---
title: "Jak budować widoczność marki w AI - Maciej Chmurkowski"
description: "Maciej Chmurkowski, Enterprise Product Owner w Senuto, tłumaczy, że widoczność marki w LLM-ach mierzy się obecnością w wielu pomiarach, a nie pozycją."
podcast: "Globalne Horyzonty"
host: "Rafał Moszkowców"
guest:
  name: "Maciej Chmurkowski"
  role: "Enterprise Product Owner w Senuto"
  company: "Senuto"
topics:
  - "widoczność w LLM-ach"
  - "SEO"
  - "ChatGPT"
  - "encje"
  - "monitoring marki"
duration_min: 59
published_at: 2026-09-18
video_url: "https://www.youtube.com/watch?v=1Tb1Vn52kHQ"
url: "https://moszkowcow.com/pl/podcast/maciej-chmurkowski-widocznosc-w-llm/"
---

# Jak budować widoczność marki w AI - Maciej Chmurkowski

## O gościu

- **Kim jest:** Maciej Chmurkowski, Enterprise Product Owner w Senuto, z wykształcenia inżynier automatyki i robotyki.
- **Czym się zajmuje:** Przeanalizował setki tysięcy odpowiedzi ChatGPT, Gemini i Perplexity, żeby sprawdzić, kogo AI naprawdę poleca, kogo cytuje i jak długo to się utrzymuje. Zanim trafił do Senuto, przez ponad dekadę prowadził własny biznes afiliacyjny. Jego dwa ulubione słowa to automatyzacja i skalowanie.
- **O czym rozmawiamy:** O tym, czym naprawdę jest widoczność marki w modelach językowych (wzmianki, cytowania i źródła), dlaczego nie da się jednorazowo zmierzyć pozycji, czym są encje, jak badać odpowiedzi LLM-ów, co wpływa na to, kogo AI poleca, i co zrobić w poniedziałek rano.
- **Gdzie go szukać:** LinkedIn (Maciej Chmurkowski) oraz wystąpienia na konferencjach SEO, w tym na I Love Marketing w Poznaniu.

## Najlepsze cytaty

> „Czaty są niedeterministyczne, czyli ta odpowiedź tak często się zmienia, że my, sprawdzając jednorazowo, nie jesteśmy w stanie stwierdzić, jak bardzo jesteśmy widoczni.”

> „Trzeba by było sprawdzać po prostu systematycznie i patrzeć raczej na obecność twojej marki, nie na miejsce.”

> „Kupowanie publikacji z brand mentions tylko po to, żeby być widocznym w LLM-ach, bez chirurgicznego, precyzyjnego kierowania na tematykę, na intencje, jest po prostu bez sensu.”

> „Transkrypcja jest bardzo ważna, bo to transkrypcja, nie wideo, trafia do tych modeli.”

## Transkrypt

Prowadzący: Rafał Moszkowców. Gość: Maciej Chmurkowski.

### Wstęp

**Rafał:** Cześć! Tu Rafał i nowy odcinek Globalnych Horyzontów. Dziś rozmawiamy o tym, jak budować widoczność w LLM-ach i co to w ogóle znaczy. Okazuje się, że prawie każdy rozumie to inaczej. A mój gość rozumie to chyba najlepiej w Polsce, bo zamiast zgadywać, to wziął i to wszystko policzył. Maciej Chmurkowski, Enterprise Product Owner w Senuto, człowiek, który przeanalizował setki tysięcy odpowiedzi ChatGPT, Gemini i Perplexity, żeby sprawdzić, kogo AI naprawdę poleca, kogo cytuje i jak długo się to właściwie tam utrzymuje. Zanim trafił do Senuto, przez ponad dekadę prowadził własny biznes afiliacyjny, a z wykształcenia jest inżynierem automatyki i robotyki. Więc jak mówi, że jego dwa ulubione słowa to automatyzacja i skalowanie, to nie jest tylko poza na LinkedInie. Maciek, witaj w Globalnych Horyzontach.

**Maciej:** Dzień dobry. Dziękuję za zaproszenie.

**Rafał:** Jest mi niezmiernie miło, że tu jesteś i że mamy taki bardzo fajny temat do omówienia.

**Maciej:** Ojej, ja też się bardzo cieszę, bo to jest temat, w którym czuję się jak ryba w wodzie, więc mamy dużo danych w tle. Te dane są potwierdzone. A wiecie, jak się opowiada o czymś, co jest pewne, to jest zupełnie inaczej. Nie trzeba nic zszywać, że tak powiem.

**Rafał:** Na pewno na 99 procent, zakładam.

**Maciej:** Na pewno na 99 procent. Dobra, to jeszcze od razu dodałbym dwie rzeczy do tej zapowiedzi. Jest jeszcze Michał Suski, który też to bada, na inną skalę, i chciałbym go z tego miejsca pozdrowić. Mamy też bardzo fajne rozmowy z Michałem na ten temat. I dodałbym jeszcze trochę więcej platform, bo jest już Copilot, jest AI Mode i AI Overviews. Tam jest sporo rzeczy, które dochodzą.

**Rafał:** No tak, i to ciągle się zwiększa. Ostatnio słyszałem takie zapytanie: „Cześć Rafał, słuchaj, chętnie kupimy od ciebie usługę pozycjonowania w LLM-ach”, cokolwiek to znaczy. Przyznaję się, że sam nie wiem, ale niech będzie, „ale byśmy chcieli w DeepSeeku, w DeepSeeku byśmy chcieli być”.

**Maciej:** O matko! My mamy też ofertę zrobienia nawet monitoringu w Claude, który tak naprawdę ma tylko API, więc nie ma tej publicznej wersji. Może zaczniemy od takich prostych rzeczy: monitoring, który my robimy, te dane pochodzą z publicznych wersji czatów, czyli to scrapujemy. To nie jest API, jak czasami ktoś podejrzewa, więc to jest trochę inna para kaloszy, a to jest najbardziej zbliżona odpowiedź do tej, jaką może dostać człowiek. Najbardziej zbliżona, nie ta sama, bo tutaj też się rozgadałem.

### Co znaczy widoczność w LLM-ach: wzmianki, cytowania i źródła

**Rafał:** Nie, nie, fajnie. Bo ja właściwie chciałem zadać takie pytanie, żebyśmy od tego zaczęli.

**Maciej:** Tak jest.

**Rafał:** Wokół tego, jak wszyscy, którzy słuchają tego podcastu, i ty też pewnie słyszałeś, jest bardzo dużo mitów i bardzo dużo ludzi robi różne dziwne rzeczy, i w sumie nie wiadomo, co jest prawdą. Więc chciałem zacząć od zera i usłyszeć, co o tym myślisz. Gdy ktoś mówi „moja marka jest widoczna” albo „jest niewidoczna w ChatGPT”, to co to właściwie znaczy? Bo ja na serio myślę, że ile mózgów, tyle osób rozumie to całkowicie inaczej.

