---
title: "Biznes SEO czyli zabawa na ruinach - Paweł Strykowski"
description: "Paweł Strykowski, założyciel WhitePress, opowiada, jak firma urosła dzięki wygodzie klientów i dlaczego wchodziła na rynki przez spółki zależne."
podcast: "Globalne Horyzonty"
host: "Rafał Moszkowców"
guest:
  name: "Paweł Strykowski"
  role: "Założyciel WhitePress (do niedawna CEO), obecnie rozwija portal pracy Aplikuj.pl"
  company: "WhitePress"
topics:
  - "exit i życie po sprzedaży firmy"
  - "branża SEO i link building"
  - "ekspansja zagraniczna przez spółki zależne"
  - "odwaga w biznesie"
  - "marketplace"
duration_min: 74
published_at: 2025-02-07
video_url: "https://www.youtube.com/watch?v=D6sfCUzwSTI"
url: "https://moszkowcow.com/pl/podcast/pawel-strykowski-whitepress-exit-ekspansja/"
---

# Biznes SEO czyli zabawa na ruinach - Paweł Strykowski

## O gościu

- **Kim jest:** Paweł Strykowski, założyciel WhitePress, globalnej platformy content marketingowej do publikacji sponsorowanych i link buildingu, której był do niedawna CEO. Firmę założył w 2013 roku, a w kilku etapach sprzedał ją (po częściowym exicie w pierwszej fazie, pełne przejęcie przez RTB nastąpiło około trzech lat przed nagraniem).
- **Czym się zajmuje:** Po odejściu z WhitePress rozwija portal z ogłoszeniami o pracę Aplikuj.pl, który odwiedza ponad milion osób miesięcznie, i pozostaje w roli doradczej wobec WhitePress. Wcześniej prowadził serwisy fotograficzne i inne projekty internetowe.
- **O czym rozmawiamy:** O życiu po exicie, drodze od porażki z kupowaniem linków do pomysłu na WhitePress, branży SEO i jej społeczności, odwadze i analizie konkurencji, modelu ekspansji przez spółki zależne w kilku krajach, wyborze rynków, porażkach w Brazylii i z franczyzami oraz o tym, że czasem warto po prostu ułatwić ludziom życie.
- **Gdzie go szukać:** WhitePress i Aplikuj.pl.

## Najlepsze cytaty

> „Jesteśmy dziećmi, które chcą mieć własne zabawki.”

> „Czasami trzeba zrobić tak, żeby ludziom było wygodniej.”

> „Dla nas otwarcie nowego języka, nowego kraju da się zrobić w jeden dzień.”

> „Jak sam tego nie zrobisz, nie zrobisz dobrej umowy albo dobrze tego nie rozeznasz, to za ciebie nikt tego nie zrobi.”

## Transkrypt

Prowadzący: Rafał Moszkowców. Gość: Paweł Strykowski.

### Wstęp

**Rafał:** Cześć, witam wszystkich serdecznie. Dzisiaj moim gościem jest Paweł Strykowski, założyciel i do niedawna CEO globalnej platformy content marketingowej WhitePress, która za 2023 rok przyniosła 111 milionów złotych przychodu. Tyle się doszukałem. Mam nadzieję, że nie pomyliły się dane w internecie. Witam cię serdecznie, Pawle, w ten piękny piątkowy zimowo-jesienny poranek.

**Paweł:** Cześć, strasznie mi miło. To bardzo ciekawe, że zdefiniowałeś mnie przez te 111 milionów, ale to taka mała kwota, więc w sumie może być. Zobaczymy, co z tej rozmowy wyniknie, bo liczby nie są dla mnie najważniejsze.

**Rafał:** Chciałem was trochę nawigować do tego, że WhitePress osiągnął wielki sukces, przynajmniej ja tak uważam, a przychody rosły szybko. Absolutnie nie chciałem cię definiować przez kwotę.

**Paweł:** Żartuję, przecież wiesz. Poznałeś mnie na tyle, że wiesz, że co drugie zdanie próbuję się albo z siebie śmiać, albo z kogoś, ale robię to po równo. Staram się mieć dystans.

