---
title: "Żyjemy tak, jak sobie wymarzyliśmy. Nomadzi, wyprawy 4x4 i biznes na kołach - Wojtek i Iwona z Nomads4x4"
description: "Wojtek i Iwona, współzałożyciele Nomads 4x4, opowiadają, jak żyją w drodze i organizują wyprawy terenówkami, w których pogoda często zmienia plany."
podcast: "Globalne Horyzonty"
host: "Rafał Moszkowców"
guest:
  name: "Wojtek"
  role: "Współzałożyciel Nomads 4x4, organizator wypraw terenowych"
  company: "Nomads 4x4"
additional_guests:
  - name: "Iwona"
    role: "Współzałożycielka Nomads 4x4, organizatorka wypraw terenowych"
    company: "Nomads 4x4"
topics:
  - "podróże"
  - "nomadzi"
  - "wyprawy 4x4"
  - "Kostaryka"
  - "Gruzja"
duration_min: 45
url: "https://moszkowcow.com/pl/podcast/nomads-4x4-wojtek-iwona-wyprawy/"
---

# Żyjemy tak, jak sobie wymarzyliśmy. Nomadzi, wyprawy 4x4 i biznes na kołach - Wojtek i Iwona z Nomads4x4

## O gościach

- **Kim są:** Wojtek i Iwona to para i współzałożyciele Nomads 4x4, ekipy pięciu osób, która organizuje wyprawy terenowe po świecie. Podróżują zawodowo i żyją jak nomadzi: Wojtek określa nomada jako osobę bez stałego miejsca zamieszkania, a Iwona mówi, że całą garderobą jest dla niej 40-litrowy plecak. Do swoich wypraw wybierają miejsca, gdzie jest wolność, gdzie można rozbić się przy pięknym zachodzie słońca i gdzie jest mniej restrykcji niż w Europie. Rafał poznał ich w Gruzji, a rozmowę nagrali w Kostaryce.
- **Jak zaczęli:** Pierwsze auta zaczęli budować w 2017 roku z myślą o gościach, którzy też mogliby przeżyć taką przygodę. Dziś to prawie dziesięć lat biznesu, a Iwona mówi, że nie żałuje ani jednej chwili. Po pandemii kupili ziemię w Gruzji, bo cudzoziemcom łatwo tam założyć firmę, kupić nieruchomość i mieszkać, a kraj leży blisko miejsc, które odwiedzają. W Gruzji mają bazę, żeby nie wracać za każdym razem do Polski. Wojtek jest mechanikiem i elektronikiem pojazdów. Iwona szuka też lokalnych przewodników, m.in. przez grupy na Facebooku.
- **Czym się zajmują:** Organizują wyprawy samochodami 4x4 w Gruzji, Kirgistanie, Uzbekistanie i innych krajach Azji Środkowej oraz w Ameryce Środkowej, m.in. w Kostaryce i Nikaragui.
- **Jak działa Nomads 4x4:** Wyprawy mają formułę self-driving: uczestnicy sami prowadzą terenówki (Land Rovery i Toyoty), śpią w namiotach dachowych i przy ognisku, a organizatorzy dbają o trasę, logistykę, zezwolenia, ubezpieczenie oraz wsparcie techniczne i łączność. Z oferty korzystają pary, rodziny, zespoły i firmy. Według strony Nomads 4x4 wyprawy prowadzą m.in. do Gruzji, Turcji, Kirgistanu, Armenii, Indii, Kostaryki, Nikaragui i Panamy, a firma przedstawia się jako społeczność i styl życia, nie typowe biuro podróży.
- **O czym rozmawiamy:** O tym, jak zaczęła się ich przygoda, co dla nich znaczy bycie nomadem, jak znajdują autentyczne miejsca, jak radzą sobie z logistyką bez sztywnego planu, jak podróże zmieniają ludzi, kim są lokalni przewodnicy i jakie mają marzenia na przyszłość.
- **Gdzie ich szukać:** na stronie nomads4x4.eu oraz na Instagramie @nomads4x4.eu.

## Najlepsze cytaty

> „Żyjemy sobie tak, jak sobie wymarzyliśmy.”

> „Twoją szafą jest 40-litrowy plecak, w którym masz wszystko.”

> „Im dłużej będziesz w podróży, tym ciężej będzie znowu cię zamknąć w biurze, w sklepie, na stałych godzinach.”

> „Logistycznie zawsze musisz mieć plan A, którego się trzymasz, a dalej plan B, C, D, E, F.”

## Transkrypt

Prowadzący: Rafał Moszkowców. Goście: Wojtek i Iwona.

### Wstęp

**Rafał:** Cześć, witajcie w kolejnym odcinku Globalnych Horyzontów. To już prawdopodobnie 30. odcinek, ale pierwszy nagrywany z Ameryki Środkowej. Właśnie skończyłem przygodę mojego życia z nomadami, z wspaniałymi ludźmi, których poznałem w zeszłym roku w Gruzji, czyli z Wojtkiem i z Iwoną. Zaprosiłem ich dzisiaj, żebyśmy mogli trochę więcej porozmawiać o tym, co robią, jak robią i dlaczego to robią, dlaczego to jest takie fajne. Cześć, witajcie.

