---
title: "Współpraca vs Konkurencja: Skandynawska szkoła biznesu z Przemysławem Pielą"
description: "Przemysław Piela, założyciel Hugin Consulting, wyjaśnia, że skandynawski biznes opiera się na współpracy win-win i wolności pod odpowiedzialnością."
podcast: "Globalne Horyzonty"
host: "Rafał Moszkowców"
guest:
  name: "Przemysław Piela"
  role: "Założyciel Hugin Consulting, ekspert od biznesu skandynawsko-polskiego"
  company: "Hugin Consulting"
topics:
  - "biznes skandynawski w Polsce"
  - "różnice kulturowe"
  - "współpraca zamiast konkurencji"
  - "ekspansja zagraniczna"
  - "stereotypy o Polsce"
duration_min: 89
published_at: 2025-05-06
video_url: "https://www.youtube.com/watch?v=WmZ5uOJMHkw"
url: "https://moszkowcow.com/pl/podcast/przemyslaw-piela-skandynawski-biznes-hugin-consulting/"
---

# Współpraca vs Konkurencja: Skandynawska szkoła biznesu z Przemysławem Pielą

## O gościu

- **Kim jest:** Przemysław Piela, ekspert od biznesu międzynarodowego, który od ponad 12 lat pomaga skandynawskim firmom rozwijać się na polskim rynku. Skandynawista z wykształcenia, mówi po duńsku. Jest założycielem Hugin Consulting, aktywnym członkiem skandynawsko-polskiej izby handlowej, a wcześniej prezydentem grupy biznesowej.
- **Czym się zajmuje:** Konsulting dla firm ze Skandynawii (głównie z Danii) wchodzących na rynek polski. Oferuje m.in. sourcing, outsourcing, konsulting sprzedażowy oraz pomoc w otwarciu i prowadzeniu firmy w Polsce. Wcześniej pracował jako asystent prezesa w duńskiej firmie, prowadził własną spółkę (jej upadłość nazywa cenną lekcją) i pracował w sprzedaży.
- **O czym rozmawiamy:** O drodze od nauki duńskiego jako czternastolatek do własnej firmy, różnicach między kulturą polską i skandynawską, współpracy zamiast konkurencji, wolności pod odpowiedzialnością, mitach i stereotypach o Polsce, tym, jak czarne łabędzie wpływają na biznes, oraz dlaczego polskie firmy najpierw muszą poradzić sobie w kraju.
- **Gdzie go szukać:** Hugin Consulting oraz skandynawsko-polska izba handlowa.

## Najlepsze cytaty

> „Skandynawowie są mocno nastawieni na współpracę.”

> „Wolność pod odpowiedzialnością.”

> „Tato, a wygrajmy razem.”

> „Jak znajdziesz sobie dwie czy trzy rzeczy, które się spinają razem ze sobą i jesteś wystarczająco dobry, to masz swoją niszę.”

## Transkrypt

Prowadzący: Rafał Moszkowców. Gość: Przemysław Piela.

### Wstęp

**Rafał:** Witam w kolejnym odcinku Globalnych Horyzontów. Dziś mam przyjemność gościć Przemysława Pielę, eksperta w dziedzinie biznesu międzynarodowego, który od ponad 12 lat specjalizuje się w pomaganiu skandynawskim firmom w rozwoju na polskim rynku. Jako założyciel Hugin Consulting Przemysław ma unikalne spojrzenie na różnice kulturowe między Polską a krajami skandynawskimi oraz wpływ tych różnic na biznes. Jest również aktywnym członkiem skandynawsko-polskiej Izby Handlowej oraz pełnił funkcję prezydenta grupy biznesowej. Dobrze cię widzieć. Fajnie, że wpadłeś do Globalnych Horyzontów. Mam nadzieję, że porozmawiamy o tym, jak podbić Danię, Norwegię czy Szwecję oraz o tym, jak firmy z tamtych krajów podbijają Polskę. Na co dzień robisz konsulting dla firm ze Skandynawii, więc jeszcze raz fajnie cię widzieć.

**Przemysław:** Cześć, dzięki za zaproszenie, bardzo mi miło. Pozdrawiam wszystkich ciekawych świata widzów i ciekawych globalnych horyzontów, bo będziemy rozmawiać pewnie nie tylko o biznesie, ale o wielu innych aspektach i o życiu.

**Rafał:** Znając mnie, dygresje nas zaprowadzą w różne miejsca, więc brace yourself. Zdążyliśmy już godzinę porozmawiać przed nagraniem. Zacznę klasycznie od doświadczenia. Opowiedz o tym, co robisz na co dzień i dlaczego właśnie tym.