**Maciej:** Dobrze, od czego by tu zacząć? Może zacznę od podstaw, tak jak ja sobie to wszystko dzielę, bo bardzo dużo ludzi myli cytowania, brand mentions, czyli widoczność marki, i jeszcze sources, żeby jeszcze bardziej skomplikować. Czyli mamy tę odpowiedź w ChatGPT i możemy mieć tak naprawdę trzy miejsca, trzy obszary, w których może występować nasza marka. Brand mentions to jest tak naprawdę wzmianka, nazwa naszej marki wymieniona w jakimś kontekście. Citations to jest lista załączonych stron, z których pochodzą na przykład cytowania do tej odpowiedzi. A sources to są źródła wyszukiwania. Ta odpowiedź jest też zbudowana tak, że jeżeli model nie ma pewności co do odpowiedzi albo jest włączony web search, to model też szuka w internecie. To są trzy miejsca. I zależy, o jaką widoczność chodzi. Bo widoczność marki, to chyba najbardziej na tym nam zależy: jak opisuje naszą markę dany model.

**Rafał:** Daj przykład, tak żebyśmy się dobrze złapali. Taki właśnie przykład, że marka jest wyciągnięta, tak żebyśmy zrozumieli te różnice.

**Maciej:** Generalnie na przykład zadajesz pytanie: jakie są buty do biegania po asfalcie. No i model odpowiada, że najlepsze buty po asfalcie to są takie i takie, ale że najlepiej sprawdza się Adidas. Drugim wyborem byłby na przykład Nike. I występują te nazwy bez linka. Natomiast do tego jest jeszcze tak zwany shopping, czyli mamy listę załączonych produktów z Merchant Center i tak dalej, z linkami do sklepów. Mamy też linki do źródeł. Adidas może być też wymieniony w cytowaniach. Czyli część odpowiedzi może pochodzić na podstawie podstrony Adidasa. To jest cytowanie. A sources to jest to, że jeżeli model przy wyszukiwaniu tej odpowiedzi będzie chciał ją uzupełnić i znajdzie na przykład stronę Adidasa, jakąś podstronę, bo niekoniecznie musi to być ta sama podstrona. Także to są już trzy miejsca.

**Rafał:** Ja wiem, że to jest trochę trudne na tym podcaście, bo przydałby się jakiś wykres. Webinar musimy zrobić.

**Maciej:** Tak, dokładnie. Skupmy się na razie na tych brand mentions. Czyli czy marka jest wymieniana i w jakim kontekście.

### Na czym powinno zależeć sklepowi internetowemu w LLM-ach?

**Rafał:** Dobra, spróbujmy to osadzić w taki sposób. Weźmy na to, że ja mam e-commerce z produktami. To na czym powinno mi najbardziej zależeć?

**Maciej:** Moim zdaniem najbardziej powinno zależeć w tej chwili na shoppingu, który w Polsce i w Europie jeszcze kuleje, ze względu na prawo europejskie. Natomiast w Stanach ChatGPT większość odpowiedzi ma z tym shoppingiem. Oprócz tego, że produkt jest wymieniony i jest jego cena, to po kliknięciu w ten produkt otwiera się taki panel boczny, gdzie jest już nawet trochę zrobiony ranking, bo jest pierwsze miejsce, trzy adresy URL do sklepów. Więc tutaj warto by było nie tylko być wspomnianym. Znaczy, prawdopodobnie to, że marka będzie wspominana na pierwszym miejscu, też zagwarantuje ci, że będziesz tam w tym shoppingu. To jeżeli chodzi o e-commerce, to na tym chyba powinno się skupić.

### Czy w LLM-ach da się mówić o pozycji?

**Rafał:** Dobra, bo powiedziałeś o rankingu, o pozycji. Już mi się od razu nasuwa następne pytanie, więc w ogóle off script idziemy i jazda.

**Maciej:** Tak jest.

**Rafał:** Jak to zawsze, jak się spotykamy. W klasycznym SEO mamy pozycję. Mamy indeks, czy w Bingu, czy w Google, mamy jakieś tam pozycje. Nie wchodząc w szczegóły, jak to się zmieniało na przestrzeni czasu i tak dalej, mamy jakieś pozycje, jesteśmy w stanie to zmierzyć. Mamy też narzędzia do mierzenia SERP-ów z dwudziestoletnią już historią. A tutaj, w kontekście LLM-ów, czy da się w ogóle mówić tak realnie o jakiejś pozycji? Żeby to jeszcze dopowiedzieć dla naszych słuchaczy: wiem, że ty mnie zrozumiałeś, o co chodzi, że jesteś w stanie zmierzyć: okej, to jest pozycja organiczna numer jeden i to jest narzędzie, które ci zmierzy uśrednioną pozycję, na przykład w ostatnich 24 godzinach na zapytanie „buty do biegania” po polsku.

**Maciej:** Tak, bo tam po prostu ta pozycja nie zmienia się z godziny na godzinę, z minuty na minutę.

**Rafał:** Więc wyeliminujemy personalizację.

**Maciej:** Tak, tutaj w czatach też eliminujemy personalizację, bo nie jesteśmy w stanie jej odwzorować.

**Rafał:** No dobra, ale jak mówić w ogóle o pozycji w ChatGPT?

**Maciej:** Ja to podzielę na dwie części, bo to jest bardzo ważne, chyba jedna z najważniejszych rzeczy, które dzisiaj chciałbym wam przekazać. Zacznijmy od tego, że da się zmierzyć te pozycje, bo po pierwsze dasz radę zobaczyć, które marki są po sobie wymieniane, i w tym kontekście najlepiej być wymienianym jak najwyżej, bo często ta odpowiedź, jeżeli jest długa, jest zwinięta i masz ten above the fold. Nie wiem, czy ludzie o tym mówią i zauważyli, ale jest. Na przykład jest część odpowiedzi i część ludzi będzie klikać tylko w to, co jest na górze. Nie wszyscy będą czytać do końca, rozwijać. To jest jedna rzecz. I są te pozycje. Tak samo citations mają swoje pozycje. Chociaż tutaj ja bym tak naprawdę nie wiem: jesteś cytowany, twoja strona jest cytowana, to w porządku, ale czy musisz być na pierwszym miejscu w tych cytowaniach? Cytowań praktycznie nikt nie klika, raczej źródła.