**Iwona:** Cześć, witaj.

**Wojtek:** Cześć, jestem Wojtek.

**Iwona:** Ja jestem Iwona, bardzo mi miło.

**Wojtek:** Razem tworzymy ekipę Nomads 4x4.

**Rafał:** To idealnie. A kto tam jeszcze jest w tej ekipie?

**Wojtek:** Wspólnie w pięć osób tworzymy ten zespół.

**Rafał:** Super. Ja was poznałem w Gruzji, a jesteśmy w Kostaryce.

**Wojtek:** Wyprawy organizujemy nie tylko w Gruzji. Robimy je również w Kirgistanie, Uzbekistanie i innych krajach Azji Środkowej, a tutaj w Ameryce Środkowej. Piękne słońce.

**Wojtek:** Prawda jest taka, że szukamy miejsc na świecie, gdzie jest wolność, gdzie możesz się rozbić tam, gdzie będzie piękny zachód i piękny wschód słońca, gdzie nie ma tylu restrykcji co w Europie. I głównie takie miejsca wybieramy.

### Jak zaczęła się przygoda Nomads 4x4?

**Rafał:** Wojtek, zacznijmy trochę od tego, zanim przejdziemy do tego, co, jak i dlaczego. Myślę, że to jest interesujące, bo może mi opowiadałeś, ale byłem po małym drinku i nie wszystko pamiętam, a nasi słuchacze na pewno tego nie wiedzą. Jak to się w ogóle stało, że jesteśmy w tej Kostaryce, czyli jak wyglądała twoja, wasza przygoda z 4x4?

**Wojtek:** Spróbuję odpowiedzieć dosyć krótko. Gdy zaczęliśmy już jeździć po świecie zawodowo, wiedzieliśmy, że chcemy tu wrócić, że Kostaryka jest takim miejscem na świecie, gdzie bioróżnorodność jest przepotężna. To państwo bywa nazywane Szwajcarią Ameryki Środkowej. Jest tu niesamowicie czysto, ludzie są mili i mówią po angielsku, jest tu bardzo drogo i bardzo bezpiecznie. Natomiast sąsiedzi, czy to na północ, czy na południe, to zgoła co innego.

**Rafał:** Ja przeżyłem Nikaraguę, więc na pewno całkiem co innego niż Kostaryka. Ale wróćmy jeszcze na sekundę do początku, bo zaczęło się w 2015 roku. Czy zaczęliście od Gruzji?

**Wojtek:** Nie, wiesz co, zaczęło się od czegoś innego i od tego tak naprawdę wszystko się zaczęło. Później, w 2017 roku, zaczęliśmy budować pierwsze auta już na potrzeby firmy, żeby nasi goście też mogli przeżyć taką przygodę. W COVID-zie, no wiadomo, wszystko się zatrzymało. Po COVID-zie przylecieliśmy i kupiliśmy ziemię w Gruzji. Dlaczego? Jest to dosyć uproszczone dla obcokrajowców, zarówno założenie firmy, jak i zakup nieruchomości, ale i samo życie. Gruzja leży centralnie wokół państw, które odwiedzamy, i tam zbudowaliśmy bazę, żeby nie musieć z Polski za każdym razem jechać i wracać, bo to jest ogromna ilość kilometrów. Baza musi być w miarę blisko.

**Rafał:** Czyli gdzieś koło 2017 pykło, że możecie to robić też biznesowo? To już prawie 10 lat.

**Wojtek:** Dziesięć lat, tak.

**Rafał:** Nie żałujecie?

**Wojtek:** Absolutnie nie.

**Iwona:** Nie żałuję ani jednej chwili. Żyjemy sobie tak, jak sobie wymarzyliśmy.

**Wojtek:** Chyba zawsze tak.

**Rafał:** Ja widząc te zachody słońca, które widzę raz na pół roku z wami, zazdroszczę wam tego każdego dnia. Chciałem jeszcze taką osobistą wycieczkę zrobić. Jak się poznaliście i gdzie się poznaliście, jeżeli to nie jest zbyt osobiste pytanie?

**Iwona:** Nie jest to osobiste pytanie. Pojawiłam się u Wojtka na imprezie. Tak się poznaliśmy, kilka lat temu. I los nas znowu połączył.

**Wojtek:** W międzyczasie wyprowadziła się do Egiptu. Pożegnaliśmy się, znajomość się oddalała z racji kilometrów i różnych pomysłów na przyszłość. W niedzielę żegnaliśmy się ponownie, bo wracała do Egiptu. I poprosiłem ją, żeby została, żebyśmy razem szli przez to życie.