### Dlaczego Przemysław Piela zaczął uczyć się duńskiego?

**Przemysław:** Żadną sławą nie jestem, więc nie uzurpuję sobie prawa, żeby wszyscy mnie tutaj znali. Może też dlatego wybrałem Danię, która ma 5 milionów mieszkańców. Tam ludzie szybciej mnie poznają. Ale żarty na bok. Zajmuję się wspieraniem skandynawskich firm w wejściu na polski rynek, na pełen etat pod swoim brandem od około 5 lat, ale można powiedzieć, że zajmuję się tym całe swoje życie zawodowe. Skandynawia zawsze była dla mnie inspiracją, jeszcze kiedy byłem dzieckiem, krainą marzeń. Mamy jakieś wyobrażenia o różnych miejscach na Ziemi, czy to z książek, czy z popkultury. Wikingowie, podbój świata.

Jak miałem 14 lat, to był przełom milenium, początek lat 2000. Zupełnym przypadkiem zaangażowałem się w projekt, który był początkiem cloud computingu: można było zainstalować wygaszacz ekranu i oddać moc obliczeniową komputera uniwersytetowi w Berkeley, który wysyłał próbki danych do przetworzenia. Wokół tego projektu wytworzyła się dość duża społeczność, jeszcze przed Facebookiem i mediami społecznościowymi. To były czasy modemów 56 kilobitowych, które piszczały, a jak ktoś zadzwonił, to zrywało połączenie. I tam poznałem, zupełnie przypadkiem, Duńczyków. Zawsze ciągnęło mnie do Skandynawii, więc zaprzyjaźniliśmy się, byliśmy takimi penpalami po angielsku. Pewnego dnia kupiłem jedyny słownik, jaki znalazłem, w internetowym sklepie Merlin, którego już dawno nie ma. Mega książeczka, 600 słów, słownik polsko-duński, kieszonkowy. Napisałem swoje pierwsze zdanie i stwierdziłem, że nauczę się duńskiego jako czternastolatek. I tak już zostało, to było prawie 25 lat temu.

**Rafał:** 25 lat uczysz się duńskiego?

**Przemysław:** Tak mi się spodobało, że kilka lat później postanowiłem, że to będzie projekt na pełen etat. Zakomunikowałem rodzicom, że mam w nosie prawo, na którym by mnie widzieli, bo na medycynę i tak nie chcieli mnie wysłać, bo się nie nalewałem. Pamiętam, że wiele łez popłynęło z oczu mojej matki, natomiast tata mnie mocno wspierał. Trafiłem do Poznania, bo to była najbliższa skandynawistyka, i skończyłem pięcioletnie studia. Dla mnie były to studia z pasji. Byłem jedynym dziwolągiem, który już coś po duńsku mówił, bo to kierunek, gdzie studenci nie mają wcześniej styczności z tym językiem. To była przygoda życia i poszedłbym tą samą drogą dzisiaj.

Miałem taki typowy kompleks filologa: nauczono cię języka obcego, potrafisz wszystko powiedzieć, ale nie masz nic do powiedzenia. To przerysowane, bo możesz dużo powiedzieć o literaturze, historii czy języku, ale to bardzo niepraktyczne i niewielu ludzi to interesuje.

### Jak wyglądały pierwsze prace Przemysława Pieli po filologii?

**Przemysław:** Co robią ludzie po filologiach? To były czasy szalonego rozwoju BPO i SSC w Polsce, czyli outsourcingu taniej siły roboczej. Trafiłem do korporacji w Krakowie na 7 miesięcy. Wszedłem do tej rzeki jeszcze raz na kolejne 7 miesięcy i więcej tego nie uczyniłem. Z każdej lekcji można było coś wyciągnąć. Generalnie szukałem pracy z Duńczykami. Gdyby nie to, że poznałem moją obecną żonę, pewnie wyjechałbym do Danii i dzisiaj byłbym emigrantem. Ale skoro nie mogłem wyjechać do Danii, musiałem sobie sprowadzić Danię do siebie.

Moja druga, najważniejsza praca to było zatrudnienie jako asystent prezesa. Właściwie rekrutowali sekretarkę, a ja pomyślałem, że mogę być sekretarką. Duńska firma, malutka, założona przez trzech wspólników, zatrudniająca w szczycie 11 osób. Prezes został zrekrutowany ze stanowiska prezesa jednej z sieci dyskontowych w Danii. Pojechałem na rozmowę, pogadaliśmy, wydawało się, że fajnie, i cisza. W międzyczasie zrekrutowałem się do Carlsberga w Poznaniu, znowu korporacja, niby awans, ale zakres obowiązków mniejszy i się nudziłem. Minął miesiąc, a on nie odbierał moich telefonów. Wiedziałem, gdzie wynajęli biuro, wygooglowałem adres i trafiłem na zarządcę nieruchomości, właściciela całego budynku, bardzo sympatycznego człowieka. Pozdrawiam pana Leszka, jeśli to usłyszy. Zaniósł telefon do swojego najemcy i dał go prezesowi, który nie mówił po angielsku. I tak dostałem tę pracę. Po wielu latach żona prezesa powiedziała mi, że to ona dokonała wyboru, bo wolała, żeby jej mąż miał asystenta faceta.

