaczymy, co się wydarzy. Minęły trzy lata. Co się stało, Michał? Jak ta sprawa wygląda?
Michał: Rafał, powiem ci tak: szczerze, siedząc wtedy, nie spodziewałem się, że to będzie tak drastyczna zmiana, bo to, co się stało, to jest naprawdę coś wielkiego. Zmienia się branża, nie tylko nasza, idzie to dość szeroko i dzieje się bardzo dużo fajnych rzeczy. Gdzieś zamykają się drzwi, otwierają się okna, no i kwestia jest taka, żeby nie wypaść z tego wyścigu, żeby się dopasować, żeby dać tę wartość i żeby być z tym AI i w SEO, i w biznesie. My w TrustLunie staramy się łączyć te wątki. Natomiast podsumowując: możliwości samego AI wtedy versus teraz to jest tak naprawdę niebo a ziemia. To, co wtedy można było robić, sama jakość tekstów, jakość wyników versus to, co jest w 2026 roku.
Rafał: Na sto procent. Byłem ciekawy, jakie masz przemyślenia. Progres na pewno, ale przypuszczam, że dzisiaj korzystacie z tego tak jak większość dobrych organizacji, dobrych agencji na dużą skalę. Gdybyś miał wrócić do 2022 roku i sobie coś powiedzieć, to co byś sobie wtedy powiedział?
Michał: Szybciej. Michał, szybciej, postaw na to. Nie ukrywam, że ja nie byłem na początku, jak to się tylko pojawiło, aż takim zwolennikiem i mogliśmy szybciej pójść w te rozwiązania, chociaż według mnie bardzo szybko nastąpił skok, więc ten początek był słaby, a to, co się działo potem, było drastyczne pod kątem przeskoku tej technologii i wydaje mi się, że wsiedliśmy do tego pociągu w bardzo dobrym momencie. Chciałbym osobiście mieć więcej czasu, aby zaangażować się w różnego typu rozwiązania AI-owe. Nie mam na to tyle czasu, co bym chciał, tak jak pewnie ty masz u siebie Radka. Ja mam u siebie Dawida, Marcina. Oni w tym siedzą bardzo mocno. Ja też, ale powiedzmy na jakieś 10 czy 20 procent. Natomiast patrząc, jakie to daje możliwości biznesowe, jakie daje możliwości skalowania, jak można tworzyć systemy, skrypty, które wcześniej trzeba byłoby tworzyć trzy miesiące i wydawać na to setki tysięcy złotych, a obecnie jesteśmy w stanie to zrobić w dni czy w tygodnie, to co ja mogę powiedzieć? Robi to potężne wrażenie.
Rafał: Absolutnie. Powiedziałbyś sobie samemu to samo, co ja bym powiedział sobie, bo ja też się nad tym zastanawiałem. I o ile może nie byłem sceptyczny, bo nam się trafiło dostać na koniec grudnia 2020 roku API GPT-2, ja powiedziałbym sobie wtedy: więcej zaufania, Rafał, więcej zaufania. Ja już widziałem, że produkowaliśmy fajne treści. Mieliśmy pierwszą maszynkę do treści w 2021 roku. I jakoś nie poszliśmy za tym, jak zazwyczaj w biznesie, mnóstwo innych rzeczy się toczy obok siebie. Więc mam podobnie: powiedziałbym sobie szybciej, nie bój się, rób, to widać, że to idzie.
Jak AI zmieniło copywriting i content w SEO?
Michał: Tak, tylko że to było też według mnie duże ryzyko, plus można było się łapać na jakości. Pamiętam, że bardzo dużo seowców, spora część naszej branży korzystała z takiego softu, Jasper czy coś takiego, to było panelowanie tekstu. I ludzie z branży stawiali na tym zaplecza. Ja mówię: kurczę, panowie, to jest taka jakość, że ja w to nie pójdę, my stawiamy dalej na human content, bo według mnie to wcześniej czy później wyleci. I miałem rację. Wszystkie te zaplecza, wszystkie te e-commerce'y, które były na tym stawiane czy robione, dostały potem filtry. Natomiast przeskok, który nastąpił potem w jakości tych tekstów i rozwiązań, był na tyle istotny, że w tej chwili branża copywriterska ma się różnie.
Rafał: Eufemistycznie, to jest w nosie generalnie, albo jeszcze gorzej. Ale paradoksalnie uważam, że to dobrze, i narażam się teraz wszystkim copywriterom, jak zwykle, jak coś mówię, to się komuś narażam. Ale wiesz, pisanie półtora tysiąca znaków, odtwarzanie treści: ja zawsze mówiłem, że to urąga ludzkiej inteligencji, powtarzać w kółko te same słowa, tylko w innym układzie zdarzeń. Myślę, że ja mam takich copywriterów u siebie, ty też na bank znasz takich, którzy wzięli te narzędzia i po prostu robią zarąbistą robotę na researchu, przez fine tuning tego contentu, że aż przyjemnie potem na to patrzeć i to czytać.
Michał: Tak, oczywiście. Tu nastąpiła po prostu optymalizacja kosztów, skalowanie, bo jeden copywriter jest teraz w stanie zrobić razy N więcej pracy na bardzo wysokim poziomie. Musi to zhumanizować, musi zrobić korektę. No i wygląda to naprawdę super. Ale przez to część osób odpada z tego wyścigu, bo ta jedna świetna osoba zajmuje ich miejsce.
Rafał: To prawda. I ogólnie myślę, że na ten moment to był dobry kierunek, bo trochę zlikwidował tę przeciętność. Ale oczywiście życzę wszystkim jak najlepiej, którzy się zajmują contentem, żeby się nie bać i próbować dalej: walczyć, w zasadzie pracować z AI, bo to jest łatwiejsze, niż się wydaje, tylko trzeba poświęcić trochę czasu i mieć otwartą głowę.
Jak Michał Rochwerger przeszedł od afiliacji do agencji SEO?
Rafał: Ale idźmy trochę dalej, żebyśmy nie utknęli tylko na AI. Kilka jeszcze rzeczy powiedziałeś w tamtej rozmowie i teraz będę je wyciągał, zobaczymy, jak dzisiaj o tym myślisz. Damianowi mówiłeś też wtedy, że masz kilkanaście, kilkadziesiąt w zasadzie projektów afiliacyjnych zlokalizowanych w kilku, kilkunastu krajach na świecie. Wyszedłeś z afiliacji, wyprowadź mnie z błędu, jeśli się mylę, tak cię pamiętam, a dzisiaj pracujecie z Decathlonem, InPostem i innymi dużymi markami. Czy dla ciebie to są dwie strony tego biznesu, czy to jest jakaś naturalna ewolucja? Jak to jest?
Michał: A mamy trochę czasu?
Rafał: Mamy tyle, co potrzebujemy.
Michał: To jest dość ciekawa historia, o której być może warto wspomnieć. Po pierwsze, skąd ja się wziąłem w ogóle w tej afiliacji i skąd to się wzięło, że przeszedłem z afiliacji do bardziej agencyjnego biznesu. Bo nie było tak, że wstałem pewnego dnia i stwierdziłem: dobra, otwieram agencję SEO. Polegało to na tym, że pierwszą dość istotną przewagę w samym internecie zobaczyłem w wieku kilkunastu lat, jak obstawiałem sobie zakłady bukmacherskie i łapałem takie rzeczy jak dane, timing, różnego typu informacje. One często wygrywały ze szczęściem. Co było ciekawe, szło mi na tyle dobrze, że działałem de facto profesjonalnie, zarabiając fajne pięciocyfrowe kwoty. To był dość fajny okres w moim życiu.