### Jak wygląda życie Pawła Strykowskiego po sprzedaży WhitePress?

**Rafał:** Jesteś fair, to dobrze. Paweł, jak wygląda życie po exicie?

**Paweł:** Mój exit był na raty jak w dobrym banku, bo są trzy etapy, a teraz jest trzeci. Pierwszym etapem było oddanie większości udziałów w spółce grupie z Gdańska, jakieś 7 lat temu. To był częściowy exit, który dał mi bezpieczeństwo. Bardzo miła rzecz, bo czujesz, że nawet jak wszystko się zawali, masz gdzie mieszkać i co jeść do końca życia. Nie było tak, że mogłem się wozić dobrymi autami, ale było dobrze. Zasadniczy, największy exit miał miejsce 3 lata temu, kiedy spółkę w 100 procentach objęło RTB. To dało mi duże bezpieczeństwo finansowe i większą skłonność do ryzyka w biznesie. A teraz jest exit praktyczny, bo odszedłem ze spółki poza drobną rolą konsultacyjną i jestem wolny. Odczuwam, że to duża zmiana i że zmiany są fajne. Jak się żyje, nie mogę jeszcze dużo powiedzieć, bo minęły dopiero 4 tygodnie.

**Rafał:** Odpoczywasz czy pracujesz?

**Paweł:** Pracuję dwa razy więcej niż wcześniej, więc tak powinno być. Wszedłem w inną firmę, którą teoretycznie prowadzę już pewnie z 20 lat. Taka JDG, 20 osób, obrót kilkanaście czy kilkadziesiąt razy mniejszy, dla której nigdy nie miałem czasu. Teraz, jak mam ten czas, odkrywam mnóstwo przestrzeni do poprawy. Jestem w pewnym sensie perfekcjonistą i dopóki widzę, że można coś zrobić, zawsze to robię.

### Czym jest portal pracy Aplikuj.pl i jaki ma plan na rok?

**Rafał:** Czym ta firma się zajmuje?

**Paweł:** To platforma typu job board, nazywa się Aplikuj.pl. Można dodać ogłoszenia o pracę, a ogłoszenie jest promowane i pokazywane kandydatom. Odwiedza nas ponad milion osób miesięcznie. Gdybyśmy zarabiali w proporcji do tych największych, byłbym dużo bogatszy niż sprzedając WhitePress w najlepszej wycenie. To, co musimy nadrobić, to monetyzacja, marketing i brand. Najlepsze portale osiągają 3,5 miliona wizyt miesięcznie.

**Rafał:** Skoro dopiero wchodzisz w to na poważnie, to trzy miliony za rok?

**Paweł:** Wiesz, jak jest w SEO: im bardziej się spieszysz, tym większe ryzyko podejmujesz. Jakbym miał za rok półtora miliona, będę się cieszył, tym bardziej że robię dużą konwersję ruchu z poradnikowo-contentowego na bardziej kaloryczny. Widzę, że content poradnikowy z wiadomych przyczyn się dewaluuje w obecnych czasach, więc rok temu zdecydowałem się rozwijać to, w czym moje treści są unikalne: informacje o ogłoszeniach, specyficzne listingi, profile pracodawców. Półtora miliona to mój plan na rok.

**Rafał:** Zapisuję, sprawdzimy w Senuto, jak ci poszło.

**Paweł:** Dobra, w Senuto będzie 1,2 miliona, bo jeszcze kupujemy trochę ruchu. Nie tylko organikiem człowiek żyje.

### Czy Paweł Strykowski od początku planował globalny WhitePress?

**Rafał:** Chciałem wrócić do WhitePress. Zakładałeś go w 2013 roku. Czy planowaliście z wspólnikiem ekspansję zagraniczną od razu?

**Paweł:** Szczerze mówiąc, zupełnie nie. Jestem pełen podziwu dla ludzi, którzy zakładają firmy i od pierwszej sekundy myślą, że będą międzynarodowe. Mi to na początku totalnie się w głowie nie mieściło. Moim celem w 2013 roku było zrobienie firmy, do której nie dokładam. Jak po dwóch miesiącach przestaliśmy dokładać do spółki, byłem mega szczęśliwy. Mieliśmy wtedy obrót 20 tysięcy i jednego pracownika. Przez pierwszych 5 lat byliśmy bardzo spokojni w planach. To dziwne, bo wszyscy mówią o głodzie, a my nie mieliśmy ambicji. Moją największą przyjemnością nie jest myślenie, jak wielką firmę zrobimy, tylko jak fajne rzeczy robimy, jaki jest proces, jaki produkt, jak szybko reagujemy na potrzeby ludzkie, jak potrafimy zaskakiwać branżę. Ta kreacja to moja radość, a nie jakaś cyferka. Tydzień temu w wywiadzie padło pytanie, jakie mieliśmy obroty w 2024 roku, i nie miałem pojęcia. Pomyliłem się w pierwszym przewidywaniu o piętnaście milionów.