**Rafał:** No właśnie, jasne. No i są na to badania? Czy ktoś klika, czy nie?

**Maciej:** Nie mamy tej analityki i to jest największy problem. Ale druga strona medalu, która jest równie ważna, też korespondując z tymi miejscami w rankingach SEO: czaty, nie tylko GPT, wszystkie te elementy, to nie jest nowe SEO. Tu nie da się deterministycznie zmierzyć pozycji. To jest bardzo ważne słowo. Czaty są niedeterministyczne, czyli ta odpowiedź tak często się zmienia, że my, sprawdzając jednorazowo, nie jesteśmy w stanie stwierdzić, jak bardzo jesteśmy widoczni, czy jesteśmy widoczni. Ty wiesz dobrze, bo widziałeś moje prezentacje w Poznaniu. Pewnie zaraz porozmawiamy sobie o liczbach, ale najpierw taki fundament. Jednorazowy pomiar obecności twojej marki w odpowiedzi może wykazać, że jesteś na pierwszym miejscu, a może wykazać, że w ogóle cię nawet nie ma w tej odpowiedzi. Więc jeżeli trafisz na tę odpowiedź, w której jesteś, no hura, cieszysz się, jesteś agencją i robisz raport dla swojego klienta: proszę pana, my tu jesteśmy. Klient wchodzi na ten sam prompt i gdzie? Te pozycje też tak lawirują. Jak przytoczę ci liczby, pewnie będziemy o tym rozmawiać, to też jest niemożliwe do określenia jednorazowo.

Więc całe te mity w ogóle, to, co się dzieje, ja jestem trochę przerażony, że ta branża idzie w to, że to jest takie nowe SEO, że tu monitorujemy pozycję, raportujemy, że będziemy się pozycjonować. Bzdura, bullshit. Nie da się tego monitorować jednorazowo. Trzeba by było sprawdzać po prostu systematycznie i patrzeć raczej na obecność twojej marki, nie na miejsce. Oczywiście miejsce wyżej jest fajne, bo jesteś szybciej wymieniany. Ale w ogóle jak postrzega twoją markę ten model?

**Rafał:** Jesteś rekomendowany?

**Maciej:** Sentyment prawie nie istnieje, to też możemy o tym długo porozmawiać. Sentymentu negatywnego nie ma, a pozytywny i neutralny, mam na to badanie, są tak zbliżone do siebie, że to ma swój moment. Przede wszystkim teraz się skupiłem na tym, czy twoja marka jest rekomendowana, czy jest pierwszym wyborem, czy jest polecana jako alternatywa, w jakich tematach, w encjach, wokół jakich encji występuje twoja marka, bo to później daje nam możliwość uzupełnienia tych gapów. Jeżeli zmierzymy sobie encję, gdzie jest konkurencja, a nas tam nie ma, to bardzo szybko możemy odwrócić sytuację i znaleźć sobie te miejsca, gdzie nas nie ma, i opublikować odpowiednie materiały. Bo jeszcze jedna rzecz.

### Czym jest encja w wyszukiwaniu AI?

**Rafał:** O Jezu, zgadzam się zaraz. Maciek, lecisz, to są ważne rzeczy, ale jeszcze powiedz tylko, czym jest encja?

**Maciej:** Ja to określam jako byt. To jest taki węzeł, który jest zdefiniowany. Szybko, ulubiony przykład: Barcelona jest encją, bo jest miastem. Klub piłkarski Barcelony też jest encją, bo jest bytem. Ale każda encja ma swoją relację. Barcelona jako miasto ma relację do klubu piłkarskiego Barcelony, bo ten klub znajduje się w tym mieście. W klubie Barcelony grał już Lewandowski. Lewandowski też jest encją, bo jest bytem, ale on ma powiązanie, bo gra w klubie. Lewandowski ma żonę Annę, to też jest powiązanie. Także to jest taki byt, który jest zdefiniowany. To jest człowiek, miasto, może to być nawet jakiś proces, i każda encja musi mieć relację do innej encji. Nasz cyfrowy świat opisują encje i to jest i w SEO, i tak samo w LLM-ach. Chyba że ty chcesz coś dodać.

**Rafał:** Nie, nie, nie, ja się zgadzam, ale też nie jestem ekspertem za bardzo w tej materii.

### Dlaczego samo kupowanie publikacji nie wystarcza?

**Maciej:** Dobra, i teraz już byliśmy przy tych gapach, przy tym, jak twoją markę widzą te modele. No i teraz kupowanie publikacji z brand mentions tylko po to, żeby być widocznym w LLM-ach, bez chirurgicznego, precyzyjnego kierowania na tematykę, na intencje, jest po prostu bez sensu. I to też jest znowu mit, bo to rośnie teraz w siłę: kupujcie brand mentions, publikujcie. Byłem też na Litwie, na dużej międzynarodowej konferencji SEO. Co druga prezentacja mówiła: tutaj kupicie sto publikacji. Najlepiej u nas. Bullshit po prostu. I te sto takich samych publikacji da widoczność? No nie. Trzeba być widocznym w różnych tematykach, w różnych intencjach. Tu jest pies pogrzebany. A jeszcze do tego wyobraźcie sobie to wszystko razem z niedeterministycznością modeli, czyli możecie być wymieniani, możecie nie być, na zmianę.

**Rafał:** Ja się obawiam, że to, co teraz mamy, to pozycjonowanie w cudzysłowie, tak to nazwę, bo tych nazw jest 1500, w LLM-ach. Jak SEO było trudne do wytłumaczenia dla biznesu, pewnie zgodzisz się, że to jest bardzo trudna usługa do wytłumaczenia dla kogoś, kto tej usługi nie rozumie albo nigdy nie miał z nią bliższej styczności. To teraz jest jeszcze gorzej, bo wcześniej można było powiedzieć: wie pan co, panie prezesie, będzie pan na wysokich pozycjach, a te wysokie pozycje to jest między 1 a 5. A dzisiaj możemy powiedzieć: potrzebnych jest sto tysięcy i w ogóle nie wiemy, co się stanie. Czy to nie jest niebezpieczne?

**Maciej:** Niebezpieczne moim zdaniem, bo to niesie to zagrożenie, że jeżeli ktoś nie rozumie, no to może to jest za trudne, ale jednak nie będzie widać tej prawdy, co jest za tym. Więc możemy to tak skomplikować, zrobić sobie nową usługę i kosić ten hajs. Sorry, ja dzisiaj będę mówił, wkładam kij w mrowisko, bo uważam, że ten kierunek, który robi nasza branża, jest bardzo zły. W sensie nie podoba mi się to, to jest nabijanie ludzi w butelkę, zwłaszcza że ten ruch jest na razie...

**Rafał:** ...parę procent, podobno. Fakt.

**Maciej:** ...bo nie jesteśmy w stanie tego zmierzyć, konwertuje całkiem nieźle. Ja nie mam sklepu, wiesz, nie prowadzę też agencji, więc nie mam klientów, ale podejrzewam, że analityka już pewnie w Analytics czy gdzieś tam już istnieje, nie? W konwersjach, nie? Więc to już przynajmniej.