To była lekcja życia, bo szef rzucił mnie na głęboką wodę. Mój job description był prosty: ogarnij tę firmę. Firma to było biuro konstrukcyjne, outsourcing usług inżynierskich dla klientów skandynawskich. Miałem całe biuro do ogarnięcia, od rekrutacji i umów zgodnych z kodeksem pracy, o którym nie miałem pojęcia, po księgowość. Mojego szefa po trzech miesiącach zwolniono i przetrwałem czterech prezesów jako asystent prezesa. Każdy kolejny pytał, co ja tu robię, a jak się dowiadywał, mówił: rób to dalej. Ta droga to zrządzenie różnych przypadków, tak jak ten duński, który odpalił się przez projekt w necie.

### Czego Przemysława Pielę nauczyła upadłość własnej spółki?

**Przemysław:** Robiliśmy projekty sourcingowe, kupowaliśmy maszyny, wykonywaliśmy prototypy w Polsce. Jeździło się po dostawcach, zjadało z nimi łyżkę soli. Jak już nie działało, stwierdziliśmy, że zrobimy to sami. Poszedł biznesplan, żeby otworzyć warsztat produkcyjny przy biurze. To bardzo skandynawska metoda rozwijania biznesu: budujesz biznes obok biznesu, a jeśli masz podwykonawcę, który jest ci potrzebny, możesz go przejąć albo sam zacząć robić jego usługi. Rozbudowujesz sieć naczyń połączonych, powiązanych biznesów, które się karmią nawzajem. Był to polski pomysł, a skandynawskie kierownictwo nie za bardzo chciało w to inwestować, więc znalazłem inwestora i otworzyliśmy narzędziownię, którą prowadziliśmy przez kilka lat.

Mając 28 lat, miałem za sobą pierwszą upadłość spółki z o.o. w roli prezesa. Lepiej szybko, to później już się nie martwisz. To była jedna z cenniejszych lekcji, nauczyła mnie opanować stres i nie bać się pewnych rzeczy związanych z prowadzeniem firmy. Wiem, co może pójść nie tak. Wynikało to z relacji między wspólnikami.

### Jak język duński i doświadczenie dały Przemysławowi Pieli niszę?

**Przemysław:** Byłem perfekcjonistą i chciałem mówić po duńsku jak rodowity, żeby nie poznali, że jestem Polakiem. Konkurujesz z pięcioma milionami ludzi i zawsze ktoś będzie lepszy. Jedna z mądrzejszych lekcji, które poznałem, pochodzi z książki, której tytułu nie pamiętam, chyba o MBA w 10 dni: nie możesz być najlepszy we wszystkim, bo zasada 10 tysięcy godzin oznacza 5 lat, 7 dni w tygodniu po 5-6 godzin. Ale jak znajdziesz sobie dwie czy trzy rzeczy, które się spinają razem ze sobą i jesteś wystarczająco dobry, to masz swoją niszę. Moją niszą stał się język duński, który otworzył całą Skandynawię, bo języki skandynawskie są tak podobne, do tego doświadczenie w biznesie i ciekawość świata. Ewolucyjnie powstała koncepcja biznesu, którym się teraz zajmuję.

Kiedy nasza spółka upadła, zatrudniłem się w sprzedaży. Zmieniałem branże: po obróbce skrawaniem metali i tworzywach sztucznych pracowałem w drukarni wielkoformatowej, a później w software house'ie. Zobaczyłem od kuchni, jak działają polskie firmy, głównie od strony sprzedaży. Ostatnim klockiem była praca w duńskiej firmie inżynierskiej, która miała do nas przyjść, ale jeszcze nie dojrzała do inwestycji w Polsce. Zatrudnili mnie na pół etatu jako handlowca w Danii. To jeden z moich większych sukcesów: Polak, który nigdy nie mieszkał w Danii, sprzedawał Duńczykom dla duńskiej firmy inżynierskiej, jeździł, umawiał spotkania, rozmawiał o projektach inżynierskich. To jeden z plusów filologii: uczą cię mówić i rozmawiać na tematy, o których nie masz pojęcia.