**Iwona:** I zostałam.

**Iwona:** Organizacja takich wypraw, nasze życie, które wygląda pięknie na Instagramie i na Facebooku, jest okupione dużą pracą i wieloma wyrzeczeniami. Ale to jest właśnie to, co kochamy, i dążymy do tego, żeby wam było jak najlepiej na naszych wyprawach.

**Rafał:** Ja już wam parę razy powiedziałem, że to, co widać w waszych oczach i w waszych akcjach, to jest pasja. Można pomyśleć, że to nie jest stricte biznes dla was, tylko naprawdę część życia. I to oddajecie też ludziom, którzy z wami podróżują.

### Pierwsza podróż Wojtka i Iwony do Hurghady i nurkowanie

**Rafał:** A jeszcze z tych osobistych rzeczy: jaka była wasza pierwsza podróż? Poleciałeś do Hurghady?

**Wojtek:** Wspólnie. My byliśmy w Hurghadzie.

**Iwona:** To było tak, że trzeba było pojechać do Hurghady, żeby kogoś odwiedzić, i pojechaliśmy tam wspólnie. To była wyprawa bardzo emocjonalna, nasz pierwszy trip, i to były święta Bożego Narodzenia. Potem wracaliśmy tam jeszcze dwa razy na nurkowanie. Nurkowaliśmy w Morzu Czerwonym.

**Rafał:** Obydwoje nurkujecie?

**Wojtek:** Tak, ja nurkuję dużo i często, a Iwona rzadko.

**Iwona:** W pewnym momencie życia zaczęłam racjonalizować ryzyko. Był taki moment, że miałam jakiś mikroatak paniki pod wodą i stwierdziłam, że raczej nie będę tego dalej robić. Patrzę, jak Wojtek bawi się z naszymi przyjaciółmi i znajomymi, a ja wygrzewam się na słoneczku i też jest dobrze.

**Rafał:** Ja rozumiem. Próbowałem nurkować, trzy podejścia i za każdym razem miałem takie paniczne, klaustrofobiczne poczucie, że nie możesz po prostu wypłynąć, że to musi być proces. Byłem na tych kilku metrach, nie na jakiejś wielkiej głębokości, ale rozumiem, co mówisz.

**Iwona:** Ja czuję się nieswojo, jak widzę te bąbelki wokół mnie, więc po co mam sobie to robić? Jest to oczywiście piękne, szacun dla wszystkich innych, to cudowny sport, ale ja już dziękuję.

**Rafał:** Ja jeszcze daję sobie szansę kiedyś. Ale dobra, czyli zaczęliście od Hurghady. Tego nie wiedziałem.

**Iwona:** Mieliśmy to szczęście, że zobaczyliśmy Hurghadę od strony nieturystycznej. Najpierw mieszkaliśmy w hotelu ze względu na naszego przyjaciela, który jest osobą niepełnosprawną. Hotel miał zaraz obok rafę i logistycznie był bardzo dobrze skomunikowany. Później wynajęliśmy apartament w centrum Hurghady i poznaliśmy miasto z innej, mniej turystycznej strony.

**Wojtek:** Zwiedzaliśmy też bazary, miejsca, gdzie turysta zapuszcza się raczej ze strachu rzadko, a naprawdę nie ma się czego bać.

**Iwona:** Wtedy historia nomadów dopiero gdzieś daleko się klarowała. Wojtek znał taki sposób wcześniej, a ja byłam tą trochę bardziej przerażoną: nie wychodźmy, nie wychodźmy. No i to się już wtedy zaczęło klarować.

### Jakie było największe wyzwanie w przejściu od zabawy do biznesu?

**Rafał:** Słuchajcie, a co było dla was największym wyzwaniem w przejściu od takich spontanicznych wypraw, bo tak jak mówiłeś, Wojtek, zbudowaliście auto, pojechaliście, odwiedziliście wiele krajów, jak zrozumiałem, bo ostatnio też opowiadałeś o Hondurasie i o tym, że zjadły cię komary. Co było najbardziej trudne, żeby przejść od zabawy do biznesu?

**Wojtek:** Wydaje mi się, że to mieszkanie przez jakąś część roku w miejscach, gdzie nie możesz się po prostu dogadać. Nie możesz użyć płynnego angielskiego czy polskiego, nikt go nie rozumie. Jesteś w częściach świata, gdzie cały czas, żeby wyrazić swoje potrzeby, potrzebujesz słownika albo tłumacza. To jest chyba to, co mnie najbardziej męczy i co dla mnie stanowiło największą barierę, dlatego uczę się języków tam, gdzie bywam, choć w małym stopniu, bo to ułatwia mi codzienne życie i pracę.

**Rafał:** W jakim kraju jest najtrudniej?

**Wojtek:** Na pewno Turcja, bo tam wyłącznie turecki, a bywam tam tak rzadko, że się tego języka niestety nie uczę. Teraz jest wspaniałe to, że praktycznie wszystkie państwa od nas na północ i na południe mówią biegle po hiszpańsku, więc jeden język wystarczy.