Michał: Natomiast w pewnym momencie, jak jesteś dobry, jak wygrywasz, to system zaczyna się bronić. I tak było też w tej sytuacji, bo zaczęły pojawiać się bany na moich kontach, ograniczenia, i wynik tego był taki, że praktycznie nie mogłem obstawiać zakładów w żadnej firmie dostępnej online, bo wszędzie miałem już pobanowane konta, i zacząłem się zastanawiać, co mogę robić dalej. Założyłem sobie serwis bukmacherski sportinwestor.pl. Może nawet mówiłem o tym serwisie w podcaście u Damiana, ktoś ma web archive, może sobie sprawdzić. To był prosty serwis. Dzieliliśmy się tam typami bukmacherskimi i monetyzowaliśmy to przez afiliację. I co jest ciekawe, SEO przyszło do mnie z afiliacji, a nie na odwrót. Ja na samym początku nie chciałem być seowcem, tylko chciałem dowozić ruch, skalować wyniki i zarabiać kasę.
Michał: A w związku z tym, że na samym początku ruch był dostarczany na takim serwisie pocztą pantoflową, marketingiem szeptanym czy społecznością, zacząłem się zastanawiać, co mogę zrobić w sposób przewidywalny, aby mieć kanał, który będzie pracował, jak to pięknie mówią, kiedy ja będę spał. Wtedy byłoby super. I zacząłem testować SEO. Zacząłem analizować różnego typu rzeczy, kombinować, budować procesy, skalować, i dość szybko zobaczyłem, że jak masz system, na który składają się dane, procesy, technologia, pewnie w dużej mierze konsekwencja, to jesteś w stanie wygrać sobie ten Google. I wtedy poszedłem w jedne z najtrudniejszych nisz afiliacyjnych: gambling, finanse, rankingi. Robiłem to międzynarodowo na wielu rynkach, w Stanach Zjednoczonych, w Azji, i nie będę ukrywał, byłem w tym dobry. Nawet bardzo dobry, a wiesz, ile w tamtych latach zarabiali topowi afilianci w tych branżach. Były to bardzo fajne pieniądze, ale to, co mnie tam jarało, to nie było tylko zarabianie, był tam drugi element: rywalizacja. Ja od małego uwielbiałem rywalizację, a rywalizując w afiliacji w tych niszach, rywalizujesz często z firmami, które mają sześciocyfrowy budżet na SEO, mają całe działy SEO-we, agencje, zaplecza, a ty jesteś takim one man army. I taki one man army dzięki swojemu sprytowi i technologii potrafi czasem takie firmy ograć. To daje cholernie dużą satysfakcję.
Michał: Natomiast wiadomo, że będąc afiliantem, wychodziłem z założenia, że pieniądze lubią ciszę. Ale gdzieś zacząłem sobie rozkminiać, że w sumie być może mam coś więcej niż skill do SEO, bo po kilku latach miałem technologię, miałem spory budżet, know-how, doświadczenie i zacząłem się zastanawiać, czy nie przekuć tego do świata bardziej korporacyjnego, agencyjnego i nie robić fajnych rzeczy na większą skalę, ale w sposób bardziej white hatowy czy grey hatowy. Pamiętam, że jak TrustLuna sama sobie raczkowała, ja zaczynałem działać już z bardzo fajnymi markami, ale do końca nie byłem przekonany, czy chcę się w to pchać, czy może jednak zostanę afiliantem, bo cały czas szło mi bardzo dobrze. I uwaga: byłem na urodzinach u kogo? Damiana Sałkowskiego, naszego wspólnego kumpla z branży. I tam rozmawialiśmy przy herbatce, przy piwie z kilkoma osobami i padło takie hasło, że Michał, nie masz szans stworzyć w obecnych czasach takiej agencji, próg wejścia jest za duży, wiadomo, jacy są gracze w branży. No i ja ci powiem, że dla mnie to było jak woda na młyn.
Rafał: Że się nie da po prostu.
Michał: Tak. Wydaje mi się, że to nie było podpuszczanie, tylko po prostu tak oceniali, że ta branża w tamtych czasach już była ciężka. To nie było łatwe wyzwanie, ale jak ja to usłyszałem, to powiedziałem: why not. Utwierdziło mnie to, że chcę pójść trochę w tym kierunku. W związku z tym, że przerobiłem masę projektów na własnych pieniądzach, jest to mega cenne doświadczenie. Wiem, że SEO jest trochę jak w biznesie: liczy się nie ten, kto gada, tylko ten, kto strzela bramki, więc poszedłem w tym kierunku. Samo przejście z afiliacji do biznesu agencyjnego, jakbym miał coś porównać, to jest trochę zmiana dyscypliny sportu. To jest naprawdę zupełnie co innego. I nie ukrywam, nie byłem w stanie robić dwóch czy trzech tak dużych projektów naraz, bo to były projekty mega wymagające. Budowania organizacji, agencji też się gdzieś uczyłem, więc niestety afiliacja trochę mi odpadła. Ale teraz robimy bardzo fajne rzeczy w TrustLunie, więc wygląda to całkiem spoko.
Rafał: Byłem bardzo ciekawy tej historii, bo pamiętam, jak spotkaliśmy się kiedyś na SEO race i opowiadałeś o TrustLunie, wtedy dopiero chyba ją zakładałeś, czy nawet myślałeś o tym, nie pamiętam. Widzieliśmy się później chyba rok później i mówiliśmy: kurde, fajne, ale to na pewno nie jest takie bezobsługowe jak afiliacja, bo to jednak są ludzie, są klienci, są emocje i oczekiwania.
Michał: Nie jest. Rafał, powiem ci tak: całkiem fajnie wspominam, jak byłem takim one army, leciałem sobie do Tajlandii czy do Wietnamu, pracowałem z największymi sieciami afiliacyjnymi na świecie, zarabiałem bardzo fajne pieniądze i wszystko tak naprawdę zależało ode mnie. Teraz, kiedy zatrudniamy kilkadziesiąt osób, wygląda to trochę inaczej. Ta odpowiedzialność jest dużo większa. Mówię cały czas, uczę się niektórych rzeczy i w tym kierunku się rozwijam, ale to jest coś fajnego, bo ja uwielbiam się uczyć, uwielbiam wyzwania, więc myślę, że finalnie jestem zadowolony z tego kierunku. Dziękuję Damianowi, może kiedyś mu powiem, bo nawet nie wiem, czy on zna tę historię, że u niego zostało to dociśnięte kolanem i ja sobie powiedziałem: dobra, spróbujmy podjąć tę rękawicę.
Rafał: Następnym razem, jak będziesz coś chciał robić, to możesz przyjść do mnie, ja ci powiem, że to się nie uda, a ty zrobisz i będziesz miał sukces, masz to gwarantowane.
Co się stało z projektami afiliacyjnymi?
Rafał: Powiedz jeszcze, co się stało z tymi projektami afiliacyjnymi? Sprzedałeś, zamknąłeś, nadal to gdzieś sobie żyje, oddałeś?