### Jak wideo oferta pomogła software house’owi zdobyć klienta?

**Przemysław:** W software house'ie, który rozwijał się na kontaktach prezesa i nigdy nikomu nie sprzedał z rynku, naszym zadaniem było znaleźć pierwszego nowego klienta, zidentyfikować usługę i adresatów. Ofertę, którą wysłaliśmy i wygraliśmy, zrobiliśmy jako wideo. To był 2018 rok, wtedy bardzo rzadkie. A propos polecania ciekawych rzeczy, jestem fanem Szymona Negacza i jego podcastu o sprzedaży i marketingu. Mówi o badaniach, że oferta, nawet 50-stronicowa i super szczegółowa, bywa czytana przez klienta 15 sekund, z czego 10 to strona z ceną.

**Rafał:** Bardzo często oferty są pisane przez pryzmat „my”: my zrobimy, my jesteśmy tacy, mamy takie doświadczenie. Ja też przez to przechodziłem i przebudowaliśmy nasze oferty z perspektywy klienta: o jego stronie, konkurencji, marce, niszy. To całkowicie inna skuteczność. Jak ktoś kiedyś powiedział, dobre praktyki to głupie rzeczy zrobione wystarczającą ilość razy przez wystarczającą ilość ludzi.

**Przemysław:** Wideo oferta zaadresowała problem, o którym wtedy nie wiedzieliśmy, ale czuliśmy, że tak wygląda. Chcieliśmy przekazać to, czego klient by w ofercie nie przeczytał: przeprowadzić go za rączkę przez cały proces. Co się stanie, jak podpisze z nami umowę. Software house'y mocno skupiają się na technologiach, w których tworzą. Klasyczny syndrom programisty: umiem w pięciu językach i mam 10 lat doświadczenia, a projekt będzie kosztował pół miliona, płatne z góry, i nie wiemy, czy wyjdzie. Kluczem było pokazać, że minimalizujemy klientowi ryzyko i dowozimy wartość po kawałku, bo wiemy, że klient nie wie, gdzie będzie po wydaniu tych pół miliona. My też tego nie wiemy, tylko tego nie ukrywamy.

### Czym zajmuje się Hugin Consulting i dla jakich firm?

**Rafał:** Czy to stosujesz w konsultingu? Dla jakich firm pracujesz?

**Przemysław:** Chwalimy się, że jesteśmy w stanie sprowadzić każdą skandynawską firmę do Polski w ciągu 7 dni, choć nie bez względu na rozmiar. Spotkałem się kiedyś z chłopakami z KPMG, wspólnie realizowaliśmy projekt w Belgii. Po spotkaniu przy piwie stwierdziliśmy, że robimy to samo, ale nie konkurujemy. Mam takich samych klientów jak oni, tylko z segmentu, którego nie stać na wielką czwórkę. Nasza nisza to małe, rodzinne firmy, bo w Polsce wiele jest takich, które nawet nie myślą o ekspansji zagranicznej, bo uważają, że nie mają kompetencji albo funduszy. Wyjście za granicę wcale nie wymaga miliona, mowa o kosztach poniżej miliona.

Konsulting jest absolutnie nieskalowalny, bo się nie sklonuję. Mogę zatrudnić innego konsultanta, ale to nigdy nie będą te same kompetencje.

**Rafał:** Ja eksperymentuję z awatarami AI w HeyGenie, klonuję siebie i zobaczymy, czy klienci poznają. Żartuję, też się z tym borykam, bardzo wielu klientów mówi: panie Rafale, to na spotkanie by pan przyszedł.

**Przemysław:** Wokół takiego konsultingu trzeba zacząć budować bardziej tradycyjny biznes. Nasza wizja jest taka, żeby obsługiwać skandynawskie firmy kompleksowo, ze wszystkim, co wiąże się z prowadzeniem biznesu w Polsce. Pozycjonujemy się jako konsultant i pierwszy pracownik. Jak wcielisz się w skandynawską firmę, która chce wejść do Polski, to pierwsze, co robisz, to googlujesz założenie firmy w Polsce i wyskakują kancelarie prawne i biura rachunkowe. Otworzą ci spółkę z o.o., ale ty nadal nie wiesz, co dalej. Klienci lubią proste rozwiązania, więc dajmy im wszystko. Współpracujemy z biurem rachunkowym i kancelariami prawnymi, a biznes rozrasta się w tym duńskim modelu: dokładamy usługi, modułowo, ale paczka podstawowa jest all-in.