**Rafał:** Pomyśleć, ile krajów odwiedziliście. Patrząc na waszą stronę, czy rozmawiając z wami, naprawdę.

### Co znaczy być nomadem?

**Rafał:** Nurtuje mnie jeszcze kilka rzeczy. Mamy modę na słowo „nomad”, cyfrowi nomadzi. Może trochę bardziej w moim świecie, gdzie ludzie z komputerem czy z tabletem jeżdżą dookoła świata, najczęściej to są doświadczeni, bogaci Australijczycy albo Amerykanie, i takie bycie nomadem czterogwiazdkowym w hostelu czy hotelu jakoś do mnie nie przemawia. Zawsze jak spotykam takich ludzi, to się zastanawiam: co dla was znaczy bycie nomadem?

**Iwona:** Trzeba wyjść ze swojej strefy komfortu. Twoją szafą jest 40-litrowy plecak, w którym masz wszystko. Masz dwie pary butów, które ci wystarczą, bo większa ilość rzeczy jest zawsze problematyczna. I tak naprawdę okazuje się, że nie potrzebujesz tego wszystkiego. Te wszystkie rzeczy, które masz w domu: w pewnym momencie siedzisz, patrzysz i okazuje się, że połowa twoich rzeczy w domu jest zbędna. To było kolekcjonowanie bibelotów, figurek, ciuszków, w sumie wszystkie do siebie podobne, jak już po tym wszystkim pomyśleć. Więc wyjście ze strefy komfortu i mieszkanie w namiocie, trzeba się do tego przyzwyczaić. I przyzwyczaiłam się. Żyjemy sobie jak prawdziwi nomadzi: przemieszczamy się z miejsca na miejsce, śpimy w różnych miejscach, czasami mniej komfortowych, czasami bardziej. Czasami jest to las, gdzie latają komary, a czasami przyjemna plaża, gdzie rano wschodzi słońce.

**Rafał:** A co dla was znaczy bycie nomadem? Bo nie spanie w Radissonach, to już wiemy. Filozoficzne pytanie, ja wiem.

**Wojtek:** Moja definicja bycia nomadem to osoba, która nie ma stałego miejsca zamieszkania. Auta są wyposażone, a pogoda jest nam niezbędna, żebyśmy mogli realizować plan. I wiadomo, że w zimie, w śniegu, to się po prostu nie może udać. Dzisiaj jest 31 stycznia, w Polsce jest około 21:00 i mają około minus 20. My mamy około 30 stopni i spanie w namiocie w Polsce, no, nie polecam.

**Rafał:** Minus 20 stopni, katastrofa. Spanie w namiocie w takich warunkach raczej nie. Ale myślałem, że powiesz szczerze, jak cię zapytałem, co dla ciebie znaczy bycie nomadem: wolność. Mimo że to jest biznes i organizujesz ludziom czasami wakacje życia, nie boję się tego powiedzieć, to myślałem, że to jest wolność do bycia w tych miejscach, gdzie chcesz być. Rainbow Tours czy jakiś inny Orion nie wybiera tego, tylko wy.

**Iwona:** Nie ma stałego scenariusza. Są miejsca, po których jeździmy. Za każdym razem jesteśmy z innymi ludźmi, jest inna ekipa, inna energia, uśmiechy na twarzach i ten zachwyt w oczach naszych gości to dla nas chyba najlepsze, co możemy otrzymać. Tak, jest to wolność. Jest ta radość z podróżowania, z przebywania w tych przepięknych miejscach i z poznawania nowych ludzi.

**Rafał:** Iwonka teraz na mnie spojrzała. Tak myślałem, że to jest dla was czymś takim. Dla mnie to jest totalnie abstrakcyjne, bo ja nie jestem nomadem, a jeżeli jestem, to dzięki wam na dwa tygodnie czy na tydzień, czyli mam jakąś próbkę, ale na pewno nie rozumiem tego życia. Jak sobie myślałem o tym, jak siedzieliśmy na wyspie Ometepe w Nikaragui i patrzyliśmy na zachód słońca i na wulkan, totalny odlot, na trzeźwo w zasadzie, miałem poczucie, że o kurde, to jest wolność: bycie w takim miejscu, możliwość patrzenia na to, uczestniczenia w tym wszystkim. I ten czas leci wolniej. Ostatnie dwa tygodnie, które spędziliśmy razem, miałem wrażenie, w dobrym tego słowa znaczeniu, że czas zwalniał z każdym dniem. Pomimo powtarzalnego schematu, że pakujemy się, przenosimy się dalej, ale mamy jakiś następny plan, następne punkty, i mnogość tych doznań tworzy po prostu wielowarstwową historię w głowie. Nie wiem, czy wy ciągle tak macie, ale myślę, że większość ludzi, którzy tu przyjeżdżają z wami, tak właśnie to odczuwa.