Michał: To było moim sporym problemem, myślę, że mam sobie za to spory żal, bo te projekty zarabiały mi kwoty nawet na poziomie siedmiu cyfr i chciałem je spieniężyć. Natomiast o dziwo to były za duże projekty dla małych graczy, żeby je kupili, a za małe projekty dla funduszy, żeby je ode mnie wzięły. Zderzyłem się z taką ścianą i bardzo żałuję, bo my wtedy mieliśmy akurat projekty w dwóch krajach, bardzo rentowne, to była Norwegia i Szwecja. Natomiast mam znajomego, który miał projekty w pięciu krajach, i wiem, że serwisy o zbliżonym ruchu i zbliżonych konwersjach zostały kupione przez fundusz za kwotę kilkunastu milionów złotych, przeliczałem na złotówki, bo to akurat specjalista ze Stanów Zjednoczonych. Mi się to nie udało i umierały one śmiercią naturalną. Kapały mi z tego potem mniejsze kwoty jeszcze przez dobre kilka lat, ale już nie było tak, jak byłem w to zaangażowany na sto procent.
Rafał: Jasna sprawa. Czasami jest taka pułapka, że jesteś za duży i za mały jednocześnie, żeby coś zmonetyzować.
Co motywuje po dwudziestu latach w SEO?
Rafał: Dobra, idźmy dalej, bo SEO robisz długo. Damian Sałkowski ci powiedział, że jesteś dinozaurem SEO. Ty kiedyś mi powiedziałeś, że robisz to od 2008 czy 2009 roku. Ja zacząłem trochę później, ale jeżeli to prawda, potwierdź, tak długo jesteś w tym?
Michał: Przeszło 20 lat, więc myślę, że ten okres jest dość solidny.
Rafał: Przeszedłeś kryzys finansowy, jeden, drugi, pandemię, jakieś AI rewolucje, nie wiadomo co jeszcze w międzyczasie. I zastanawiam się, sam sobie zadaję to pytanie, czasami muszę sobie odpowiadać: co sprawia, że rano wstajesz i masz ochotę to robić?
Michał: Myślę, że raz cały czas ten wątek rywalizacji, dwa wątek rozwoju bardzo fajnych, ambitnych rzeczy i trzy jednak brak rutyny. Zauważ, Rafał, jak tu się zmieniają algorytmy, jak trzeba być na czasie, jak trzeba się cały czas uczyć, robić różnego rodzaju testy, rozmawiać z ludźmi, żeby z tego wyścigu nie wypaść. To może być bardzo męczące: jeżeli zakładamy, że przyjdzie jakiś algorytm i jest w stanie tak wszystko zmienić, że zlikwiduje twój biznes, to na pewno nie jest nic fajnego. Ale myślę, że każda branża mierzy się z różnego typu problemami.
Rafał: Zdecydowanie. Ja też trochę o tym myślę, że fajne jest to, że to się ciągle zmienia, ale powiem ci, że ostatnimi czasy, szczególnie od kiedy AI wypuszczono z klatki, z jednej strony mam niekończącą się ekscytację: Jezu, jeszcze to można zrobić, a jeszcze to. Z drugiej: zrobiliśmy to, skończyliśmy, zapisaliśmy ostatni kawałek kodu i trzeba to zrobić jeszcze raz albo coś innego, albo to już nie pasuje. I ja czasami mam takie zmęczenie materiału, ale to też podobno ludziom około czterdziestki się zdarza. Jak opowiadam niektórym moim kolegom czy koleżankom, co ja robię i z jaką prędkością to się dzieje, oni, pracując w korporacjach, stabilnie, nie chcą uwierzyć. Tak naprawdę budzisz się rano, patrzysz i jest trzęsienie ziemi. Trzeba na to reagować.
Michał: Opowiem ci taką historię, może nie będę mówił kto, myślę, żebyś się nie obraził: mieliśmy taką sytuację, że lecieliśmy do Chiang Mai, był tam mój bardzo dobry przyjaciel z branży, też go znasz, jesteśmy na lotnisku, mówi: Michał, przyszedł Algo. A zatrudniamy kilkanaście osób, to jeszcze była branża afiliacyjna, i zmiótł nas totalnie z powierzchni ziemi. I lecisz w tym czasie na dwutygodniowy urlop, konferencje na drugi koniec świata, to jest dość mocny cios.
Rafał: Tak, od razu masz ochotę na drinka w takim momencie. Pamiętam dwa takie momenty w moim zawodowym życiu. Jak to się zdarzyło pierwszy raz, to szczerze mówiąc nie chciałem już do tego wracać. W 2013 roku, w październiku, w czarny dzień, nie zapomnę tego do końca życia: obudziłem się, odświeżałem swoje monitorowanie pozycji na jakichś 150 serwisach i nagle tych serwisów po prostu nie ma. Domyślam się, jakie to jest uczucie. Jakoś się przekonałem, żeby zostać. A co ciebie przekonało, żeby zostać? Jak miałeś taką sytuację: wywaliło to i jedziesz na urlop. I co dalej?
Co znaczy „hard work works” i jak radzić sobie z rywalizacją?
Michał: No co dalej? Nic dalej. Trzeba wstać, trzeba zrobić swoją robotę, trzeba znowu udowodnić swoją wartość. To, że przegrałeś jeden czy drugi mecz, nie znaczy według mnie, że straciłeś cały sezon. Jesteś w stanie docisnąć część rzeczy, pouczyć się, potestować. Trzeba ciężko pracować, bo niestety hard work works. Tak to wygląda, nie ma lekko. Jeżeli chcesz być cały czas, nie wiem, topowym afiliantem, topowym seowcem, współpracować z największymi markami, to musisz mieć tę wiedzę. Nie możesz się poddać przy pierwszej lepszej okazji.
Rafał: To jest wiadomość dla wielu ludzi, którzy nie kumają, dlaczego seowcy są tacy twardzi.
Michał: Są, to prawda.
Rafał: Tacy cierpliwi. Bo trzeba naprawdę wiele przetrwać i nie można się poddać, nie możesz poddać projektu, tym bardziej że to są twoje projekty. Czasami klient podda ci projekt, tak bywa, ale swoich projektów nie. To trochę z tego wynika, co mówisz, że satysfakcję daje ci tak naprawdę bycie, z braku polskiego słowa, challenged. Lubisz wyzwania chyba najbardziej. Dobrze to odbieram, czy bardziej kasa, uznanie?
Michał: Nie, ja uwielbiam rywalizację. Tak jak ostatnio mocno mi się znudziła siłownia, wróciłem do gry w squasha, w którego chyba wiem, że też grywasz, więc może kiedyś się umówimy. Dlatego że tam jest rywalizacja. Wychodzisz z kimś na kort, raz, że sobie rozmawiasz, ale rywalizujesz z kimś i daje mi to potężny fun. Natomiast same treningi na siłowni są dość istotne dla zdrowotności, ale trochę nudne. A zawsze jak możesz z kimś porywalizować, to sprawia mi to ogromną satysfakcję i tak jest właśnie w SEO: tam jest ta rywalizacja.
Rafał: Jest ciągła. Między seowcami, między brandami i jeszcze z tymi algorytmami, które chyba żyją sobie same. Znam już twoją motywację. I większość najlepszych seowców na świecie, jakich znam, ma taką motywację. Najczęściej to są ludzie self-made, tak jak ty, tak jak ja, chociaż nie uważam, że jestem najlepszym seowcem, nic z tych rzeczy. Sam się tego nauczyłem od początku, od czytania, czym jest SEO i gdzie trzeba nacisnąć przycisk, żeby się to działo.