**Rafał:** To zbieżne z moim doświadczeniem w SEO. Klient dostawał audyt techniczny i słyszał, że teraz musi mieć dewelopera, kogoś od PR-u, kogoś od cyberbezpieczeństwa, i najczęściej nie realizował rekomendacji. Zrobiliśmy to modułowo: moduł Discovery, Growth Strategy, wdrożenia, audyt, content w dowolnym języku. To uniwersalna potrzeba firm wchodzących na nowe terytoria.

### Czym różni się odpowiedzialność w Polsce i w Skandynawii?

**Przemysław:** Nie ma dwóch takich samych projektów, trzeba być kreatywnym. A co do Polaków: jesteśmy bardzo spostrzegawczy, bystrzy i inteligentni, potrafimy znaleźć problem, ale tylko go sygnalizujemy, a boimy się odpowiedzialności i sugerowania rozwiązań. Uwielbiamy polskie narzekactwo: tu jest problem i jest problem. Potykam się o ten krawężnik codziennie, ale nic z tym nie zrobię. Trzeba przełamać ten schemat i pójść o krok dalej, pomyśleć za klienta, bo jak rzucisz klientowi: tu jest krawężnik, o który się potykasz, to on mógł o tym nie wiedzieć albo wiedział, ale nie wie, co z tym zrobić.

**Rafał:** Różnica ze Stanami, gdzie klienci czy partnerzy delegują nie zadania, tylko obszar i odpowiedzialność. Dostajesz trzy ulice i sam decydujesz, jak wykonujesz naprawy. W Polsce delegacja polega na tym, że sprawdzaj wszystko, a jak popełnisz błąd, jesteś ukarany. Delegujemy zadania, bardzo z nich rozliczamy i nie dajemy wolności podejmowania decyzji.

**Przemysław:** Ta różnica jest widoczna też między Polakami i Skandynawami. Skandynawów doprowadza do białej gorączki szczegółowe raportowanie krok po kroku, co zrobię, żeby rozwiązać problem. Ich nie interesuje, co robisz. Masz rozwiązać problem i przyjść z gotowym rozwiązaniem, a jak to zrobisz, to twoja sprawa. I to jest ta wolność. To aspekt, na który zwracamy szalenie wielką uwagę, bo wchodząc do Polski, musimy zatrudnić pracowników z doświadczeniem z polskich firm, także z Januszeksów, którzy trafiają do wymarzonej skandynawskiej firmy. Skandynawsko-polska izba przeprowadziła badanie, z którego wynika, że większość polskich pracowników marzy o pracy w amerykańskich firmach, numer jeden. Ale wśród tych, którzy już pracowali dla skandynawskiej firmy, to właśnie skandynawskie są numerem jeden. Jak Skandynawów spróbujesz, chcesz zostać, a Amerykanów może następnym razem.

### Na czym polega skandynawska kultura współpracy i win-win?

**Przemysław:** Traktowanie ludzi jest inne niż w amerykańskich filmach. Nie ma pogoni za American Dream i wyścigu szczurów. Film „Wilk z Wall Street” to dla mnie antyreklama sprzedaży. Amerykanie są mocno nastawieni na konkurencyjność. Skandynawowie są mocno nastawieni na współpracę. I o dziwo my bardziej przypominamy Amerykanów, bo też konkurujemy ze sobą, chcemy się pokazać i wygrywać.

W poniedziałek uczestniczyłem w webinarze o wejściu na rynki skandynawskie, organizowanym przez szwedzko-polską izbę. Prowadzący opowiedział anegdotę o swoim synu, który wychował się w Szwecji. Jako polski tata zaproponował mu wyścig do bramki przedszkola. Kto będzie pierwszy? Syn odpowiedział: tato, a wygrajmy razem. To coś, co ogromnie cenię u Skandynawów i mam przed oczami, kiedy rozmawiam z klientem. W statystykach łatwości prowadzenia biznesu najlepiej wypadają kraje skandynawskie. Wynika to z wielu aspektów, m.in. z win-win: rozmawiasz zawsze z partnerem biznesowym, bez teatrzyku. W Polsce przechodzę najszybciej, jak się da, z ludźmi na ty, bo gdy przestajemy mówić pan i pani, ludzie stają się bardziej otwarci i szczerzy. Mówię wprost, czego chcę, a ty mówisz, czego chcesz.

**Rafał:** Niektórzy myślą, że biznes to gra o sumie zerowej.

**Przemysław:** I ogrywają kosztem swojego najbliższego otoczenia, które ma pomóc stworzyć coś lepszego. Ze Skandynawami biznes wychodzi zawsze, kiedy wszystkie strony widzą, że na tym zarobią. To najprostsza definicja biznesu. Wadą jest to, że proces decyzyjny w Skandynawii jest szalenie długi, bo każdy, nawet szeregowy pracownik, ma prawo się wypowiedzieć. Prezes podejmuje ostateczną decyzję, ale wysłucha pracowników. To demokracja w praktyce.