**Rafał:** Rozmawiałem ostatnio z Michałem Suskim, współzałożycielem Surfera. Zapytałem o pieniądze, bo w Polsce to temat tabu, a on powiedział, że chyba dużo, ale w zasadzie nie wie. CFO mówi, że jest na zielono, ale on skupia się na tym, żeby była najlepsza możliwa usługa, bo wtedy kasa się zgadza. Masz podobnie.

**Paweł:** Ja się wywodzę z bardzo małego biznesu. Miałem długo spółkę, w której przez pierwszych 5 lat nie zarabialiśmy. Mam ogromną awersję do sytuacji, w której dokładam do biznesu albo mam problem z VAT-em, ZUS-em czy wypłatami. Mam w DNA, że firma powinna zarabiać albo być bezpieczna finansowo. Są różne modele startupowe, niektórzy lubią inwestorów i przepalać pieniądze, ale ja nie chciałem prowadzić startupu na startupie. Gdy jest poduszka finansowa, można pozwolić sobie na szaleństwo i kosztem dochodowości szybciej rosnąć. Moja radość zaczyna się tam, gdzie mam zasoby, w których moje pomysły są realizowane. Nie tylko wymyślam, ale mogę tworzyć. To mi zupełnie wystarcza.

**Rafał:** Zastanawiałem się, po co robię moją firmę, i doszedłem do tego, że cenię niezależność i wolność wdrażania rzeczy z mojej głowy.

**Paweł:** Rafał, powiedzmy sobie szczerze, jesteśmy dziećmi, które chcą mieć własne zabawki. Możemy tyrać, możemy mniej zarabiać, ale te zabawki mają być nasze i musimy mieć swobodę w układaniu tych klocków.

### Dlaczego Paweł Strykowski stawia wypłaty przed VAT-em i ZUS-em?

**Rafał:** Ostatnio czytałem twój post na LinkedIn, że jak cię nie stać, to nie kupuj. Pisałeś o płaceniu na czas: jak masz wybierać między VAT-em, ZUS-em i pensją, wybierasz pensję, potem ZUS, na końcu VAT, i bierzesz na siebie konsekwencje. To ze mną bardzo rezonuje.

**Paweł:** Nie lubię jak ktoś mówi coś fajnego o mnie, więc nie będę tego rozwijał. Nie przeżyłbym sytuacji, w której ktoś by powiedział, że świadomie zrobiłem coś nie fair. Oczywiście zrobiłem w życiu coś nie fair, ale na pewno nie w pracy, nie z premedytacją. Czasem człowiek oszukuje samego siebie, robi na skróty, spieszy się, nie przemyśli, tego trzeba unikać, ale nie da się do końca. Nie wyobrażam sobie dylematu moralnego, w którym mówię: będę zły, bo mi się opłaca. Tak jest z wypłatami. Zawsze sobie wyobrażam, że ludzie w zespole mają trudniej finansowo. Miałem w życiu okresy, że nie dojechałem do klienta, bo zabrakło mi na benzynę, a pracownik dostał wypłatę. Muszę ich chronić, przynajmniej finansowo, bo to jedyna rzecz, którą mam jasno i czytelnie: muszę im dać pieniądze.

**Rafał:** Dla mnie to podstawa leadershipu: ja jestem odpowiedzialny.

**Paweł:** Rafał, musimy się pokłócić, musimy zmienić temat. Nie ma dramy, a musisz coś dowalić.

### Jak porażka z Pingwinem doprowadziła do pomysłu na WhitePress?

**Rafał:** Szukałem twoich wpisów w Web Archive, z forum optymalizacji, i wykładu dla SEOStation z 2010 czy 2011 roku, gdzie opowiadałeś, czym WhitePress się zajmuje. Czy od razu wiedziałeś, że będziecie sprzedawać linki?

**Paweł:** Świetne pytanie. Około 2012 roku przeżyłem sporą porażkę. Prowadziłem serwisy fotograficzne, na których całkiem zarabiałem, ale poszedłem na skróty: kupowałem paczki linków, po 10 tysięcy w paczce, które, jak mówią seowcy, żarły i dawały wysokie pozycje. Przyszła aktualizacja Google Pingwin i wszystko padło. Pamiętam wyjazd na wakacje, gdzie przez 4 dni całe noce siedziałem i przygotowywałem tak zwane disavowy. Po trzech-czterech miesiącach widoczność wróciła do poziomu jednej trzeciej dawnego. Pomyślałem: zdobędę 30 dobrych linków. Ze względu na lokalizację moich serwisów wziąłem się za serwisy miejskie. Kupiłem 30 linków, po około 100 złotych sztuka, więc tanio, i dały ogromny wzrost. Problem był taki, że kosztowały dużo czasu: z każdym wydawcą musiałem rozmawiać, negocjować, robić umowy, zamówienia, faksy.