Michał: Ja w ogóle wychodzę z założenia, że dużą przewagą jest to, jak się uczysz, ale jeżeli uczysz się na własnych budżetach, bo wtedy wiesz, jak ten budżet wydawać w taki sposób, żeby był wydany efektywnie, bo to finalnie jest twój pieniądz, twoje finanse, więc będziesz naprawdę liczył w sposób wartościowy każdą swoją inwestycję, tak żeby ROI było jak najlepsze, a efekt przyszedł jak najszybciej.
Rafał: Dokładnie tak. Ja w większości pracuję na budżetach klienckich, ale też wiele swoich projektów, i przyznaję się szczerze, popaliłem. Dokładnie wiedziałem, co nie poszło dobrze, i nawet w zeszłym roku spaliliśmy chyba siedem czy osiem projektów, robiąc po prostu eksperymenty na jakąś dużą skalę, i zgadzam się, że to mega uczy. Przede wszystkim wiesz, co nie działa, i znasz wagę tego dolara. Wiesz, że trzeba go z rozmysłem wydawać.
Jak wygląda work-life balance i delegowanie w branży SEO?
Rafał: Pójdźmy trochę dalej, bo jak już wspomnieliśmy, robisz bardzo wiele rzeczy. Mamy intensywną branżę i jest taki work-life balance, nie wiem, czy słyszałeś.
Michał: Ciężko mi powiedzieć.
Rafał: Ja ostatnio to odkrywam na nowo, na serio. Pojechałem na wakacje, pierwsze prawdziwe wakacje od dłuższego czasu, kompletnie: telefon off, przygotowałem firmę i zespół do tego i to było fajne. Zastanawiam się, mając tyle obowiązków, jak ty do tego podchodzisz? Czy myślisz o tym, czy po prostu jesteś tak bardzo zainwestowany, że nie zwracasz uwagi, ile godzin pracujesz?
Michał: Rafał, powiem ci tak: może to nie będzie popularna odpowiedź i wielu osobom się nie spodoba. Ja na chwilę obecną w swoim przypadku nie wierzę w work-life balance, natomiast bardzo chcę, żeby osoby, które pracują u mnie w firmie, wierzyły w ten work-life balance. Wychodzę z założenia, że ja odpowiadam za tę firmę, jestem na chwilę obecną jej founderem. Jeżeli chcesz osiągnąć jakiś duży sukces, to musisz bardzo mocno się do tego przyłożyć, sporo poświęcić i potem przyjdzie czas na odpoczynek. Ale nie na samym początku. Bo jeżeli tworzymy agencję i rywalizujemy z firmami, które są na rynku od x lat, mają potężne doświadczenie, a ty chcesz się dogonić albo jeszcze najlepiej przegonić, to niestety będzie to wymagało dużej ilości czasu i poświęceń. Mam nadzieję, że jak dojdzie do tego etapu, to wtedy będę mógł mówić, że work-life balance jest super i bardzo chętnie będę go wdrażał. U mnie dużym problemem jest to, że ja nie uważam, że mam ADHD, bo często słyszę od kogoś, że ma ADHD i dlatego tak wynika. Ja też nie mogę wysiedzieć w miejscu. Lubię coś robić, nawet jak siedzę w domu. Poczytam jakąś książkę, poklikam, poprzyglądam się newsom, przeczytam jakieś case study, ale mi to sprawia dużą frajdę. Praca mi sprawia dużą frajdę, to, co robię, mi sprawia dużą frajdę, więc być może jest to związane z tym, że ten work-life balance u mnie gdzieś zanika.
Rafał: A ile godzin tygodniowo pracujesz zazwyczaj? Myślisz o tym w ogóle?
Michał: Wczoraj byłem w biurze z przerwą na trening, myślę, około 12-13 godzin, ale mieliśmy kilka pożarów i to był dzień efektywny, już czułem, że jest sporo. Na pewno, jeżeli byś się mnie zapytał, ile godzin, to myślę, że może to być w okolicy 60.
Rafał: Znam to, czuję to. Ja już mniej, ale przez grube 15 lat każdy weekend. To jest takie niepopularne. Ja się w ogóle tym nie chwalę, bo nie uznałem, że to się trzeba czymś chwalić, bo trochę nie umiałem się zorganizować. Wielu rzeczy nie potrafiłem zrobić. Lepiej posłuchać jakiejś mądrej rady albo zatrudnić odpowiednią osobę. Tylko że zatrudniałem osobę, która mi dodawała roboty zamiast ją zabierać. To też jest case swoje. Więc zdałem sobie sprawę, to chwilę już temu było, niecałe dwa lata temu: ej, ja nie pracuję w weekendy. Jakoś tak naturalnie podjąłem decyzję, nawet półświadomie, że już nie, że w sobotę chcę po prostu wstać, iść na siłkę czy na squasha i ewentualnie poczytać wieczorem case'y albo książkę, czy zrobić jakiś masterclass. Że nie robię weekendów. I dla mnie to było przełomowe, bo przez ponad 10 lat w zasadzie non stop robiłem każdy weekend.
Michał: Znam temat. A ja ci powiem, że ostatnio pracuję mniej w weekendy, bo już też żona na mnie nakłada. Poza tym młody w domu, młody ma 9 lat, więc nie chcę, żeby ten czas gdzieś mi uciekł, i zwracam na to mocniejszą uwagę. To jest też głównie powód, dlaczego ostatnio staram się delegować część zadań, dobierać do tego bardzo fajne, wartościowe osoby. Ale często to delegowanie i dobieranie wartościowych osób nie jest proste, jak doskonale zdaję sobie sprawę, bo czasem jestem na jakichś mastermindach i ktoś mówi: Michał, weź kartkę, długopis, zobacz rzeczy, które są według ciebie proste lub których nie lubisz, i po prostu deleguj to dalej. I powiem ci tak: gdybym znalazł osobę, której byłbym w stanie to delegować i ona robiłaby to na 80 procent tego, co ja robię, to nie byłoby problemu. Ale problem zaczyna się wtedy, gdy taka osoba ma takie CV, że przyjeżdża do ciebie na białym koniu, a się okazuje, że zrobi to na 5 czy 10 procent. I stracisz trzy miesiące, sześć miesięcy, dziewięć miesięcy. Takie przypadki są.
Michał: Natomiast z drugiej strony ostatnio do zespołu udało mi się dobrać naprawdę mega wartościowe osoby, które mi mega pomagają. Zrobimy trochę autoreklamy. Pozdrawiam tutaj Paulę, Agę, Patrycję, Krzysia, Michała, oczywiście Dawida, który jest moim wspólnikiem. Ale to nie jest takie proste, że dasz ogłoszenie, zrobisz rekrutację i przychodzi ci strzelec wyborowy.
Jak budować zespół: kogo szukać, czego nie tolerować?
Rafał: Zgadza się. Ktoś mi kiedyś powiedział, że na A-playera trzeba sobie raz, że zasłużyć, a dwa, trzeba wyczekać. Ja też jestem naprawdę dumny z tej ekipy, którą mam. Po jakiejś chwili jest tak, że pracujesz z ludźmi, jest dobra atmosfera i dochodzą dobre osoby. Nie wiem, czy też tak odbierasz. Mam poczucie, że nie chodzi o to, że firma się ustabilizowała, bo to w tej branży jest chyba niemożliwe, ale idzie jakimś określonym torem, w określonym kierunku, do określonego celu, ludzie wiedzą, co mają robić, i wtedy przychodzą naturalnie ci A-playerzy, bo widzą sens, a nie chaos, w którym każdy rzuca kamieniami po oknach i generalnie jest bałagan.