Nie można też wrzucać Skandynawów do jednego worka. Pod pewnymi względami jesteśmy bardziej podobni do Duńczyków, niż Duńczycy do Szwedów. Gro naszych klientów to firmy z Danii. W oczach Duńczyków Szwedzi są najbardziej niezdecydowanym narodem. Pamiętam ze studiów stypendium w szkole z internatem w Danii, gdzie nie było sprzątaczek i raz w tygodniu 20 osób z piętra ustalało, kto co sprząta. Każdy musiał się wypowiedzieć. Spotkanie trwało 3 godziny. Ja z koleżanką Polką patrzyliśmy na zegarek i stwierdziliśmy, że we dwójkę już byśmy wszystko wysprzątali. A to byli Duńczycy. Wyobraź sobie, jaka jest masakra u Szwedów. Potem przyjeżdżają Polacy i po prostu sprzątają te korytarze. To nasza silna strona, aktywność do działania. Oni postrzegają nas jako raptusów.

### Co znaczy „wolność pod odpowiedzialnością” w firmie?

**Rafał:** Mam poczucie, że jeśli ludzie w firmie są włączeni w proces decyzyjny, to ich to scala z firmą. Połączenie inkluzywności z naszą szybkością daje wspaniały efekt i czuję dumę, kiedy widzę skandynawskie firmy w Polsce, które zaczynają działać.

**Przemysław:** Nie jestem fanem turkusu, bo uważam, że trąci utopią, ale elementy zarządzania oddolnego i włączania wszystkich, połączone z naszą kulturą, mogą działać cuda.

**Rafał:** Miałem moment fascynacji turkusowymi organizacjami, ale to już przeszłość. Próbowałem wdrożyć maksymalną inkluzywność i demokrację bezpośrednią i ciężko było ustalić jakiekolwiek cele, więc gdzieś musi być lider.

**Przemysław:** Znasz pewnie słowa: zaufanie jest dobre, ale kontrola jest lepsza. Przypisuje się je Leninowi, więc aż wstyd, że wielu Polaków kieruje się tym na co dzień. Pochodną jest: jak chcesz coś zrobić dobrze, zrób to sam, bo nie ufasz innym. Stąd u pracowników potrzeba raportowania krok po kroku szefowi, żeby zabezpieczyć swój tyłek. W Skandynawii: wolność pod odpowiedzialnością. Masz cel, który musisz osiągnąć. Jak to zrobisz, to twoja wolność. Masz dowieźć i za to odpowiadasz.

**Rafał:** To brzmi jak zarządzanie celami, Objectives and Key Results: takie mają być rezultaty, a kroki, w granicach zasad i budżetu, wybierasz sam.

**Przemysław:** Brakuje mi polskiego słowa na ownership, własność procesu, za który się odpowiada. Lepiej realizuje się cele, które są nasze, niż arbitralnie narzucone. Inkluzywność to zaszczepianie firmowych celów wśród ludzi. To ciężka praca, bo masz dwie kultury: wolność pod odpowiedzialnością i kontrola lepsza od zaufania, i musisz je połączyć.

**Rafał:** Czy polska kultura zarządzania zbliża się do inkluzywności, czy jesteśmy bardziej nachyleni w stronę Stanów?

**Przemysław:** Subiektywnie: widziałem i takie, i takie firmy. Jedni idą w inkluzywność i płaskie struktury, a inni budują Januszeksy, które dalej funkcjonują.

### Jakie mity o Polsce mają Duńczycy i Skandynawowie?

**Rafał:** Czy są mity, które wciąż wpływają na to, jak Duńczycy postrzegają Polaków i Polskę?

**Przemysław:** Mitów jest pełno. Przychodzi mi na myśl książka, którą mi poleciłeś, kiedy spotkaliśmy się pierwszy raz 4-5 lat temu: „Factfulness” Hansa Roslinga. Dzięki niej spojrzałem optymistyczniej na świat, bo Rosling rozbijał mity naszego postrzegania. My dalej mamy wizję Afryki lat 70., gdzie trzeba 20 km biegać po wodę. A prawda jest taka, że tam już też mają internet i całkiem cywilizowane życie. Statystycznie standard życia wszędzie się poprawił.

**Rafał:** Kapuściński w „Hebanie” pisał, że Afryka to wszechświat, galaktyka, a nie jedna, jednolita Afryka. Całkiem inna jest w Pretorii, a inna w Timbuktu.