**Rafał:** Serio faksem wysyłałeś zamówienie?

**Paweł:** Zdarzało się. Wydawcy mają swoje tempo. Potrwało to do marca i stwierdziłem, że skoro mi się udało, to jest popyt. Mam w DNA po rodzicach, że jak widzę popyt i dziurę, to trzeba coś zrobić. Tak powstał pomysł na WhitePress, przy czym na początku chciałem być święty. Wymyśliliśmy coś, co nazywało się artykułami gościnnymi: baza artykułów, które ktoś pobiera za grosze i ma obowiązek dać tylko link do źródła. Puściliśmy to ze wspólnikiem, a artykuły sponsorowane puściliśmy przy okazji. Po dwóch tygodniach okazało się, że nasz święty, white hatowy pomysł w ogóle się nie przyjął, a ten drugi się przyjął. Szybko zrobiliśmy kilka pivotów, które doprowadziły do tego, jak ta usługa wygląda teraz. Chcieliśmy sprzedawać linki, ale bardziej jakościowo, a wyszło jak zawsze: business is business.

### Co branża SEO dała Pawłowi Strykowskiemu i WhitePress?

**Rafał:** Kiedyś powiedziałeś, że branża SEO bardzo dużo ci dała. Dalej tak uważasz?

**Paweł:** Oczywiście. Każda złotówka, którą zarobiłem przez ostatnie 10 lat, wzięła się z tej branży. A to tylko wymiar materialny. Na początku byłem sceptyczny, branża okazała się bardzo trudna, szczególnie gdy nie znałem się na SEO zupełnie. Pierwszy feedback nie był motywujący, był ostry. Na szczęście byłem wcześniej na serwisie fotograficznym, gdzie było gorzej, więc byłem zahartowany. Z każdym rokiem odkrywam, że to branża, w której dużo dobrego się dzieje. Najbardziej zintegrowana, najwięcej imprezuje, nie zawsze w najgorszym sensie. Jest mnóstwo akcji charytatywnych, jak trzeba komuś pomóc, wiele osób jest chętnych, są bardzo głębokie rozmowy. Wystarczy zadać komuś 3 pytania i ludzie nie mają granic. Myślę, że wynika to z tego, że żyjemy w zagrożeniach jak na wojnie, człowiek nie ma wiele do stracenia, więc idzie na całość.

**Rafał:** Zgadzam się, branża jest stosunkowo mała, więc żyje się trochę w okopach. Ale w Polsce bywa agresywnie: jak ktoś czegoś nie wie albo popełni faux pas, bywa rozjechany. Jak zaczęła się inwazja Rosji na Ukrainę, mnóstwo ludzi z SEO Race po prostu wsparło akcję, bez pytania.

**Paweł:** Na pewno WhitePress wyrósł na tej społeczności. Mieliśmy super timing i myślę, że gdyby nie WhitePress, branża w Polsce wyglądałaby trochę inaczej. Oczywiście mamy konkurencję, która powstała w różnych okresach, i zawsze się od siebie trochę odgapia. Jestem bardziej zadowolony z tego niż z wyniku finansowego: że czasem słyszy się o serwisach „jak WhitePress”.

### Czy analiza konkurencji pomaga, czy hamuje odwagę w biznesie?

**Rafał:** Wzorowaliście się na kimś z zagranicy?

**Paweł:** Mieliśmy konkurencję, ale nie miałem o niej pojęcia. Zrobiłem takie rozeznanie rynku, że nawet nie wiedziałem, że w Polsce jest konkurencja. Dowiedziałem się z telefonu od niej, średnio sympatycznego, że wyprzedziła nas o pół roku. Stało się odwrotnie. Nie jestem orędownikiem tego, żeby nie analizować rynku. Miałem szczęście, że moja pobieżna analiza była wystarczająca i nie zniechęciłem się dokładniejszą. Ale nic nie odgapiliśmy, kompletnie nic.

**Rafał:** To pokazuje odwagę biznesową. Często stopujemy się przed rozpoczęciem projektu, wchodząc zbyt głęboko w analizę konkurencji. W każdej przestrzeni jest miejsce na innowację.