Michał: Pełna zgoda. Jak jesteś na fali, robisz fajne rzeczy, chwalisz się tym, jest fajna atmosfera, jest taki bardzo pozytywny PR, to jest dużo większa szansa, że taka wartościowa osoba będzie chciała do ciebie przyjść. To jest coś zupełnie naturalnego, myślę.
Rafał: Tak, ja sobie życzę takich osób jak najwięcej, bo faktycznie różnica jest ogromna. Chodzi o to, że osoba, która faktycznie jest zaangażowana, wie, co ma robić i chce to robić, to dla mnie jest A-player: nie robi wszystkiego najlepiej na świecie, ale dowie się, jak to zrobić najlepiej, jak umie, i to robi. Posiadanie takiej osoby czasami po prostu przyspiesza firmę w kosmos.
Michał: To są takie game changery. Zatrudnienie osób, którym chce się pracować, a nie tylko przyjść i wypić kawę, które chcą dać wartość, chcą się uczyć, chcą się rozwijać, to dla mnie jest naprawdę diametralny skok do przodu, jeżeli taka osoba dołącza na pokład tego statku.
Rafał: Sto procent. Ja kiedyś myślałem trochę inaczej, ale nie będę w to wchodził, musiałem się mocno wyewoluować. A jak już rozmawiamy o zespole, o kulturze, o ludziach, z którymi pracujemy, to pociągnąłbym ten temat. Gdzieś napisałeś, w którymś poście na LinkedInie, że masz best in class team. Nie będę rywalizował, czy ja mam lepszy, czy ty, nie o to chodzi, pół żartem, pół serio. Ale zastanawiam się, kogo szukasz do TrustLuny zazwyczaj i czego nie tolerujesz w zespole. Jak to u ciebie przebiega?
Michał: Oj, to chcesz porozmawiać o negatywnych rzeczach, czego nie toleruję.
Rafał: Tak. Są jakieś wartości. Co jest deal breakerem, że albo kogoś nie zatrudniasz, albo jak ktoś u ciebie pracuje, to zwalniasz taką osobę?
Michał: Kogo szukam do zespołu? Osób wartościowych, które chcą się rozwijać, chcą dawać tę wartość. Jeżeli czegoś nie będą wiedziały, to się nauczą. Mogę z taką osobą przysiąść, wiele jej pokazać, popchnąć do przodu, i chcą dawać coś jeszcze od siebie ekstra. A czego nie toleruję? Nie toleruję bardzo małej ilości rzeczy. Czy to podejście jest zdrowe dla mnie? No nie. Natomiast jeżeli widzę, że ktoś mnie oszukuje albo totalnie nie pracuje i ściemnia, bo załóżmy, jest zadanie do zrobienia w godzinach, ktoś mi mówi, że to robi, a to się zdarza notorycznie, to niestety zaczyna mi się palić czerwona lampka.
Michał: Powiem ci z mojego doświadczenia, to jest brutalne doświadczenie, ja cały czas nie mogę się do tego przekonać, bo jest takie mądre powiedzenie: zatrudniaj wolno, zwalniaj szybko. Na bazie swoich doświadczeń widzę, że jak ktoś sprawdzi się w pierwszych dwóch tygodniach w firmie i zrobi na tobie wrażenie, to potem jest rakieta. Ale jeżeli przez pierwsze dwa, trzy tygodnie ktoś będzie miał takie wpadki, nie mówię o wpadkach, że ktoś czegoś nie wiedział, bo to jest normalne, ale kurczę, CV napisał, że jest specjalistą, a nie ma o tym pojęcia, albo mówi, że coś zrobi, a okazuje się, że jest na jodze, albo gdzieś wyjechał. Miałem takie przypadki, no to potem jest problem. Potem jest problem, bo nie chce się takiej osoby zwolnić czy podziękować po okresie miesiąca czasu. Da się jednak tę szansę po ludzku, bo to jest normalna sprawa, trzy czy sześć miesięcy, ale to według mnie jest szkodliwe dla organizacji jako całości, bo ktoś musi robić za nią pracę. Tobie ucieka budżet i z jednej strony chcesz się zachować fajnie, natomiast czy ta druga strona też tak chce? Nie wiem. Nie chciałbym tego rozgrywać, bo to na pewno nie są łatwe tematy.
Rafał: Na pewno nie są łatwe, ale powiedzmy wprost: są ludzie, którzy totalnie ściemniają w procesie rekrutacji, są dobrzy, dobrze się sprzedają i wszystko wychodzi super, robisz jakiś strzelowy dzień albo zadanie, i petarda, widzisz, że jest otwarta głowa, jest super energia, robimy, robimy, a przychodzi pierwszy, lepszy, drobny problem. Ja najczęściej takie coś widzę: przychodzi drobny problem, nie na zasadzie, że nie ma SOP, bo nie na wszystko będzie SOP, ja zawsze mówię: SOP do myślenia ci nie będę pisał, do myślenia masz głowę. Ale czasami przychodzi jakiś problem, najczęściej od klienta: coś nie zostało dowiezione, coś się spaliło. To jest normalny case, szczególnie w agencji. To jest praca w trybie pożaru, nawet jak masz dobrze zorganizowaną firmę. Często widzę, że przy pierwszym, drugim problemie te osoby po prostu panikują. Jak ktoś wariuje na takim mikroproblemie i nie reaguje na rozmowę, na feedback, na wsparcie, to wiem, że taka osoba w agencji nie da rady.
Michał: Chyba Jacek Walkiewicz kiedyś powiedział w swoim podcaście, że oni tam pracowali w trybie pożaru w burdelu, coś takiego. Bardzo mi się to spodobało: tam po prostu bardzo dużo się dzieje, trzeba te pożary gasić i być kreatywnym, być na różnych frontach. Nie wszyscy to łapią. Jedna rzecz, która mnie dziwi, bo ja też dobijam do czterdziestki, 21 lutego mam urodziny...
Rafał: Wszystkiego dobrego przy okazji.
Michał: Dziękuję. Wiesz, jak otwierałem swoją firmę, jak wchodziłem do biznesu, zakładam, że tak jak ty, potrafiłem postawić stronę internetową, wypozycjonować ją, dograć grafiki, zadzwonić, załatwić deal z jakąś siecią afiliacyjną, odpalić adsy, robić pozycjonowanie, a jak czegoś nie wiedziałem, to potrafiłem się tego nauczyć. A miałem kilka razy taką sytuację, że zatrudniałem osoby w firmie, dostawały jakieś zadania, naprawdę bardzo proste do zrobienia, a ja słyszałem, że to nie są moje kompetencje, tego nie będę robić, tamtego też nie. Zacząłem się zastanawiać: kurczę, nie wiem, czy do końca tak to powinno wyglądać. Mówię: okej, nie ma problemu, jeżeli nie chcesz tego robić, ja mogę usiąść i to zrobić, może to zrobić ktoś inny. Ale to dla mnie było trochę dziwne. W jakichś rzeczach mega skomplikowanych, że ktoś miał coś programować, rozumiem. Ale jeżeli grafik miał dodać coś na stronę internetową, bo miał po prostu przedział czasowy, i mówił, że tego nie chce zrobić, to it's a bit strange for me.