**Przemysław:** Podobnie Skandynawowie patrzą na Polskę. Starsze pokolenia były za żelazną kurtyną i były karmione propagandą. Duńska armia miała nawet oficerów łącznikowych, którzy uczyli się polskiego, bo Układ Warszawski miał tajne plany desantu na Danię. Dzięki temu w Danii zwiększyła się liczba przyjaciół Polski. Geopolitycznie Skandynawia jest nam bliska i powinna być jeszcze bliższa. Regionalna współpraca z państwami bałtyckimi, wygrajmy razem, nie konkurujmy z Niemcami.

Rosling w swoich badaniach zadawał cztery pytania o sytuację w różnych miejscach świata i ankietowani zaniżali ją według stereotypów sprzed 50-60 lat. Statystyczna małpa miała większą szansę odpowiedzieć poprawnie niż przeciętny Szwed czy Niemiec. Podobnie jest z Polską. Duńczycy, którzy przyjechali na początku lat 90. i wrócili po 30 latach, mają szok na plus. Ale spotkałem się też z pytaniem duńskich rodziców, czy mamy pralkę w domu. To był rok 2006.

**Rafał:** Wróciłem w ostatnią niedzielę z Danii, nocowałem w Airbnb u faceta koło 60-tki. Oprowadzał mnie po domu, pokazując kuchnię i gaz, i o pralce powiedział, że jak będę chciał użyć, to zadzwonię, a on pokaże, jak się ją obsługuje. Może starsi mają takie postrzeganie, że my tu chodzimy nad rzekę z wiadrami.

### Czy „made in Poland” pomaga polskim firmom w Skandynawii?

**Rafał:** Załóżmy, że jestem polską firmą z dobrym produktem w dobrej cenie i chcę robić ekspansję do Skandynawii. Czy made in Poland to wada, zaleta czy neutralne?

**Przemysław:** To zależy. Moją specjalnością jest raczej twardy, klasyczny B2B, nie e-commerce ani FMCG. Ale znowu wchodzimy w klamry pokoleniowe. Starsi mają swoje stereotypy, młodsi inne. Kiedyś mówiło się, że w Polsce niedźwiedzie polarne chodzą i wszyscy emigrowali, dzisiaj powerhouse, Zielona Wyspa. Każdy obrazek znajdzie swoich wyznawców. Wiele wygraliśmy wizerunkowo na pomocy Ukrainie, bo Skandynawowie mocno się w nią zaangażowali. Przy tym, co się dzieje z cłami, jest tendencja, żeby trzymać się w Europie. Każdy z nas jest mały i w pojedynkę za wiele nie wygramy.

Po klęsce w wojnie o Szlezwik w 1864 roku Duńczycy, którzy też mieli aspiracje do mocarstwa, zrobili zwrot: nie odzyskamy Szlezwiku, musimy zbudować siłę wewnątrz. Poszli w edukację chłopów i budowanie dobrobytu na gospodarce. My, po 123 latach zaborów, wyciągnęliśmy lekcje powstańcze, a Duńczycy pozytywistyczne.

**Rafał:** Włączanie kobiet do gospodarki i polityki, szczególnie po I wojnie światowej, też było gigantyczną przemianą. Tove Ditlevsen opisuje Danię taką, jaką faktycznie była. Ale to już dygresja.

**Przemysław:** Wracając do biznesu: koncepcja win-win-win to moment, w którym możemy wygrać. Chodzi nie tylko o to, gdzie taniej, ale gdzie bezpieczniej, o łańcuchy dostaw, o wycofanie się z Chin, bo mieliśmy tyle czarnych łabędzi w ostatnich latach.

### Jak czarne łabędzie wpłynęły na projekt maszynki do golenia?

**Przemysław:** Mamy cztery usługi: sourcing, outsourcing, konsulting sprzedażowy i otwieranie firmy z pomocą w jej prowadzeniu. Koncepcja była taka, że outsourcing to niskie ryzyko, przejdziemy przez cztery etapy i zbudujemy dla klienta spółkę postawioną na wszystkich nogach w Polsce. Case: klient z Anglii, który miał świetny koncept maszynki do golenia, trzymanej dwoma palcami, z wymiennymi ostrzami. Rynek maszynek jest wart 60 miliardów dolarów globalnie, a on chciał mieć z tego tylko 0,5 procent. Inwestorzy się znaleźli, ale zaczęły wyskakiwać czarne łabędzie. Montaż w Wielkiej Brytanii, część produkcji w Niemczech i Polsce, i wyskoczył Brexit, więc półprodukty utknęły na granicy. Później przyszła pandemia i ludzie przestali się golić. Trzeci czarny łabędź: główny inwestor był z Kazachstanu, a najważniejszy klient z 10 tysiącami sklepów był w Rosji. Produkcja wyjechała do Azji, tam, gdzie inwestorom bliżej kulturowo i geopolitycznie. To pokazuje, że decyzja, z kim współpracujemy, może mieć decydujące znaczenie dla przyszłości biznesu.