**Paweł:** To dwie szkoły. Jest szkoła startupowa, dojrzalsza, gdzie fundusze inwestują i dokładna analiza rynku jest mile widziana. I jest szkoła Januszy biznesu, do której też czasem się zaliczam: coś robi się trochę z odwagi, trochę z głupoty, ale wychodzi. Jestem za odwagą, która nie zatrzymuje sensownych decyzji, ale przeciwko odwadze, która polega na tym, że idziesz na pełen gaz. Dostaję dużo propozycji zróbmy razem biznes albo zainwestujmy, i może 1 na 10-15 po mojej 15-minutowej analizie okazuje się unikalna.

**Rafał:** Chodziło mi o to, że wielu odważnych duplikuje biznes i opowiada, że robi go lepiej, a obiektywnie jest tak samo albo gorzej. Ale wiele dużych firm na świecie powstało tak, że ktoś widział przestrzeń okupowaną przez wielkich graczy i miał pomysł na innowację.

**Paweł:** Ja nie włożyłem stu milionów, tylko 12 tysięcy. Nie trzeba funduszy, trzeba się rozkręcić. Chyba jestem tak wychowany, że trzeba działać, może nie idealnie. Ważne jest też, żeby nie bać się krytyki. Często wolę nie słuchać tego, co mówią klienci czy forum, bo mogę usłyszeć rzeczy skrajnie niewygodne. Ale każde otwarcie się na to przynosiło mi dobre rzeczy. To moja walka wewnętrzna. Czasem ktoś odchodzi z pracy i wtedy otwiera mu się głos odwagi: Paweł, chcę ci powiedzieć, co mnie wkurzało w twojej firmie. Jak mam zły dzień, mówię: spytam cię za tydzień, dwa, i staram się wrócić.

**Rafał:** Ostatnio czytałem książkę Olivera Burkemana. Napisał tam, że nigdy nie mamy gwarancji sukcesu, a pewne jest tylko to, że nadmierna ostrożność to przepis na cierpienie. Ze mną to rezonuje, bo przez wiele lat wstrzymywałem się ze zrobieniem rzeczy. Mój pierwszy biznes zacząłem mając 27 lat. Mamy ograniczony czas, róbmy rzeczy mądrze, ale je róbmy.

**Paweł:** To super przepis na całe życie, nie tylko na biznes.

### Dlaczego Paweł Strykowski nie ma guru ani życiowych bohaterów?

**Rafał:** Miałem swoje przygody w większych organizacjach, szukałem swojej przestrzeni. Pierwszą pracą w Wielkiej Brytanii był dom opieki. W tle uczyłem się HTML-a. Miałem domenę biuro rachunkowe, sprzedawałem leady księgowym. Pamiętam, jak się udało po raz pierwszy: wow, da się tak zarabiać. A umiałem po prostu napisać nagłówek „biuro księgowe Londyn”.

**Paweł:** Zdobyłeś pomysł, teraz wydaje się proste, ale nie jest. Mnie czasem krew zalewa, jak sobie pomyślę, co zrobiłem albo nie. Z kolegami założyliśmy spółkę we wczesnych czasach internetu i stwierdziliśmy, że kupimy dobre domeny, bo na pewno się zwrócą. Wtedy trzeba było pisać wnioski i to kosztowało sporo pieniędzy, więc mieliśmy limit pięciu. Domeny typu opony czy okna były zajęte, ale reszta wolna. Kupiliśmy dwie: matma.pl, bo matematyka była zajęta, i filozofia.pl. Filozofię trzymamy do dzisiaj. Gdybym sprzedał je 10 czy 20 lat temu, mógłbym nie zakładać WhitePress, bo pewnie dałoby się je opchnąć za milion złotych każdą.

**Rafał:** Kto jest twoim ulubionym filozofem?

**Paweł:** Nie mam bohaterów życiowych, guru ani influencerów, których podziwiam. Podoba mi się jakieś zdanie albo książka, ale nie mam kultu postaci.

**Rafał:** To zdrowe, w opozycji do tego, że dziś ludzie tworzą guru, które wpływają na ich decyzje, gdzie pojadą na wakacje czy co kupią.

**Paweł:** Popatrz, co dziś robimy. Zaprosiłeś mnie, bo niby mam coś do powiedzenia, a ja przed każdym takim zaproszeniem myślę, co ja mogę ludziom dać. Nie uważam, że jestem osobą, od której ktoś chce się uczyć.

**Rafał:** Damian Sałkowski powiedział kiedyś, że nie jest po to, żeby dawać porady, tylko powie, czego się nauczył i jakie wnioski wyciągnął, a nuż komuś się przyda. Tak samo czyta się prozę, żeby zdobyć inną perspektywę.