**Iwona:** Tak, dokładnie tak. Trzeba wpłynąć w rytm tego miejsca, w którym jesteśmy. Na przykład jadąc do Gruzji, nie wiedziałam, czego się spodziewać. Spodziewałam się może nacji, która żyje w podobny sposób jak Polacy, czyli są punktualni, chodzą do pracy, są dokładni. A okazało się, że oni są totalnie wyluzowani. Tam czas płynie inaczej. W Nikaragui jest dokładnie tak samo, w Kostaryce również jest ten luz i chyba my za tym luzem podróżujemy. To nam pasuje. Tata Wojtka, który jest założycielem, że tak powiem, tego wszystkiego, przypomniał mi wszystkie podróże, pokazał to Wojtkowi, siostrze Wojtka i ja też zostałam w to wciągnięta, jeszcze bardzo zadowolona. On szuka takich miejsc, w których życie toczy się inaczej, gdzie jest autentycznie, gdzie jeszcze nie ma tej Europy, całego tego wyścigu szczurów. Generalnie szukamy miejsc, gdzie można spokojnie dotknąć życia.

**Rafał:** Taki godfather, rozumiem?

**Iwona:** Tak.

### Jak Wojtek i Iwona znajdują autentyczne miejsca?

**Rafał:** Wielu ludzi chodzi po punktach styku turystycznych, które na papierze wyglądają super autentycznie, ale tak naprawdę nie dotykają niczego autentycznego. W kontrapunkcie jesteście wy dla mnie. Mam poczucie, że to, co doświadczyliśmy, gdzie spaliśmy, dzikie plaże, lasy, to jest mega autentyczne. I zastanawiam się, jak to robicie, że trafiacie w te miejsca. Czy jedziecie tu na rok i po prostu odwiedzacie wszystko po kolei i wybieracie najlepsze?

**Wojtek:** Akurat tutaj, gdzie dzisiaj jesteśmy, przyjechaliśmy prywatnie. Jedno auto, mało ludzi i namioty, na kempingu. W ten sposób poznawaliśmy to miejsce. Z racji że przyjeżdżamy tu już od wielu lat, kierunek jest nam znany, miejsca są nam znane, a każdego roku poznajemy nowych ludzi, którzy opowiadają nam o nowych kempingach, nowych fajnych rzeczach, sposobach spędzania czasu. I tak zazwyczaj to wygląda. W miejscach, gdzie jedziemy po raz pierwszy, jedziemy na klasyczny zwiad. Poruszamy się sami i jest to bardzo intensywne, bo robimy dwa do trzech razy tyle kilometrów niż później z gośćmi.

**Rafał:** Myślę, że tylko tak można znaleźć faktycznie te autentyczne miejsca: przejechać mnóstwo z nich i wybrać jakiś sensowny plan.

**Iwona:** Tak jak Wojtek powiedział, szukamy, sprawdzamy i patrzymy, czy to będzie dobre. Ale to też wychodzi spontanicznie. Kiedy na przykład zapada zmierzch i musimy coś znaleźć, znajdujemy coś fajnego i wracamy tam, bo okazało się, że to był strzał w dziesiątkę zupełnie przypadkiem. Często się tak zdarza.

**Wojtek:** I później na stałe wprowadzamy ten element w naszą trasę.

**Rafał:** Dzięki temu, że słońce zachodzi tak wcześnie, mamy dużo czasu, żeby patrzeć w niebo. Nie wiedziałem w ogóle, że jest tyle gwiazd. Próbowałem je policzyć którejś nocy. To było cudowne.

### Jak podróże zmieniają ludzi?

**Rafał:** Ostatnie pytanie z cyklu filozoficznych. Mówi się, że podróże zmieniają ludzi. I o ile to jest jakaś kliszą, ja osobiście mam przekonanie, że mnie zmieniają: ludzie, jakich spotykam, uczenie się od nich, rozmowy z tymi, z którymi podróżuję, ale też z tymi, których spotykam w sklepie, na bazarze, na plaży. Mnie to w jakiś sposób kształtuje. I ja mam tylko fragment tego, czego wy doświadczacie. Zastanawiam się, jak i czy was te podróże zmieniają i czy w ogóle łapiecie te zmiany.

**Iwona:** W szacunku do czasu, do ludzi, do wody, do jedzenia, do wszystkiego, co mamy w domu pod dostatkiem na wyciągnięcie ręki. Podróżując w ten sposób, człowiek czuje szacunek do rytmu przyrody, rytm życia dostosowany do przyrody. Mieszkając w mieście, chodząc do pracy, rytm jest taki, że musisz wstać, iść do pracy, wrócić do domu, coś ugotować i tak dalej. Masz wszystko pod ręką, co ułatwia ci życie. A podczas takich podróży uczysz się szacunku do tego, co masz, do tego, gdzie jesteś, do tego, co możesz zobaczyć. Tego mnie nauczyły te nasze podróże. Zmieniły mnie na pewno: mam więcej cierpliwości, więcej stoicyzmu i chyba więcej rzeczy mnie cieszy. To mogę powiedzieć na pewno. Teraz cieszę się ze wszystkiego.