Rafał: Sto procent. Ja jak piszę ofertę pracy dzisiaj i już komuś składam ofertę, to piszę, że w tej firmie pracujemy tak, że działamy zdecydowanie szerzej niż nasz tytuł. Więc jak masz tytuł „jestem programistą PHP”, a każemy ci napisać prosty front albo masz coś zwajbkodować, to masz to zwajbkodować i koniec, bo trzeba to zrobić. Możesz tego nie zrobić najlepiej na świecie, bo nie jesteś specjalistą od frontendów, ale na przykład jak potrzebujemy hiszpańskiego copywritera, bo nasz klasyczny proofreader się rozchorował, to ja ci powiem tylko: masz konto i masz znaleźć. Chodzi o to, żeby ludzie w taki sposób myśleli. Myślę, że to trafia do odpowiednich osób, bo w zeszłym roku zatrudniliśmy kilka osób, bardzo takich junior programistów, z których jestem osobiście niesamowicie dumny. Odczytali nasze DNA. Dostali takie wsparcie: my ci pomożemy, my ci wszystko damy, ale musisz chcieć. No i chcą. I dzisiaj po roku czasami patrzę i oni sami mówią, że zrobili lata progresu. Bo jakby siedzieli, z całym szacunkiem do software house'ów, i klepali jako juniorzy w software housie albo odklepywali jakiś compliance czy jakieś bzdury, to nie nauczyliby się nawet pięciu procent tego. Agencje są dla odpowiednich ludzi.
Michał: Rafał, ja myślę, że praca z takimi ludźmi, którzy są zaangażowani na takim poziomie jak ty, daje cholerną satysfakcję. Mi naprawdę miło przychodzić do pracy z takimi ludźmi, rozmawiać, wiedząc, że mogę na kimś liczyć, że ktoś jest kreatywny, że siądzie, dociągnie, dopchnie kolanem tam, gdzie trzeba, bo jeśli będzie trzeba, to się czegoś nauczy i chce. I jest zadowolony, że może to zrobić, że się rozwija. Dla mnie to jest naprawdę świetne.
Jak działa zdalny zespół w TrustLuna i Vistrix?
Rafał: Powiedz jeszcze o zespole, szczególnie teraz TrustLuna i Vistrix, tak? Dobrze pamiętam? Masz biuro, lokalne osoby pracujące, czy one są rozproszone po świecie?
Michał: TrustLuna to jest w tej chwili koło 40 osób, natomiast wszyscy pracują zdalnie, i taka praca ma swoje plusy i minusy. Dla mnie potężnym plusem jest przede wszystkim to, że jestem w stanie złapać wybitnych specjalistów, czy to z Krakowa, czy z Warszawy, czy z Olsztyna, czy z dowolnego miasta w Polsce, których normalnie nie zatrudniłbym, prowadząc biuro w jednym mieście, czy nawet za granicą, więc to jest dla mnie sztos. Oczywiście ma to pewnego rodzaju minusy pod kątem integracji, networkingu. Osobiście bardzo mi takich ludzkich rzeczy brakuje. Natomiast widzę tu spore plusy. Vistrix to jest startup, który z kolei prowadzę z Dawidem, który jest prezesem u nas w TrustLunie. Tam jesteśmy wspólnikami. Jest tylko nas dwóch. Firma rozwija się jak rakieta. Wygląda to naprawdę super. Jest skoncentrowana na rozwiązaniach stricte dotyczących AI w SEO, ale nie tylko SEO, bo idziemy też szerzej w tworzenie różnego rodzaju filmów i tak dalej. Finansowo pewnie bardziej mi się opłacało, żeby poświęcić więcej czasu dla Vistrix, ale na pewno tego nie zrobię, bo do TrustLuny jestem bardzo mocno przywiązany i zamierzam ten projekt dalej wspierać i realizować.
Rafał: Czyli to nie jest nowy rozdział, tylko uzupełnienie TrustLuny, pomagacie sobie, pewnie sprzedajecie też, czy nie?
Michał: Tak, idziemy szerzej. W TrustLunie nie będziemy raczej szli w rzeczy związane z wideo, a chcemy rozbudowywać różnego typu segmenty AI-owe, być może będziemy robili niedługo zatrudnienia, więc jest to coś fajnego i zobaczymy, jak się historia potoczy.
Rafał: Czuję, że masz jakiś dobry plan na to. To jest ciekawe, bo my robimy mega podobne rzeczy. Im dłużej rozmawiamy, tym bardziej widzę, że jesteśmy trochę w tym samym miejscu, bo ja pracuję z Radkiem Paluszakiem, Krzyśkiem Kilewskim i zespołem, którzy robią w zasadzie to samo co Vistrix, czyli narzędzia do tworzenia slideshow, optymalizacji Pinteresta, automatyzacji produkcji filmów, wszystko, co można zrobić z AI ciekawego i dobrego. Plus robimy mnóstwo linków i obsługujemy e-commerce'y, więc może gdzieś będzie pole do współpracy.
Michał: Może jeszcze o coś fajnego wspólnie zrobimy, tak jak mówisz, nie jest to wykluczone.
Rafał: Ja jestem otwarty. Razem zawsze może być łatwiej się przebić, szczególnie za granicą, bo myślę, że tam gdzie są duże projekty, to raczej za granicą, ale mogę się też mylić.
Po co jeździć na mastermindy i eventy SEO?
Rafał: Michał, masterminded networking. Obserwowałem, co robiłeś w zeszłym roku i rok wcześniej, i jesteś co chwilę w innym miejscu na świecie. Mówię: kurde, raz że zazdro, a dwa że ja bym pewnie nie ogarnął tyle zrobić. Jeździsz chyba po najważniejszych mastermindach i networkingach. Chciałem zapytać, co tam się dzieje? O czym rozmawiacie i czego nie powiesz publicznie?
Michał: O kurcze, to jest temat, o którym pewnie moglibyśmy rozmawiać bardzo długo, bo daje mi sporo funu. W zeszłym roku byłem na przykład na Holistic SEO Mastermind, czyli evencie organizowanym przez Koraya. Myślę, że Koraya bardzo dużo osób z naszej branży zna i szanuje. To super człowiek. Miałem tam okazję przeprowadzić warsztaty z link buildingu i widoczności AI. Ten wyjazd był naprawdę kozacki. To było high performance, masa pracy na realnych case'ach, bez teorii dla samej teorii, za to dużo zaawansowanej wymiany doświadczeń, bo każdy przychodzi z konkretnymi problemami do rozwiązania, a nie po inspiracyjne slajdy. O SEO rozmawialiśmy praktycznie 24 godziny na dobę, o biznesie, o AI, to był pięciodniowy maraton. Ja tam 40 minut jak znalazłem, żeby w ciągu dnia pójść na siłownię, to było naprawdę max. Od rana do wieczora były rozmowy w grupkach, były rotacje, byli uczestnicy praktycznie z całego świata. I powiem ci szczerze, na początku, jak tam leciałem, myślałem, że to może być pięć dni, sporo poklepywania po plecach, pojadę, będzie fajnie, zrobię sobie fotkę, ale tam był taki poziom, że byłem tym zaskoczony. Myślę, że dużą rolę odegrał próg wejścia, bo ten bilet kosztował chyba około 5 tysięcy dolarów, co nie jest mała kasa, i trzeba było mieć rekomendacje od kogoś ze środka. Dla mnie to był naprawdę sztos.