**Paweł:** Ja nie czytam książek naukowych, nie jestem w stanie czytać więcej niż 5 stron. Mamy podobne podejście: nie powiem, że skromność, ale pokora albo totalny obiektywizm. Opowiadamy i bawimy się chwilą.

**Rafał:** Jest takie powiedzenie, że życie to zabawa na ruinach.

**Paweł:** Nie znałem. Pasuje do branży SEO: każdy przynajmniej raz na kwartał ma jakiś projekt, który leży w ruinach.

### Dlaczego WhitePress wchodził na rynki przez spółki zależne?

**Rafał:** Wasz model ekspansji wydawał mi się nieszablonowy: nie skalowaliście polskimi pracownikami z Polski, tylko macie spółki zależne w różnych krajach. Skąd taki pomysł?

**Paweł:** Mamy produkt, który kupujemy i sprzedajemy, to marketplace. Produkty typu Senuto czy Brand24 sprzedają usługę, a usługę łatwiej wykonywać z jednego miejsca. My jesteśmy marketplace'em i pojawia się kwestia zakupu usług w danym kraju, głównie ze względów podatkowych. Jest podatek u źródła: bez certyfikatu rezydencji, a dla małych wydawców jest on praktycznie niezdobywalny, musielibyśmy dodatkowo płacić podatek, co obniżałoby marżę o dużo więcej niż 20 procent. Stwierdziliśmy więc, że chyba musimy założyć te spółki.

Drugi powód to Tomek Domański, główny bohater wejścia za granicę. Przyszedł z firmy, która to już robiła, i powiedział: zakładamy spółki w krajach, zatrudniamy ludzi, robimy biura, robimy to tak, jakby to była Polska. Mi się to zgadzało, bo w Polsce w 2013 roku nikt mnie w SEO nie znał, startowałem z zera. Pomyślałem, że wejście w Rumunię to sytuacja identyczna, ale z przewagą, że mamy już produkt. Skoro po dwóch miesiącach byłem dochodowy w Polsce, to dlaczego nie w Rumunii? Okazało się trochę trudniejsze, ale wybraliśmy taki model.

Ten model teraz zmienia się w drugą stronę. Po siedmiu latach okazuje się, że łatwiej i wygodniej robić zespoły tutaj, zatrudniając native'ów. Są państwa, gdzie forma podatkowa pozwala obsługiwać wiele innych krajów w zakresie zakupów, jak Słowacja. Najtaniej i najefektywniej jest mieć wszystkie zespoły razem: edukacja, feedback, współpraca z back office'em idą lepiej w dużym zespole. Dlatego przy nowych krajach już nie zakładamy spółek, robimy to z Polski. To na dłuższą metę mniej ludzkie i mniej uwarunkowane lokalnie, ale bardziej efektywne.

**Rafał:** W ilu krajach macie spółki?

**Paweł:** Początkowo cztery: Rumunia, Czechy, Słowacja, Węgry, kraje, w których czuliśmy się blisko, a okazały się skrajnie różne. Postanowiliśmy próbować w kilku, bo jeden nie byłby dowodem słuszności ani niesłuszności. Potem Holandia, a poza tym spółki w UK, Stanach, Brazylii, Turcji i może gdzieś jeszcze. Zakładanie spółek bywa drogą przez mękę, szczególnie konta bankowe.

**Rafał:** Każdy z tych krajów ma inną konkurencję, inne marketplace'y, uwarunkowania językowo-kulturowe. W to trzeba umieć wejść.

**Paweł:** Są usługi, w których nie musisz wchodzić w żadną relację, mogą być mega tanie, w 100 procentach SaaS-owe. Ale gdy wokół jest strategia, rozmowa, edukacja, wszystko nas zaskakuje. Nawet gdybyśmy z inną usługą powtarzali wejście, zdziwilibyśmy się wieloma rzeczami. Trzeba zredukować odległość techniczną do zera: wszystko po lokalnemu, waluta, język, podatki. A potem mieć bufor, że jest dwa razy trudniej, bo jest po prostu inaczej.

### Jak WhitePress wybierał rynki zagraniczne?

**Rafał:** Są kraje o różnym sentymencie do polskich produktów. W Rumunii Polska jest postrzegana dobrze, na Węgrzech podobno made in Poland znaczy więcej niż made in EU, a we Francji jest sceptycyzm. Mieliście system preanalizy?