**Rafał:** Czasami ciepłe jajeczko rano to wszystko, o czym marzysz, nie?

**Wojtek:** Zdecydowanie zmieniają światopogląd, gwarantuję. Im dłużej będziesz w podróży, tym ciężej będzie znowu cię zamknąć w biurze, w sklepie, na stałych godzinach, z przerwą obiadową. W którymś momencie przechodzisz krok dalej i stajesz przy granicy: chcesz coś zmienić, dalej zarabiać i nie dać się znowu zamknąć w tym schemacie. Podróże mocno zmieniają, przynajmniej te długie. Tygodniowy urlop jest dosyć łatwo odpracować, ale gwarantuję, że większość z was po roku albo dwóch latach podróży będzie miała trudność, żeby wrócić do świata, który miałeś przed tą wyprawą.

**Rafał:** Który wydaje się taki mały, a reszta wydaje się taka duża. Ja mam zawsze taką refleksję.

**Iwona:** Że twoje życie toczy się wokół jednego kwadracika i cały czas w tym kwadraciku jesteś. Wiele osób, które były u nas, mówi, że faktycznie zmieniliśmy im życie, totalnie światopogląd. Wracają, jesteśmy już jak rodzina: są pierwszy raz w Gruzji, potem drugi raz, potem z nami w Kirgistanie. I tak jak ty przyjechałeś tutaj, to jest coś niesamowitego.

### Jak zaplanować logistykę wyprawy i plan B, C, D?

**Rafał:** Tu moglibyśmy postawić kropkę, ale tego nie zrobimy, bo mnie jeszcze bardzo wiele rzeczy interesuje. Może trochę o kwestiach praktycznych? Chociaż z filozofii do praktyki ciężko. Jednak jest jakaś logistyka. Logistyczne pułapki: jak sobie z nimi radzicie? Będę się czepiał jakiegoś Rainbow Tours, bo mi to chodzi po głowie: oni to jakoś planują, mają podpisane kontrakty, zawsze tyle ludzi w taki sposób. U was ta logistyka musi być trochę ad hocowa, bo coś nie wyjdzie. Jakie to są logistyczne pułapki i jak sobie z nimi najczęściej radzicie?

**Wojtek:** Pierwsza z nich to pogoda.

**Iwona:** Nie rezerwujemy wcześniej hoteli, restauracji, obiadów i takich rzeczy, ponieważ nasze wyprawy mają bardzo spontaniczny charakter. I może zdarzyć się tak, że gdzieś się spóźnimy, gdzieś nie dojedziemy, coś się zepsuje, jesteśmy cały czas w ruchu, komuś coś się może stać, ktoś się źle poczuje.

**Wojtek:** Logistycznie zawsze musisz mieć plan A, którego się trzymasz, a dalej plan B, C, D, E, F. W zależności od tego, gdzie jesteś, jaka jest sytuacja i jak będzie wyglądać podróż, w razie gdyby spadła lawina błotna, zsunęła się rzeka albo zaczął ostro padać deszcz, musisz mieć gotowy plan, co zrobisz, jeśli w następne dni nie możesz wjechać w dany teren. To jest chyba największa pułapka. Z autami jestem mechanikiem, elektronikiem pojazdów, więc sobie radzę. Auta dla mnie nie są przeszkodą.

**Rafał:** Widziałem to na własne oczy, więc wiem, że na pewno ogarniasz i potrafisz. Bardzo ciekawe, bo serio się zastanawiałem, jakie tam mogą być pułapki logistyczne. W zasadzie tylko pogoda, bo jak auto jest 4x4, ma namiot, ma paliwo i jedzie, to...

**Wojtek:** Lubimy być przygotowani, dni są zaplanowane, trasa jest zaplanowana, tylko czasami głównie pogoda rządzi i musimy te plany zmienić.

### Kim są lokalni przewodnicy Carlos i Francisco?

**Rafał:** Był też Carlos, okrzyknięty Carlos. Ten człowiek dodał niesamowitego kolorytu. Był z nami w Kostaryce i myślę, że będzie mega interesujące, jak powiecie, skąd on się w waszym życiu wziął, bo czuję, że tu jest gruba historia.

**Iwona:** Mieliśmy tu przyjechać pierwszy raz i było umówione, że miał z nami jechać Ricardo, przyjaciel ojca Wojtka. Tuż przed wyprawą sytuacja się zmieniła i nie mógł pojechać, więc zabrakło osoby na miejscu, która mogłaby tłumaczyć, opowiedzieć nam całą historię, co się dzieje i tak dalej. Włączyłam komputer i zaczęłam szukać. Są różne grupy facebookowe, mega społecznościowe, dają dużo możliwości, więc tak znalazłam Carlosa. Carlos odebrał telefon praktycznie za drugim razem, jak na tę część świata to niesłychane. Porozmawialiśmy chwilę, zgodził się, przedstawiliśmy mu cały program, spotkaliśmy się wcześniej i tak to trwa do dziś, jesteśmy z Carlosem. Carlos studiował w Polsce w latach osiemdziesiątych, w Szczecinie, jest z zamiłowania biologiem, ma ogromną wiedzę, jest naszą chodzącą encyklopedią.