**Rafał:** Tak, to ciągle są małe liczby, bo też analityka jest kulawa fest, jak zawsze była, to teraz jest kulawa, już taka postrzelona w kolana, i czekamy chyba wszyscy na to, jak to ułożyć lepiej. Ale jeżeli chodzi o B2B, bo o sklepach to różnie, to u nas, prowadzę niedużą agencję, więc się przyznaję, guilty as charged, to w ostatnim pół roku, może nawet dłużej, wszyscy klienci tacy najbardziej świadomi, którzy do nas już przyszli naprawdę wyedukowani na nasz temat, na mój temat, na temat Radka Paluszaka, którego serdecznie przy okazji pozdrawiam, łebski chłop, przyszli z LLM-ów, głównie z ChatGPT i z Gemini. Dlatego chciałem o tym porozmawiać przy okazji, bo wiem, że wszyscy nas o to pytają, ale sam jestem ciągle ciekawy, jak jeszcze możemy to poprawić, żeby ta nasza widoczność była większa.

### Jak się bada odpowiedzi LLM-ów?

**Rafał:** Ale idźmy kawałek dalej. Rozmawialiśmy, jak się ostatnio widzieliśmy, to wiem, że przeanalizowałeś setki tysięcy, a może już milion odpowiedzi AI, czyli rezultatów na prompty. Tak to nazwijmy chyba. Maciek, jak się coś takiego robi technicznie? Przecież ChatGPT nie ma w wyniku wyszukiwania, które można sobie pobrać, i raczej z palca tego nie wpisywałeś. Jak to robisz?

**Maciej:** Trochę się pospieszymy na samym początku. Zacząłem o tym opowiadać, że tak naprawdę pobieramy publiczną wersję, czyli scrapujemy. Scraping to jest pobieranie pełnej odpowiedzi, HTML-a całej strony. Więc to jest możliwe w ChatGPT, Copilocie, Gemini, AI Mode i tak dalej. Claude nie jest akurat tutaj dobrym przykładem, dlatego że nie ma publicznej wersji, musisz być zalogowany. My nie możemy pobierać tych informacji po zalogowaniu, bo to jest regulamin i już tak naprawdę kradniemy dane. Więc to, co jest publiczne i dostępne, to nie ma problemu ze scrapowaniem.

I jeszcze raz ogromna różnica, bo każdy z tych modeli ma swoje API. Część narzędzi, to też w ogóle jest zgroza, jest oparta tylko na API, odpytuje bezpośrednio model językowy, który jest trochę innym środowiskiem, a czasami jest w ogóle innym modelem. Bo tutaj mamy ChatGPT, to jest nasza nakładka na ten model i on ma swoje ustawienia, algorytmy, swój system prompt, który zmienia zupełnie tę odpowiedź, którą dostajemy. Więc jeżeli chcemy być zbliżeni jak najbardziej do tego, jak ludzie widzą naszą markę, nie możemy używać API, bo to jest bez sensu. Zrobiłem z partnerem badanie, mam nadzieję, że niedługo wyjdzie ten raport. Porównaliśmy to do ludzkich odpowiedzi, bo oni je zebrali. I rzeczywiście te API wypada najgorzej. Ten scraping jest najbardziej zbliżony do tych ludzkich odpowiedzi, ale też słuchajcie, to jeszcze nie jest sto procent, dlatego że jest ta persona.

Czy wy jesteście zalogowani? Większość ludzi jest zalogowana w czatach, tak naprawdę. Więc ta persona, też to trochę zbadałem, jest zrobiona na podstawie nie tylko historii wyszukiwania, ale też konwersacji. I model buduje wasz profil. Buduje go w taki sposób, że zna dobrze nawet wasze ulubione zwroty czy to, czym się zajmujecie. Jest w stanie określić, jakim jesteście człowiekiem. I ten profil, tylko my nie wiemy, w jaki sposób, to jest prawdopodobnie część prompta, powiedzmy trzydzieści cztery linie, która jest przekazywana do modelu i on też wpływa na tę odpowiedź. Bazuje na przykład na waszym doświadczeniu. Czyli jeżeli ktoś pyta o buty do biegania, a model wie, że jest biegaczem, to nie będzie mu polecał modeli dla początkujących biegaczy. I to już jest zrealizowane. I w pewnych systemach my chcemy też to symulować. Prawdopodobnie potworzymy sobie takie persony i będziemy też to badać w ten sposób, żeby jeszcze bardziej zbliżyć się do tej odpowiedzi. Ale wszyscy, którzy zajmują się monitoringiem, muszą o tym wiedzieć, że tak to wygląda i że ten klient dostaje ten raport. Powiedzmy sobie, że to jest zbliżone. Najbardziej zbliżone, jakie może być w obecnych warunkach.

### Dokąd zmierza wyszukiwanie w ChatGPT?

**Rafał:** A myślisz, w którą stronę to pójdzie? Czy będą jakieś dokładne dane dotyczące tego? W związku z tym, że chociażby OpenAI w ChatGPT wprowadziło reklamy?

**Maciej:** Tak. Ja bardzo mocno obserwuję, bo mam też bardzo dużo klientów z rynku Stanów Zjednoczonych i dużo promptów tam obserwuję.

**Rafał:** Bardzo mi się podoba kierunek, w którym to idzie.

**Maciej:** To jest nowy Google w ogóle, słuchajcie, bo tam przede wszystkim są już mapy w odpowiedziach, są rekomendacje, czyli trochę takie opinie. Więc to zaczyna rosnąć do, wiecie, dużego ekosystemu wyszukiwania i zawsze to, co w Stanach jest wprowadzane, później wchodzi do Europy, tak jak Google trochę też robi, tylko tutaj jest to oczywiście zależne od przepisów prawa. Unia Europejska ma trochę inne i tam jest łatwiej im wprowadzać. Oni mają bardzo dużo już tych snippetów, tych dodatkowych rzeczy w odpowiedziach, ale to nam sugeruje, w którą stronę będzie szło, jak to się będzie rozwijać. Więc ja myślę, że my jesteśmy tylko na początku tej drogi i jednak warto się tym zainteresować, bo będzie tylko rosło i rosło.

**Rafał:** Znaczy, kurczę, wyszukiwanie w ChatGPT rośnie lawinowo w zasadzie. Ja to też obserwuję po sobie: jak szukam w klasycznej wyszukiwarce, to szukam ewentualnie w Bingu. Google mi się wydaje totalnie przeładowane, AI Mode działa mi na nerwy, ale mam agenta po prostu zbudowanego, w sensie opartego o DeepSeeka, który wykorzystuje tę przeglądarkę i on mi sobie wybiera i wyszukuje, on orkiestruje mi te rzeczy, więc ma też dodatkową pamięć i tak dalej. Ja w ogóle myślę, że dla trochę bardziej zaawansowanych użytkowników to będzie przyszłość, ale chciałem zapytać o coś innego w zasadzie. Czy ty tak widzisz, że ChatGPT będzie bardziej takim nowym Google, takim bardziej dopasowanym? Claude będzie w zasadzie tylko, nie wiem, do pisania kodu, do terminala, i będzie jeszcze do czegoś innego?