**Paweł:** Mieliśmy już inwestora, który nas zmotywował do wyjścia za granicę, i udało mi się w najbardziej skomplikowanej rekrutacji mojego życia wybrać Tomka. Tomek miał doświadczenie w czterech krajach. Zrobiliśmy jeden z największych arkuszy w moim życiu: około 30 wskaźników, od prostych, jak konkurencja i wielkość rynku (z podwskaźnikami: liczba domen, liczba firm SEO), po dzikie, jak sentyment do Polski czy to, jak szybko i za ile można dotrzeć do stolicy tego kraju. Arkusz objął wszystkie kraje europejskie. Każdy wynik zamieniliśmy na liczbę od 1 do 100, skomasowaliśmy na 6 czy 7 obszarów i dobraliśmy wagi. Wyszły dokładnie te 4 kraje, które chcieliśmy na początku. Do dzisiaj nie wiem, czy nie zmanipulowaliśmy się sami, choć nie było to świadome.

**Rafał:** Cenię intuicję, a jeśli dane podparły decyzję opartą na intuicji, to rewelacja.

**Paweł:** Mieliśmy dwa kraje w zanadrzu: UK i Holandię. Poszliśmy tam rok później, gdy udowodniliśmy skalowalność, i okazało się, że tam jest dużo trudniej. UK obsługuje dziś wszystkie rynki anglojęzyczne i to nasz największy rynek, ale dobrze, że zaczęliśmy od łatwiejszych, bo się dużo nauczyliśmy. Wybór łatwych rynków na początku, gdy podpowiada głowa, że jest wygodnie i blisko, nie jest zły. Gdybym się rozpędził, z Bielska-Białej do Czech dobiegłbym na piechotę.

### Dlaczego WhitePress nie wyszedł w Brazylii i przy franczyzach?

**Rafał:** Czy któryś rynek wam nie wyszedł?

**Paweł:** Tak kompletnie do zera nie, ale Brazylia nie wyszła do końca. Okazała się abstrakcyjna, trudno ją zrozumieć, kontakty są trudniejsze, są duże problemy polityczno-walutowe i podatkowe. Mieliśmy zwyczaj wysyłać sprzęt komputerowy pracownikom z Polski, bo było taniej, a w Brazylii nie dało się, bo opodatkowanie było ogromne. Jest tam mega tanio, to kraj w jednostkowym sensie biedny. Podobnie w Turcji, ale tam mamy bardzo dobre relacje, Turcy nas lubią, wiele nas łączy w dążeniu do celu i przedsiębiorczości, a zespół był bardzo sprawczy, więc Turcja się skaluje. W Brazylii nie, więc na przełomie roku ograniczyliśmy tam zespół.

Druga porażka, trochę symboliczna: w pewnym momencie wprowadziliśmy model franczyzowy, żeby szybciej wejść na więcej rynków, bo nie jesteśmy w stanie wyskalować zespołu managerskiego do otwarcia dziesięciu rynków naraz. Spróbowaliśmy dwóch franczyz. Pierwsza, na Ukrainie, szła dobrze, dopóki nie wybuchła wojna. Druga, w Bułgarii, to partner, który potraktował temat po macoszemu i ten rynek jest stracony, mamy tam symboliczny obrót. Wniosek: jak sam tego nie zrobisz, nie zrobisz dobrej umowy albo dobrze tego nie rozeznasz, to za ciebie nikt tego nie zrobi.

**Rafał:** Zawsze jest tu ryzyko.

**Paweł:** Może trzeba było inaczej skonstruować umowę, dokładniej poszukać partnera, mocniej pilnować. Nie mam nic przeciwko franczyzie ani programom afiliacyjnym, na których wypłynęło mnóstwo fajnych startupów, ale przy tak skomplikowanym modelu biznesowym jak nasz to się nie sprawdziło.

### Jak WhitePress obsługuje transakcje między krajami?

**Rafał:** Z perspektywy użytkownika WhitePress wydaje się prosty.

**Paweł:** To największy komplement. Jeśli dla klientów obsługa jest prosta, to znaczy, że zrobiliśmy dobrą robotę. Wyobraź sobie klienta francuskiej spółki, który kupuje publikację na Węgrzech przez naszą spółkę słowacką, w portalu węgierskim należącym do Rumuna. W tle jest wystawienie czterech faktur, cztery systemy podatkowe, różne przepisy VAT, dwie lub trzy waluty, zmiany roku podatkowego, wszystko w różnych językach. Do tego transakcja jest rozciągnięta w czasie, ktoś zamawia dziś, odbiera jutro, tekst za trzy dni, a po drodze reklamacje, cofki od copywritera, niezrozumienie oferty. Jeśli dla użytkownika to klik, klik, klik, to cudowne. Przy wchodzeniu w ten system jedyną moją zasługą było to, że nie było kompromisów w procedurach i procesach, które ma obsługiwać. Ten brak kompromisu spowodował, że założyliśmy wszystkie przypadki. A potem nakłada się warstwę ludzką: ktoś musi to rozumieć, rozliczać podatkowo, kontaktować się z biurem księgowym, bo oddział robi to autonomicznie.