**Rafał:** Ja to potwierdzam. Trzeba go posłuchać, wie o wszystkim w zasadzie, nie tylko w tej części świata. Jest mega inteligentny i po prostu umie się bawić.

**Iwona:** Jest wyluzowanym Kostarykaninem, mówi po polsku z kostarykańskim akcentem, trochę przekręca słowa, co jest mega zabawne. I opowiada kostarykańskie żarty po polsku, które trochę tracą, ale jest tak cudowny, że nie ma to znaczenia, bo cała opowieść i cała postać Carlosa jest przezabawna.

**Rafał:** Były momenty konsternacji, bo Carlos ma taki sposób: czy znasz ten żart? Jeszcze nie wiesz jaki, to mówisz, że nie znasz. Opowiada i dalej nie wiesz, o co chodzi. Trzeba dopytać, a jak już załapiesz, to faktycznie jest zabawnie. Mieliśmy dużo takich sytuacji. Był człowiekiem, który krążył wokół nas i zawsze chciał być pomocny i zabawny jednocześnie, więc na pewno dodaje kolorytu tym wyprawom, i ta jego autentyczność, naturalność i kostarykański sposób bycia są faktycznie mega fajne. A w Nikaragui mieliśmy ze sobą Francisco. Czy jego też znaleźliście na Facebooku?

**Wojtek:** Tak, Francisco również został znaleziony na Facebooku. Od dwóch lat mieszka w Managui, czyli w stolicy Nikaragui, razem ze swoją małżonką, wcześniej mieszkali w Polsce. Znają się od ośmiu lat. Francisco jest głównie fotografem. Znaleźliśmy go na grupie, gdzie poszukiwaliśmy kogoś hiszpańskojęzycznego i polskojęzycznego.

**Rafał:** Przy okazji pozdrawiamy Carlosa i na bank mu to wyślemy, i Francisco również, który miał bardzo fajną wiedzę na temat Nikaragui, i spędziliśmy razem wieczór na imprezie.

### Jakie marzenia i plany na przyszłość ma Nomads 4x4?

**Rafał:** Przejdźmy może do przyszłości i marzeń. Na pewno macie wiele. Zacznę od tego: gdzie chcielibyście pojechać, jeśli nie byłoby żadnych ograniczeń? Jutro? No problemo.

**Wojtek:** Oczywiście w tym samym formacie: nie lecieć samolotem do dużego miasta i nie spać na siedemnastym piętrze w betonowym hotelu, bo mnie to po prostu nie kręci. Chciałbym najlepiej z takim lokalnym Carlosem, który mógłby w każdej wiosce tłumaczyć danie, potrawę, napój czy słodycze: zaufaj mi, proszę, poznaj to. Wydaje mi się to niesamowicie ciekawe. Myślę o Chinach. Chiny się otwierają coraz mocniej, zmieniło się to, gdzie możesz, a gdzie nie możesz jechać, i po odpowiednich opłatach, przez biuro turystyczne, możesz do Chin wjechać swoim autem, a rząd chiński daje już sporą swobodę. Wszystkiego jeszcze nie możesz robić, ale jest spory luz w planach osób, które chcą odwiedzić Chiny w tym roku.

**Iwona:** Moje marzenia generalnie już się spełniają, ale brakuje mi tego, żeby pobyć gdzieś trochę dłużej. Dużo jeździmy, dużo podróżujemy, przemieszczamy się często. Brakuje mi marzenia o tym, żeby zostać gdzieś trochę dłużej, na przykład miesiąc, gotować, poznać ludzi, mieć czas, żeby pobyć. Naprawdę jest przepięknie, nie ma dwóch zdań, ale żeby pobyć gdzieś na dłużej.

**Rafał:** To pojeździcie, pojeździcie i wybierzecie swoje miejsce i nie będzie żadnych ograniczeń. Kupicie hektar albo dwa.

**Wojtek:** I postawię kabanę, czyli domek nad morzem.

**Rafał:** Tak jest, my tam po prostu przylecimy Maślanym helikopterem. Mój przyjaciel Maciej Maślany po raz pierwszy wystąpił w naszym podcaście, mimo że go tu nie ma z nami. On lata ciągnikami. To jest inside joke w inside joke, nikt tego nie zrozumie, ale nieważne. A co byście chcieli, żeby uczestnicy tych wypraw tak naprawdę z nich wynosili? Czy macie takie jedno coś?

**Wojtek:** Ja wszystkich chciałbym zarazić tym podróżowaniem, tą formą spędzania wolnego czasu. Chciałbym pokazać, że można, i staram się to robić najlepiej, jak potrafię. Nie zależy mi tak mocno, żeby ci ludzie wracali do mnie, jak żeby sami organizowali sobie w ten sposób czas, żeby bliskość z naturą była większa. Chcę pokazać, że można trochę inaczej wykorzystywać swój urlop, i im więcej osób to poczuje, tym lepiej. Mam taką swoją małą prywatną misję.