### Jak przygotować stronę na LLM-y: dane strukturalne i meta tagi?

**Maciej:** Wiesz co, jest jeszcze jeden obszar, o którym nie porozmawialiśmy, który może to wszystko zdeterminować. Chodzi o to, jak zmienia się sama architektura stron internetowych. Ja nie mówię o llms.txt, tylko mówię bardziej o przygotowaniu strony internetowej pod roboty, to się mówi, ale tak naprawdę pod LLM-y. I to jest bardzo ważne, bo już teraz widzę bardzo mocny wpływ danych strukturalnych, które ja testuję. Zrobiliśmy sobie ostatnio trochę testów z encjami, które są w danych strukturalnych, i sprawdzamy, jak to będzie wpływać na obecność w wynikach LLM-ów. Czyli dajemy szybciej tę odpowiedź, w łatwy sposób można ją wyciągnąć.

Ale z tego, co czytałem, wchodzą też te nowe standardy, w których oczywiście Google próbuje się też prześcigać. Jeszcze to nie jest jednolity standard, w którym po prostu strona będzie w Markdownie zapisana w osobnych plikach, z jakąś taką mapką do tych Markdownów. W inny sposób będzie opisana wasza organizacja, co jest na stronie i tak dalej. Jeżeli to wejdzie i zacznie funkcjonować, to się okaże, że strony internetowe nie będą nam zupełnie potrzebne, bo ich zawartość będzie znał każdy model. Wygodniej będzie sobie popisać po prostu z czatem, niż szukać tej informacji na przykład na stronie. Do tego daleka droga, ale jeżeli to dojdzie, to moim zdaniem przejdziemy z takiego wyszukiwania Google'owego, oprócz mnie i ciebie, na LLM-y w większości. Tak mi się wydaje. I sam już zaczynam robić, bo bawię się ostatnio trochę SEO, ale też takim SEO, które będzie działać dobrze w LLM-ach, i zaczynam eksperymenty robić z tym i myślę, że to będzie działało.

Pilnuję tych meta description i title, które są takim pierwszym proxy, które widzi model od razu i nie musi skanować strony. W ogóle wam powiem ciekawostkę, bo badam sobie też trochę, bawię się, tak jak mówiłem, i zauważyłem, że w wielu przypadkach ten model wyszukuje odpowiedzi w web searchu, wyszukuje na przykład w Gemini albo w Google, w ogóle nie wchodząc na strony internetowe. On ściąga po prostu z SERP-ów listę stron, tam ma title, meta description i domenę, i na tej podstawie trochę halucynuje, ale próbuje przewidzieć, co jest na tej stronie. Oszczędza takie swoje zasoby. To jeszcze raz potwierdza to, co mówiłem w październiku na festiwalu SEO, że meta description i title są bardzo ważne, bo muszą mówić dobrze o waszej stronie, w sensie streścić to, co jest na waszej stronie. A wyobraźcie sobie jeszcze dane strukturalne, które łatwo wyciągnąć: wyciągnąć wszystkie skrypty JSON-LD. Każdy crawler to zrobi i pomija wszystkie śmieci HTML-owe i inne JavaScripty. Mało zasobów potrzeba na to samo w sobie, więc to wszystko zaczyna już działać.

**Rafał:** Ja się śmieję, Maciek, bo był taki moment, że główna optymalizacja polegała na nagłówkach, meta description i H1. Tak, i wracamy. Potem przestaliśmy to robić, bo Google sam sobie wybierze, to już nie jest aż takie ważne, a teraz wracamy, że zdrowo, bo to jest ważne. Ja ostatnio tak wewnętrznie z chłopakami, znaczy z dziewczynami, z moją ekipą, jak siedzimy, to się śmiejemy, że w zasadzie mamy takie SEO 2008, tylko możemy je robić dużo szybciej, mamy więcej danych i jesteśmy trochę mądrzejsi, ale jest trochę podobne do tego, jak zaczynaliśmy.

**Maciej:** Tak, tylko narzędzia mamy takie, że zamiast miesiąc siedzieć, w jeden dzień stworzymy to, co nam potrzebne.

### Jak seowcy mogą wyrównać szanse w walce z algorytmami?

**Rafał:** Dokładnie, i tu się podzielę moją myślą filozoficzną. Ja zawsze miałem takie przekonanie, że my jako seowcy mamy totalnie nierówną walkę z algorytmami. W sensie mamy nasze mózgi, kilka upośledzonych narzędzi, napiszemy sobie jakiś scraper i próbujemy wykminić tak naprawdę, co działa, co nie działa, lawirować pomiędzy tym wszystkim, jeszcze pracując z oczekiwaniami rynku, z konkurencją i z tymi algorytmami, które mają nieskończone pieniądze, te firmy inwestują w nie i jeszcze nam nie mówią, co robią, bo nie muszą. Więc ja zawsze miałem takie poczucie, że to jest no fair game i dlatego zawsze się uśmiechałem i buziaki słałem do wszystkich blackhatowców, jak umieli po prostu wywrócić ten system, i do dzisiaj tak robię. Uważam, że to są najbardziej kozaccy ludzie na świecie. Do czego zmierzam? Że uważam, że teraz, jak mówi to angielskie ładne powiedzenie, ten playing field się wyrównuje.

**Maciej:** Tak.

**Rafał:** I my, mając teraz możliwości robienia narzędzi, pozyskiwania i w ogóle obróbki większej ilości danych. Ja na przykład kiedyś, jak obrabiałeś pięciu, dziesięciu konkurentów przy robieniu jakiegoś discovery dla klienta, chociażby jak odwróconą inżynierię zrobić, żeby zobaczyć, co ten konkurent robił, gdzie, kiedy zaczął, skąd ma linki, wzmianki, jakąś historię jego serwisu, no to dzisiaj jesteś w stanie odpytać wszystkich stu tak naprawdę albo dwustu i zrobić to szybciej.