Michał: Tam nawet wśród uczestników był, czekaj, jak on się nazywa, Erfan Azimi, osoba odpowiedzialna za wyciek Google'a. Cała ekipa była tam na poziomie high level. Podobnie było na mastermindach w Chiang Mai, na SEO Conference, tam też była taka bardziej zamknięta, ekskluzywna formuła. Bez sceny, bez prezentacji, za to z mocnym naciskiem na rozmowy jeden na jeden czy grupki pięcioosobowe, i z praktyką, i kulisami działań na rynkach globalnych. To trochę inny level niż klasyczne eventy, a co dla mnie jest najlepsze, to że spotykasz tam ludzi, którzy prowadzą światowe agencje, pracują w zagranicznych funduszach inwestycyjnych, skalują produkty na wielu rynkach jednocześnie, czy największych afiliantów, rozmawiasz z nimi i nagle się okazuje, że mają bardzo podobne problemy: zatrudnianie A-class playerów, utrzymanie takich ludzi w branży, marżowość. Więc dla mnie te wyjazdy i możliwość rozmawiania z takimi osobami to super inspiracje, to są pomysły, które potem można wdrożyć. Zupełnie nowe sposoby myślenia o biznesie, o rozwoju firmy, czy też łapanie kontaktów, które robią ci jakieś współprace biznesowe, tego też nie można ukrywać. Dla mnie to jest mega duża wartość.
Rafał: Kurde, 5 tysięcy dolarów za 5 dni w Turcji, tyle 14-osobowa rodzina zazwyczaj płaci, więc myślę, że tam musiała być duża wartość. To są duże nazwiska. Mimo że ja nie jestem od jakiegoś czasu blisko tego, bo skupiłem się trochę na biznesie, mam wrażenie, że to są takie topy. Super, że masz szansę tam być.
Michał: Ale też kiedyś byłeś, nie? Pamiętam, że jak się poznaliśmy, to też chyba współpracowaliście bardzo mocno z Mattem Diggitym, który jest organizatorem tej konferencji, jak i samych masterminds.
Rafał: Tak. Byliśmy mega blisko tego. Czerpaliśmy mnóstwo informacji, ale dostęp do takiej ilości ludzi, którzy robili afiliację na gigantyczne skale, jakieś joint venture, to dla nas, która byliśmy klasyczną agencją, dowiadywanie się tego wszystkiego i bycie blisko tego dało takiego kopa, z czego czasami się śmieję, że do dzisiaj jeszcze lecimy, bo całkowicie inaczej się patrzy na świat. Więc totalnie rozumiem, gdzie jesteś, jak wyjeżdżasz z takiego czegoś i mówisz: kurde, to już nie wygląda tak samo. Spróbujcie inaczej patrzeć na to. A za tym można fajnych ziomków i ziomalki spotkać.
Czym są GEO i AEO i jak zmieniają branżę SEO?
Rafał: Zmierzając powoli do końca, zanim cię zapytam, gdzie będziesz za pięć lat: jak rozmawiasz z ludźmi, z klientami, ale też właśnie na tych mastermindach, bo teraz mamy tak, było SEO, teraz jest GEO, AIO, AEO i jeszcze jakieś inne akronimy. Jakie jest twoje zdanie jako biznesowca, właściciela firmy w tej branży: czy to jest buzzword, czy prawdziwa zmiana, która faktycznie wpływa na to, jak ludzie kupują, jak się dowiadują?
Michał: To jest temat dość szeroki i dużo osób na pewno ma obawy, co się będzie działo w naszej branży, jak to będzie wyglądało, bo ta zmiana jest drastyczna. Czegoś takiego przez ostatnie lata na pewno nie było. Natomiast jak trenowałem boks, miałem starszego trenera, bardzo fajnego, do którego cały czas mam ogromny szacunek, i on mówił: Michał, nie takie czołgi na nas szły. I to dobrze oddaje moje podejście do tego wszystkiego, bo ja jestem w branży ponad 20 lat, ty też masz kupę lat doświadczenia i wiesz, że było wiele takich momentów, że te zakręty były stosunkowo ostre. Oczywiście widać to teraz po spotkaniach z klientami: jak kiedyś klient pytał, jak być wysoko na frazę X, tak teraz pyta, co zrobić, żeby AI nas znało albo polecało jako ekspertów. Nie da się zaprzeczyć, to jest potężna zmiana. W branży przestajemy budować różnego typu landing page'e stricte pod keywordy, tworząc słabą jakość, a bardziej zaczynamy budować taki cyfrowy autorytet i to jest według mnie coś fajnego. To jest ogromna szansa, ale też wyzwanie dla rynku. Te treści, które teraz są robione, nie mogą być robione na łapu-capu, na łapanie ruchu, a muszą dostarczać jakiejś realnej wartości, kontekstu czy zaufania. Te zmiany są, będzie trzeba się do nich dostosować, i się dostosujemy, Rafał, i myślę, że będziemy w tym bardzo dobrzy.
Rafał: Ja myślę, że my siedzimy w ogóle z przodu tego pociągu i jak ktoś u nas z branży się martwi, a dochodziło do mnie to nieraz, to mówię: usiądźmy na kawie i pogadajmy, pokażmy inną branżę, która po pierwsze jest tak przygotowana na zmiany, bo zmiana jest ciągła, a dwa, jest technologicznie sprawna w tym obszarze. Nie znam takiej branży, nawet software development nie jest w tym miejscu, dlatego że oni nie pracują z algorytmami, a dzisiaj okazuje się, że wszystko, co dotyczy warstwy informacyjnej, jest związane z algorytmami.
Michał: Właśnie, więc tak jak wspominałem, nie takie czołgi na nas szły. My już mamy dość fajne sukcesy w walce o to, żeby z jak największym prawdopodobieństwem marki naszych klientów pojawiały się w LLM-ach, bo te wyniki nie są deterministyczne. Niedługo będziemy robić dość ciekawe badanie na LinkedInie, gdzie chcemy trochę zaangażować społeczność. Dużo rzeczy tak naprawdę dopiero się kreuje i tworzy. Jak ktoś pół roku temu czy rok temu mówił: bądź top jeden w ChatGPT, w Gemini i tak dalej, to jest bullshit, niestety to się sprzedaje. Ale nikt nie miał takiej technologii i rozwiązań, żeby móc takie rzeczy gwarantować.
Rafał: Poczekaj, za sekundę pojawią się agencje, które będą oferowały success fee. Wybierz sobie teraz, wpisz sobie Gemini, Perplexity czy DeepSeek, czy co tam chcesz. To trochę natura rzeczy. Wracając do tego, że powiedziałeś, że to jest szansa: uważam, że to jest gigantyczna szansa. Jak rozmawiam nie tylko u nas w branży, to zawsze prostuję myślenie: nie ma co się bać, szczególnie jeżeli jesteś w SEO już chwilę i kumasz, o co chodzi, bo sobie spokojnie poradzisz. Mam mnóstwo case'ów w e-commerce'ach, głównie, ale nie tylko, też w firmach lokalnych. Kiedyś na przykład zespół klinik dentystycznych, który chciałby wskoczyć w Warszawie w dziesiątkę, w piątkę, czy w ogóle pozyskać tani ruch, a nie płacić po 40-70 zł za klika, musiałby dwa lata mielić albo więcej, z gwarancją sukcesu na poziomie 5-8 procent. Dzisiaj, jeżeli masz dobrą organizację albo dobrego fachowca, który wie, jak korzystać z narzędzi, wie, jak optymalizować, wie, co to są Information Retrieval Systems, jak to działa, jesteś w stanie w ciągu kwartału lub dwóch być w top 10. I tak samo jest ze sklepem: masz milion zdjęć, jesteś w stanie dzisiaj je zoptymalizować. Kiedyś to było po prostu niewykonalne. Więc szansa jest gigantyczna.