**Iwona:** Mi na naszych wyprawach podoba się to, że ludzie się poznają. Spędzamy ze sobą 24 godziny przez tydzień, dwa tygodnie. Wiążą się naprawdę bardzo fajne znajomości, fajne przyjaźnie. Oni potem podróżują razem gdzieś tam, bez naszego udziału. Są momenty, kiedy znowu wracają do nas wspólnie na jakąś wyprawę i spotykamy się z nowymi. Spotykają się na święta, na imieniny, urządzają jakieś imprezy, utrzymują ze sobą kontakt. Moim zdaniem najfajniejsze, oprócz zwiedzania, podróżowania, doznawania, oglądania przyrody, jest to, że poznają się ze sobą ludzie, którzy tak naprawdę nigdy by się nie spotkali, gdyby nie ta wyprawa. I naprawdę łapią tę samą energię. Jesteśmy ze sobą cały czas bardzo blisko i nawiązują się bardzo fajne relacje, które potem się utrzymują. Mieliśmy niedawno zlot nomadów. Ta ekipa, która przyjechała, rozumiała się bez słów. Nie było: pan, pani, gdzie, co. Po prostu każdy siedział, rozmawiał, jakby znali się całe życie.

**Rafał:** Łączą ich wspólne przeżycia. Myślę o was i myślę, że chcecie lub nie, przypadkiem lub planowo, tworzycie społeczność. Naturalnie się tworzy, to było widać na tej wyprawie. Nie wszyscy musimy być z tego samego domu i z takiego samego myślenia, opcje polityczne nie mają znaczenia, ten jest czerwony, a ten żółty. Wszyscy wiedzą, że żeby się udało, muszą trochę współpracować, a im więcej współpracują, tym bardziej się poznają i te różnice wydają się z każdym dniem coraz mniejsze. Myślę, że to jest mega fajne. I na koniec takie klasyczne pytanie z rozmowy o pracę: gdzie będziecie za pięć lat? Serio, jak sobie wyobrażacie? Jeżeli nie, to też spoko, nie musicie sobie wyobrażać, bo może to jest niemożliwe.

**Wojtek:** Chcielibyśmy spędzać tygodnie w jednym ładnym miejscu i nauczyć się wszystkiego, co jest dookoła nas: języka, kultury, jak lokalni spędzają czas wolny, jakie żarty serwują, oczywiście też potraw, sposobu pracy i tak dalej. Teraz jesteśmy w trakcie rozwijania całego projektu, dokładania następnych klocków, elementów tej układanki. Jest to okupione olbrzymią ilością pracy, godzin w pracy i małą ilością czasu dla siebie. Chciałbym, żebyśmy za pięć lat mieli więcej czasu w ciągu roku dla siebie. Parę miesięcy w roku chcielibyśmy się poruszać, a potem zostać w bezpiecznym miejscu, popracować, wsiąść znowu w auto i jechać dalej. Tak, żeby móc ten świat dobrze poznać w momencie życia, gdzie mamy pełną sprawność, zdrowie i możliwości. Tak to widzę.

**Rafał:** Iwonka się jeszcze zastanawia. Jakie masz marzenie? Jak sobie wyobrażasz Nomads 4x4 jako ten projekt? To jest długa pauza, której nie wycinamy.

**Iwona:** Usłyszałam komplement w zeszłym roku od naszego gościa, który ma 14 lat. Pozdrawiam Tymka. Tymek powiedział mi, że muszę długo żyć, bo on chce przyjechać do mnie ze swoją żoną. Więc chciałabym długo żyć, żeby robić to, co robimy, żeby tak właśnie wyglądało nasze życie. Oczywiście chciałabym mieć trochę więcej czasu, żeby też podróżować ze znajomymi, z naszymi przyjaciółmi, z naszą rodziną, ale żeby to się po prostu nie skończyło.

**Rafał:** To są piękne marzenia. Życzę wam, żeby wasze plany i marzenia się spełniły i żebyście czerpali radość z tego, co robicie, ale żebyście też znaleźli czas dla siebie i dla odpoczynku, żebyście się nie wypalili. Bo dzielicie się pasją o takiej wadze i takim rozmiarze, że, tak jak zresztą powiedzieliście, ludziom to zmienia światopogląd, a to w zasadzie wszystko, bo to zmienia ich życie, nie tylko w kwestii podróżowania, ale w kwestii innych kultur i innych ludzi wokół nich, co wydaje mi się najważniejsze. Czy jakieś ostatnie słowo byście chcieli na koniec?

**Wojtek:** Zapraszamy.

**Rafał:** Ja wam serdecznie dziękuję. Ja też zapraszam na wyprawy z Wojtkiem i z Iwoną, bo to są naprawdę niesamowite przeżycia. Do usłyszenia, do zobaczenia. Cześć.

Źródło: https://moszkowcow.com/pl/podcast/nomads-4x4-wojtek-iwona-wyprawy/