**Maciej:** Albo pobrać dane z jakiegoś API.

**Rafał:** Tak jest. Więc z perspektywy naszych działań myślę, że żyjemy w najciekawszym okresie. A jak ty myślisz?

**Maciej:** Wiesz co, zgadzam się z tobą, bo dla mnie najciekawszy okres to był 2012, 2013.

**Rafał:** Miałem wtedy też topy, więc nie no, żartuję. Znaczy miałem, ale żartuję, wspominając o tym.

**Maciej:** To jest najciekawszy moment, bo wyrównały się siły, ale też jest Black Hat dalej, i o Black Hacie w ogóle też możemy trochę porozmawiać. Crawling tych czatów jest w ogóle niezaopiekowany pod tym względem i można robić różnego rodzaju sztuczki na nowo, bo Google się zbroił i jest ciężko. Ten cloaking już od paru dobrych lat nie istnieje, a tutaj można. W bardzo łatwy sposób. Nie namawiam, słuchajcie, to jest na waszą odpowiedzialność. Ja sobie się bawię.

**Rafał:** Nie namawiam, ale wyślę wam, jak to zrobić. Nie będziemy wychodzić.

**Maciej:** Nie, ale wracając do tego wyrównania sił.

**Rafał:** Tak, tak. No to jest moim zdaniem wyrównanie sił. A chciałem ci tylko powiedzieć, a propos, że jesteśmy w stanie wpływać na modele, wstrzykując informacje. Nie wiem, czy czytałeś o tym, co zrobili z DuckDuckGo.

**Maciej:** Tego nie czytałem, ale widziałem różne efekty tego.

**Rafał:** Zabili Trumpa. Okej, dobra. Wstrzyknęli i jakby pytać, czy Trump żyje, to nie. Ale słuchaj tego, bo ja po prostu padłem ze śmiechu, czytając ten artykuł. Znaczy tyle wstrzyknęli. Teraz dla naszych słuchaczy, bo przeszliśmy już taką insiderską rozmowę dwóch wariatów: w sensie można, publikując określone, nieprawdziwe informacje w odpowiedniej ilości i umożliwiając, żeby te informacje były znalezione przez modele językowe, wpływać na to, co te modele językowe myślą, w cudzysłowie oczywiście, bo one nie myślą, czyli jak przetworzą informacje i jak podają informacje użytkownikowi na określone pytanie. I do DuckDuckGo było wstrzykniętych bodajże 240 dokumentów, artykułów. Zabili Trumpa, ale jak Trump umarł? Bo Trump wedle DuckDuckGo umarł na wściekliznę, którą zaraził go wiceprezydent.

**Maciej:** Złoto po prostu, naprawdę.

**Rafał:** Blackhatowe, za to jest taka blackhatowa. Dobra.

**Maciej:** Rozłóżmy to na czynniki pierwsze, bo ja trochę wiem o tym też. Po pierwsze, to się nazywa pamięć retrieval i ona nie jest pamięcią treningową modelu, na której się uczył ten model, a modele uczą się przede wszystkim na Common Crawl, na takim zbiorze danych z internetu. O tym jeszcze możemy chwilę porozmawiać, bo też jest ważne. I ta pamięć retrieval może się zmieniać. Natomiast tutaj ważne jest, że oni zrobili to dobrze. Nie chodzi o to, że zrobicie sto artykułów, wzmianek o waszej firmie i wpłyniecie na to, że będziecie widoczni, tylko to trzeba zrobić w różnych intencjach i w różnym kontekście, bo to musi być też ze sobą powiązane. Tutaj widzisz, sam powiedziałeś, że oni go zabili wścieklizną, od tego wiceprezydenta. Czyli musiały być jakieś story, co już powoduje, że ta śmierć występowała w różnych kontekstach w tych artykułach. Więc taki model szybko to chwyta. Bo jeżeli występujecie tylko w jednym kontekście, tylko w jednej intencji, to ciężko.

No i jeszcze jedna ważna rzecz, że Trump jest encją. Bardzo silną, trudną encją. Im trudniejsza encja, tym trudniej ją zmienić w postrzeganiu przez model. Więc w ogóle szacun za to, co zrobili. Bo nową encję wymyślicie sobie, ktoś to robił: wymyślił sobie nowy sport olimpijski i wprowadził go do modeli, jazdę konną na kucykach w basenie, coś takiego. Ale to jest nowa encja. I on to wprowadził, zrobił sto subdomen, wygenerowane treści AI i to wprowadził, dlatego że jest to nowa encja. Te modele łykają to po prostu jak pelikany i nie ma jeszcze tej warstwy jakiejś ochrony. Dlatego też ten cloaking tam będzie działał do tej pory. Natomiast bardzo trudno jest to zrobić z encją, która jest silna. Tam naprawdę trzeba dużych sił i środków albo jakiegoś dobrego cloakingu.

**Rafał:** Żyjemy w ciekawych czasach i wiele rzeczy można robić, ale jak wspomnieliśmy, nie zachęcamy. Tu moglibyśmy też wejść w rozmowę o intencjach różnych ludzi, no bo dla żartu to dla żartu, ale tu myślę, że...

**Maciej:** To też prawnie może się źle skończyć.

### Skąd model AI wie o marce: trening, retrieval i wyszukiwanie?

**Rafał:** Dobra, przejdźmy trochę dalej, tak żebyśmy też nie utknęli w tym obszarze, chociaż ja naprawdę mógłbym na ten temat. Zróżnicujmy trochę ten podcast. Pójdźmy po prostu trochę dalej, bo chciałbym, żeby te osoby, które niekoniecznie są tak wkręcone, jak stare żarówki, tak jak my, tylko są trochę świeże w temacie, coś z tego wyciągnęły albo przynajmniej umiały pójść do swojego, nie wiem, freelancera SEO czy zespołu marketingowego czy do swojej agencji i dobrze ją pytać. Bo jak ty powiedziałeś, że wkładasz kij w mrowisko, no to ja też jestem podobno z tego znany, chociaż to nie jest specjalnie intencjonalne, że chciałbym kogoś przewrócić, ale strasznie mnie wkurza to, jak wiele firm, wiele agencji po prostu kituje tych swoich klientów, więc zadawajmy im po prostu dobre pytania.

No idźmy dalej. Uporządkujmy to, od czego zależy, kogo AI poleca. Czyli trochę o tych encjach spróbujmy to uporządkować. Skąd model w ogóle wie o istnieniu marki? Zaczęliśmy troszeczkę od Common Crawl, od retrievalu. Co jest źródłem wiedzy? Trening, wyszukiwarka, raz, dwa.