**Rafał:** Jak w Danii mówi się o zagrożeniu związanym z Grenlandią? Czy Dania będzie się obracała w stronę integracji europejskiej?

**Przemysław:** Zdecydowanie tak, to już widać. Dania przejmuje prezydencję w Unii zaraz po Polsce, w czerwcu. Są w dziwnej sytuacji, nie wiedzą, czy się bać, czy śmiać. Z jednej strony to przerażające, z drugiej śmieszne, bo najbliższy sojusznik, na którego wszyscy stawialiśmy, zaczyna się zachowywać nieprzewidywalnie.

### Dlaczego polska firma powinna najpierw sprawdzić się w Polsce?

**Rafał:** Polskie biznesy powinny korzystać z takich usług jak twoje, żeby mądrze wchodzić z polskimi brandami, a nie tylko jako podwykonawcy.

**Przemysław:** Przede wszystkim musimy szerzej patrzeć na biznes i uczyć się dużo o sobie i od siebie. Ja świadomie zarzuciłem obsługiwanie polskich firm, które chcą wchodzić do Skandynawii, bo byłem zasypywany zapytaniami: w pewnym momencie 100-200 tygodniowo. Wszystkie kończyły się spotkaniem, bo szanowałem czas tych ludzi. Podsumowanie każdej rozmowy: słuchaj Przemu, tu masz nasze katalogi, idź sprzedaj, a jak sprzedasz, to cię obsypiemy złotem. A czemu sami tego nie zrobią i nie zachowają złota dla siebie? Bo nikt nie chce od nich kupić i nie wiedzą jak. Najpierw twój biznes tutaj, jak sobie tu nie poradzisz, to tam tym bardziej.

**Rafał:** Do nas przychodzą firmy po plan ekspansji, Discovery, analizę konkurencji i rynku, a słyszymy: proszę pana, za tyle to ja mam handlowca, pół drukarni i bilety, i on będzie tam latał i sprzedawał. To można zrobić, ale najpierw trzeba zrobić podstawę: rozpoznanie konkurencji, rynku, uwarunkowań prawnych, marketingowych, konsumenckich.

**Przemysław:** Pełna zgoda. Sprzedaż jest, wbrew temu, co wielu mówi, bardziej nauką niż sztuką. Jak słyszę o metafizycznych umiejętnościach i iskierce, myślę o manipulacjach. Daj mi ten długopis. Ale po co mam ci go sprzedawać, jak ty go nie potrzebujesz?

**Rafał:** Żeby sprzedaż nie była manipulacją, musi być negocjacją, takiej jak ją rozumieją firmy skandynawskie: ja nie muszę wygrać twoim kosztem, możemy razem wygrać.

**Przemysław:** To jest ten win-win, sztuka kompromisu. Wiemy, że się nie spotkamy tam, gdzie jesteśmy: ty musisz gdzieś ustąpić, ja muszę ustąpić, a może zrobimy coś wspólnie, że nie będziemy musieli ustępować.

### Zakończenie rozmowy i polecajka

**Rafał:** Na koniec poproszę o polecajkę: książka, kurs, cokolwiek, co rozszerzy temat naszej rozmowy.

**Przemysław:** W tej chwili czytam beletrystykę. Mogę polecić Szczepana Twardocha i „Nul”, pierwszą powieść z frontu ukraińskiego. Słyszałem dobre opinie, świetnie się czyta i zaraz ją skończę. Biznesowo jest tego masa, ale myślę, że „Factfulness”, o którym rozmawialiśmy i które ty mi poleciłeś, jest godne polecenia.

**Rafał:** Polecamy „Factfulness”. Ja też polecam tę książkę i wrócę do niej po pięciu latach, bo naprawdę zmienia postrzeganie świata. Dziękuję ci bardzo, to była przyjemność.

**Przemysław:** Dziękuję.

## Polecajka gościa

**Hans Rosling, „Factfulness”** (książka). Przemysław poleca ją jako książkę, która rozbija mity o postrzeganiu świata i pozwala spojrzeć na niego bardziej optymistycznie.

**Szczepan Twardoch, „Null”** (książka). Przemysław poleca ją jako powieść z frontu ukraińskiego, którą aktualnie czyta.

**Szymon Negacz, podcast o sprzedaży i marketingu** (podcast). Przemysław wymienia go w rozmowie jako polecany.

Źródło: https://moszkowcow.com/pl/podcast/przemyslaw-piela-skandynawski-biznes-hugin-consulting/