Michał: Nie zdradzajmy wszystkiego, Rafał, natomiast myślę, że ci, którzy będą potrafili się dostosować, będą mieli open mind i będą chcieli się w tym kierunku rozwijać, będą mogli robić bardzo, bardzo fajne rzeczy, na które będzie potężny popyt.
Rafał: Tak jest. Myślę, że najlepsi przetrwają.
Kto inspiruje Michała Rochwergera? Mentorzy i polecajka
Rafał: Słuchaj, tak na sam koniec mam w sumie dwie rzeczy. Kto jest twoim największym mentorem albo inspiracją w biznesie? Masz taką osobę?
Michał: To by było za dużo powiedziane, że mam mentora. Nie mam. Aczkolwiek cenię zdanie kilku osób z branży, z którymi współpracuję. Lubię z nimi porozmawiać na różne tematy, bo są w stanie otworzyć mi umysł albo pokazać kilka dodatkowych dróg. Mogę pozdrowić z branży Łukasza i Mateusza, z którymi uwielbiam sobie prywatnie porozmawiać. Natomiast jeżeli spytasz, czy mam jakiegoś mentora, to nie. Lubię zaciągać opinii u osób, które cenię lub które zrobiły coś lepiej ode mnie. Prowadząc TrustLunę, bardzo często dostaję komentarze od znajomych, nieznajomych, że Michał, robisz coś nie tak, robisz coś źle, i staram się wyłapywać z tego perełki i wprowadzać te zmiany. Natomiast wydaje mi się, że nie robię tych rzeczy wcale tak źle, jesteśmy na dobrym kierunku i staram się bardziej skupiać na tych pozytywnych rzeczach.
Rafał: Zdecydowanie tak. Ja lubię słuchać też feedbacku ludzi, którzy czasami nic nie zrobili w życiu, tylko dają rady, bo są i tacy. To też jest czasami wartościowe, jak ktoś kompletnie z innego świata patrzy na twój świat i coś mówi. Ale ja zawsze mówię, że mam jedną przewagę. I potem ta osoba mówi: no jaką? No ja po prostu robię.
Michał: No właśnie, to jest dość fajne podejście. A tu, idąc już totalnie nie w kierunku mentora, ostatnio czytam książkę, pod której wrażeniem jestem potężnym. Nie wiem, czy tę książkę czytałeś: „The Five”.
Rafał: Tak jest.
Michał: Tomek Karwatka. Powiem ci, że jestem pod bardzo dużym wrażeniem tej osoby, tej książki, contentu, który jest tam rzucony, bo czytam wiele książek i bardzo często mam wniosek, że to są książki o książkach, mielenie jakichś tematów na różne sposoby, a on przedstawił dość fajną historię, potężny sukces, bardzo ludzkie podejście do tego, i fajnie się to czyta. Jestem gdzieś na końcówce, może dzisiaj nawet uda mi się tę książkę skończyć.
Rafał: Chciałem temu przyklasnąć. I wyprzedziłeś moje pytanie, bo moje pytanie było, czy masz coś ciekawego do polecenia, i już to zrobiłeś, więc mega dzięki. Ja tę książkę przeczytałem dwa razy. Jak dostałem ją w swoje ręce w grudniu, to ją przeczytałem w zasadzie na dwa razy. Nie mogłem uwierzyć, jak bardzo ta książka ze mną rezonuje. Są takie momenty, że czytam i myślę: Tomek zrobił tak, a ja zrobiłem tak. Ja zrobiłem raczej gorzej niż lepiej, więc następnym razem może zrobię tak jak Tomek. Nie chodzi o to, żeby brać to dosłownie, ale naprawdę się zgadzam, że on bardzo fajnie pokazuje taką drogę i taki struggle, taką walkę z tym, że nie wszystko będziesz robił idealnie, ale pokazuje po prostu, na czym oprzeć, na jakim szkielecie oprzeć swoje myślenie o biznesie, jak sobie wyznaczyć cel i jak się go trzymać. Podpisuję się pod to.
Michał: To jest chyba jedna z niewielu książek, którą z chęcią, z przyjemnością przeczytam co najmniej dwa razy.
Rafał: Drugi raz czyta się to całkowicie inaczej, bo bardziej metodycznie, przynajmniej ja tak miałem. Pierwszy raz to był taki hype: o Jezu, jakie fajne, jak to rezonuje. Myślę, że tak naprawdę to była najlepsza książka o biznesie w Polsce na ten moment, przynajmniej mi się nie zdarzyło czytać lepszej. To jest rekomendacja niesamowita sama w sobie, bo Tomek nie jest pisarzem. Miałem okazję go poznać, jest świetnym gościem, ale na pewno nie jest pisarzem, a robota jest świetna, więc ja temu sekunduję.
Zakończenie rozmowy
Rafał: Słuchaj, to wszystko w zasadzie, o czym chciałem z tobą porozmawiać dzisiaj. Fajnie, że się złapaliśmy po jakimś dłuższym czasie. Zrobiłeś mega progres. Ja naprawdę oklaskuję to, co robisz. Mi się to zawsze bardzo podobało i zawsze byłeś mega uczciwy w tym, co robisz. Myślę, że tu się nic nie zmieniło.
Michał: Dzięki, bardzo mi miło. Jak zwykle, Rafał, super mi się z tobą rozmawiało, więc też mam nadzieję, że w tym roku gdzieś się jednak złapiemy na żywo, bo jestem zwolennikiem rozmów face to face. Mam nadzieję, że stworzyliśmy trochę ciekawego contentu. Dzięki.
Rafał: Myślę, że ta rozmowa była dobra. Ja dziękuję, zapraszam na squasha, jakbyś kiedyś był w Poznaniu, albo ja w Olsztynie, zaczniemy od tego, bo to już cztery lata wyterminowane.
Michał: To jest bardzo dobry pomysł.
Rafał: Wszystkiego dobrego.
Michał: Wszystkiego dobrego, dzięki Rafał.
Zakończenie odcinka
Rafał: To by było na tyle w dzisiejszych Globalnych Horyzontach. Bardzo zależy mi na Waszym zdaniu, więc dajcie znać w komentarzu, który wątek z dzisiejszej rozmowy był dla Was najciekawszy. Wasza aktywność to najprostszy i najlepszy sposób, by udobruchać algorytmy i pomóc mi rozwijać ten projekt. Chcecie pogadać o tym odcinku szerzej? To dodajcie mnie do swojej sieci na LinkedIn albo napiszcie do mnie bezpośrednio na maila: [email protected]. Uwielbiam dostawać od Was feedback i informacje. Tymczasem dzięki za dziś i do zobaczenia wkrótce!
Posłuchaj i obejrzyj
Ta sama rozmowa w Twojej ulubionej aplikacji.
Pełny, zredagowany transkrypt jako plik Markdown, z opisem gościa i cytatami.
Wróć do góry