**Maciej:** Zacznijmy od podstaw. Model jest trenowany wiele miesięcy i później jest dotrenowany jeszcze na danych z internetu. Większość tych danych pochodzi z Common Crawl, czy to jest 98 procent tych danych, czy 95 procent, nie pamiętam tych statystyk, ale mniej więcej ten wolumen pochodzi z Common Crawl. To jest wielkie archiwum internetu, w którym jest, nie wiem, pięćset, sześćset miliardów stron, i to jest olbrzymia biblioteka, na której są trenowane modele. To jest przede wszystkim baza dla tych modeli. Dlatego te modele, słuchajcie, są czasami takie głupie, bo są też dotrenowane na spamie, który my też kiedyś robiliśmy. Nie no, w internecie jest wszystko i to nie są wpisy naukowe, to nie są tylko artykuły z jakichś porządnych gazet, tylko tam jest po prostu wszystko. Więc te modele uczą się na tych śmieciach. Później trzeba to regulować. No ale dobra, to jest ten Common Crawl. Na przykład Wikipedia stanowi tylko jakiś tam jeden procent danych treningowych, plus jeszcze jakieś inne źródła. I to są dane treningowe.

Więc jeżeli wasza marka jest w danych treningowych, to od razu jest polecana z pamięci modelu. On ją od razu wyrecytuje, bez konieczności szukania w internecie odpowiedzi. I to po tym poznacie. Jeżeli macie na przykład wyłączony web search w ChatGPT, tam jest taki snippet, w którym widzicie, co model robi, można to rozwinąć: czy szukam teraz w sieci, czy coś tam, nie znalazłem, i on sobie będzie doszukiwał. Ale jeżeli tego nie robi i poleca waszą markę, to bardzo dobrze, bo jesteście w danych treningowych.

Jedna uwaga, bo też podsłuchałem rozmowę właściciela Common Crawl teraz w Zakopanem. On mówił, że z Common Crawl wszyscy biorą tylko język angielski, oni mają w języku angielskim stronę. Więc jeżeli chcecie być w danych treningowych, dobrze jest zapewnić wersję angielską waszej strony. Dobry tip. Ja się zdziwiłem, bo tak naprawdę byłem pewien, że to jest cały internet. Nie, to są angielskie wersje i warto by to nawet sprawdzić, ale mi się wydaje, że to się pokrywa. Tylko że na przykład duże polskie marki, które nie mają rynków anglojęzycznych w e-commerce, widziałem, że mają mniej wzmianek niż inne marki. Więc być może to jest prawda. Fajnie by było jakieś testy na to porobić. Ale chyba można dotrzeć, jak te roboty Common Crawl sprowadzić na swoją stronę. Więc tu jest też ta warstwa, którą trzeba ogarnąć. I to jest fundament, umówmy się, dane treningowe.

Później jest ten tak zwany retrieval, czyli ta pamięć taka tymczasowa. Powiedzmy, że to jest RAM. Tutaj są doczytywane informacje i im więcej tych samych informacji napotka model, tym szybciej je utrwala i przetrzymuje w tym retrievalu. One mogą się zmieniać, mogą wypadać z pamięci. Jak to RAM: zresetujesz komputer i masz czysty. I to tak wygląda. I to, co o manipulacjach, o których mówiliśmy, to jest możliwe. I na koniec jest jeszcze ta warstwa wyszukiwania, czyli model ma swój algorytm wyszukiwania. Niesłusznie wszyscy myślą, że ChatGPT jest oparty tylko na Bingu. Absolutnie nie. W tej chwili masz swój algorytm, który jest jakąś mieszanką Binga i Google'a i tam wyszukuje informacje, i on szuka stron w znany dla siebie sposób, o czym też możemy chwilę porozmawiać, bo też trochę mam danych na ten temat. To jest ta trzecia warstwa. Najlepiej być wszędzie.

**Rafał:** To, co powiedziałeś, trochę pokazuje, że te firmy czy marki, które inwestowały wcześniej w widoczność swojego brandu w Google, w takim rozumieniu, że były artykuły o tym brandzie, był wzmiankowany, były informacje i też miały swoją Wikipedię, to tak naprawdę, jak wprowadzono LLM-y, to znalazły się w tej pamięci od razu.

**Maciej:** Tak, tak, tak. Czyli to potwierdza tę tezę, którą wszyscy mówią, z którą ja nie do końca się zgadzam, bo to jest jakaś tam korelacja, że jak masz dobre SEO, to też będziesz widoczny, ale mi się wydaje, że to bardziej opiera się na intencji, kontekście, w jaki sposób twoja marka jest opisana, a nie na tym, czy jesteś w TOP10 w Google. Bo dobrze wiemy, że cytowane są strony z pięćdziesiątki, setki Google'a. Ja też robiłem badanie. W niektórych modelach AI dobiera cytowane strony zupełnie losowo, a w innych zależność jest wykładnicza: im wyżej jesteś w Google, tym szybciej jesteś cytowany. Natomiast ChatGPT i inne modele... Zapamiętajcie to jedno.

Tak samo Google. Tu się liczy koszt przetworzenia jednej strony i myślę, że oni na to zwracają uwagę. Dlatego ważne dla nich jest, żeby najpierw sprawdzić, czy ta strona na pewno jest o tym, czego oni szukają, czyli na przykład przez title albo inne metody wstępnej selekcji, a później ewentualnie pobrać stronę. Bo wiecie, miliard pobranych stron dziennie to jest bardzo duży koszt dla wszystkich. Oni to bardzo mocno optymalizują. Więc wasza strona musi być przede wszystkim szybka i ta informacja musi być dostępna na tej stronie w bardzo prosty sposób dla tych robotów. Dlatego SEO tak, ale nie tylko.

**Rafał:** No właśnie, i to nas trochę sprowadza do takiego miejsca, że powiedziałeś, że strony muszą być szybkie, sprawne, dostępne, mieć dane strukturalne, najlepiej właśnie w formacie JSON-LD. Coś powiedzieliśmy o tym Markdownie, chociaż ja też czytałem, że Google wypuściło, że fajnie, jakby był Markdown, a potem wypuściło, że nie, bo to jednak...

**Maciej:** Ale to Google, wiesz. Nie widziałem, żeby Markdown szkodził, natomiast w badaniach, które robiłem i pokazywałem na Festiwalu SEO, w OpenAI nie było żadnej korelacji z tym, że masz dane strukturalne.

**Rafał:** W samym OpenAI mówimy. No właśnie, musimy to doprecyzować.

**Maciej:** Nie myślcie, że to jest tak samo w innych modelach. Mówimy wyłącznie o OpenAI. Więc tam można było mieć dane strukturalne nasypane na tej stronie, a i tak cytowane były inne strony.

### Jakie strony cytują modele AI: Reddit, YouTube i transkrypcje?

**Rafał:** Dobra, bo trochę z tego wychodzi, że jest dużo tych rzeczy. Powiedziałeś, że najlepiej być wszędzie, ale jakbyś miał odpowiedzieć na pytanie: jakie typy stron w zasadzie AI najchętniej cytuje? Powiedzieliśmy o tej Wikipedii, że fajnie być w Wikipedii. Mówiliśmy trochę o brand mentions, że dobrze, żeby były media, ale teraz jakie media, jak dużo, w jakiej formie.