**Rafał:** Dlatego nawet kupując publikacje w krajach, gdzie nie mam kontaktu, np. na Węgrzech czy we Francji, wolę zapłacić wam dodatkowo, żebyście zrobili te wszystkie operacje w środku, a ja dostaję jedną fakturę, z której odliczam VAT.

### Co łączy Pawła Strykowskiego z WhitePress po odejściu?

**Paweł:** To porusza fajną, uniwersalną rzecz startupową: czasem nie trzeba rozwiązywać wielkiego problemu algorytmicznego, nie musi być AI w środku ani niesamowitych technologii. Czasami trzeba zrobić tak, żeby ludziom było wygodniej. WhitePress w zasadzie niewiele daje technologicznie, mimo mnóstwa feature'ów w wyścigu zbrojeń. Chodzi o to, że oszczędza czas.

**Rafał:** To dla mnie główny, jak nie jedyny powód. Mogę szybko delegować realizację planu PR-owo-linkowego nawet stażyście, który wie, co wyklikać.

**Paweł:** Nasze marże wahają się od 10-20 do 40 procent, a publikacja kosztuje przeciętnie 100 euro, więc się opłaca, bo ktoś musiałby tracić na nią godzinę czy cztery, a tak zajmuje to minutę. Największą wartością każdej firmy jest technologia na tyle skomplikowana, że nikomu nie chce się w nią wchodzić. Jeśli na początku jest trudno, trzeba się cieszyć, bo to granica, która oddziela od konkurencji. Przeskakiwaliśmy to dwa razy. Drugim razem, mimo ogromnego hejtu, wypuściliśmy wersję 2.0: przez rok nic innego nie robiliśmy, tylko przepisywaliśmy od nowa. Dzięki temu naprawdę jesteśmy międzynarodowi. Dla nas otwarcie nowego języka, nowego kraju da się zrobić w jeden dzień: to kwestia tłumaczeń i sprawdzenia uwarunkowań prawnych. Teoretycznie, bo praktycznie to pół roku: banki, konta, ludzie, zespoły. Ale technicznie tak.

**Rafał:** Czy coś cię jeszcze łączy z WhitePress?

**Paweł:** Tak, to moje dziecko. Pożegnałem w życiu 4-5 swoich biznesowych dzieci, z WhitePress jest najtrudniej. Sentyment jest chyba wzajemny. Jak wchodzę, ludzie się cieszą na mój widok, nie odwracają głowy, nie chowają kanapek. Minęły 3 tygodnie, ale dalej mnie kojarzą, to bardzo miłe. Raz w miesiącu mamy spotkanie zespołu produktowego, bo moja jedyna kompetencja, którą trudno było zastąpić, to holistyczna umiejętność łączenia popytu rynku, branży i tego, co można zaprogramować. Obiecałem sobie, że jak dwa spotkania pod rząd nie będą produktywne, to się wypisuję, co nie jest złe, bo zespół może się po prostu bardzo usamodzielnić. Mamy też trochę wspólnych rzeczy, część usług sobie świadczymy, a ja odgapiam pewne rzeczy z WhitePress. Na szczęście jestem w tak różnej branży, że nikomu to nie szkodzi. To najbardziej miły rozwój, jaki można sobie wyobrazić.

**Rafał:** I to będzie tytuł podcastu: najbardziej miły rozwój, jaki można sobie wyobrazić.

### Zakończenie rozmowy

**Rafał:** Bardzo ci dziękuję za rozmowę. Cieszy mnie, że mogliśmy porozmawiać też poza samym biznesem, bo tego czasem brakuje, żeby poznać człowieka za osiągnięciami. Życzę ci powodzenia w rozwoju Aplikuj. Zapisałem półtora miliona, widzimy się za rok, wyślę zaproszenie.

**Paweł:** Ja też bardzo dziękuję. Jak pomyślę o partnerach, których spotkałem przez ostatnie 10 lat, jesteś w totalnym topie przyjemności współpracy i to jest rekomendacja z mojej strony. Unikam rozmów, ale nasza relacja spowodowała, że nie odmówiłem. Fajne pytania, fajne cytaty, do zobaczenia.

**Rafał:** Dziękuję. Wszystkiego dobrego. Cześć.

Źródło: https://moszkowcow.com/pl/podcast/pawel-strykowski-whitepress-exit-ekspansja/