**Maciej:** Zaraz wam streszczę to wszystko, bardzo spoko. Wszyscy w Reddicie.

**Rafał:** Wiem, że masz badania w ogóle na te wszystkie rzeczy. Właśnie dlatego tak do tego zmierzam. Bo ten Reddit gdzieś tam wychodzi, w ogóle inne fora i tak dalej. Bardzo śmieszne, zacząłem zauważać, że w Stanach bardzo często teraz do jakichś dużych podmiotów dokładają jakieś fora i takie typowo user-generated content. Co tu robić?

**Maciej:** Dobra, już wam mówię. Zacznijmy od ChatGPT, bo każda platforma, zbadaliśmy to, ma swój ekosystem cytowań i rekomendacji. To nie jest tak, że zrobicie działania pod ChatGPT, będziecie widoczni w Gemini i dalej. No niestety nie, to też w swojej prezentacji pokazywałem. Wspomniałeś UGC, user-generated content. To jest chyba najważniejsze źródło dla samego ChatGPT. Reddit króluje, YouTube króluje, te fora. Rzeczywiście ChatGPT bardzo zwraca na to uwagę i jeżeli chcecie być obecni w ChatGPT, to musicie też zapewnić tę warstwę. Czyli jak ludzie piszą o marce. Ja nikogo nie namawiam do kupowania...

**Rafał:** ...na Reddicie, bo tam już są chyba oferty wygrzanych kont i tak dalej. Jakby co, ja mam promocję na to, także zgłaszajcie się.

**Maciej:** Ale to jest widoczne bardzo w naszych badaniach wszystkich. Naprawdę ten Reddit króluje i fora królują. Ja sobie też pomyślałem, że warto mieć swój kanał na YouTubie na przykład. Bardzo ważne są podcasty. Transkrypcja jest bardzo ważna, bo to transkrypcja, nie wideo, trafia do tych modeli. Więc jeżeli nagracie film, to upewnijcie się, że publikujecie całą transkrypcję tej rozmowy. I to naprawdę może mieć znaczenie, bo tak jak mówiłem, w różnych intencjach i w różnym kontekście jak wasza marka jest postrzegana, a nie tylko że zlecicie sto publikacji na temat, że wasza marka jest świetna i tyle. To jest bardzo ważne w ChatGPT.

**Rafał:** Okej, czyli robić to bardzo strategicznie, a nie bezmyślnie wydać na przykład sto tysięcy na sto publikacji. Ja się w pełni zgadzam, ale dotknąłeś jeszcze jednej rzeczy, mówiąc o YouTubie. W ogóle YouTube i transkrypcje to jest coś, czym był nakarmiony jeden z pierwszych GPT, któremu zabrakło danych. Zeskrobali całego YouTube'a od A do Z. Dlatego on był lekko faszystowski w pewnym momencie i musieli mu bardzo mocno kajdanki zakładać. Czytałem świetną książkę na ten temat, po prostu pod wielkim wrażeniem, raz skali, ale dwa, jak tam poluzowywano kwestie bezpieczeństwa. Ale to jest temat na całkowicie inną rozmowę.

**Maciej:** To co, podcast?

**Rafał:** Tak. Albo będziemy rozmawiać siedem godzin i proszę tego słuchać i nie przerywać. Żartuję. Ale chodzi o to, że powiedziałeś o multimodalności, nie? W zasadzie. Bo ty na pewno pamiętasz, jak Google wprowadzało ten MUM, 2018, 2019 rok, wszyscy mówili: ojejku, algorytm MUM. Dokładnie. A dzisiaj wszyscy mówimy już o tym chyba tak oficjalnie, że content ma wiele modalności i same treści nie załatwią ci roboty. I teraz jakbyś miał być właścicielem firmy, sklepu. Ja wiem, że to jest trudne pytanie. Załóżmy tak hipotetycznie, że miałbyś podjąć decyzję, jak to dzielisz, jak to układasz, to co byś z tym zrobił?

**Maciej:** To już ci tłumaczę. To nie jest trudne pytanie, bo my to robimy. Ja nie będę produktowo tutaj dzisiaj rozmawiał, tylko powiem o sposobach, w jakie to robimy. Ja badam konkurencję danego klienta na przykład i patrzę, gdzie przede wszystkim mój klient się nie pokazuje, gdzie nie jest cytowany, w jakich intencjach nie jest cytowany, w jakich kategoriach, w jakich tematach, na jakim etapie lejka sprzedażowego. I dzięki temu, odwracając znowu, bo ja lubię wracać, inżynieria wsteczna, możemy przestać, kurczę, strzelać ślepakami, tylko wymierzyć dokładnie tam, gdzie chcemy być, i dokładnie czy masz opublikować poradnik, czy masz wspomnieć definicyjnie o swojej marce więcej. Mało tego, śledząc konkurencję, mamy miejsca, gdzie oni są cytowani. Spięliśmy to z bazą jednego z pośredników. Nie będę wymieniał. I wiemy, gdzie można kupić taką publikację. To są realne działania, które bym polecał wszystkim, którzy chcą zwiększyć swoją widoczność w LLM-ach.

**Rafał:** I to jest taki delikatny, ale bardzo dobry tip. A czy branża ma znaczenie?

**Maciej:** Branża ogólnie ma znaczenie. To też było na mojej prezentacji. Są branże zabetonowane, czyli elektronika. Tam bardzo trudno wejść z nowym brandem, dlatego że, jeśli dobrze pamiętam tę statystykę, dwanaście marek stanowi osiemdziesiąt procent odpowiedzi. Jest zabetonowane, więc jakbyście chcieli wejść z nową nazwą, produkujecie sprzęt elektroniczny, być w odpowiedziach LLM-ów, to będzie bardzo ciężko. Gdzieś tam moda, no to już na przykład osiemdziesiąt procent odpowiedzi zawierało siedemset marek, tych, które my monitorowaliśmy, a to tylko pokazuje skalę, jaki to jest rozmiar. I te marki w modzie się wymieniają non stop, bo jeszcze nie porozmawialiśmy o tym, jak bardzo zmieniają się miejsca.

### Jak bardzo zmieniają się odpowiedzi i jak to mierzyć?

**Rafał:** Mówmy teraz o tym, jak to się dzieje.

**Maciej:** Pamiętaj, że jeszcze musimy wrócić z tej gałęzi, bo jesteśmy w ChatGPT, a jeszcze musimy o ekosystemach porozmawiać, Gemini i tak dalej. Ale będziemy pamiętać. Dobrze, zbadałem sobie, krótkofalowo nazywam takie badanie, zrobiłem, wrzuciłem te same prompty, chyba to było sto promptów w różnych kategoriach i tak dalej. Wrzuciłem co pół godziny i zebrałem odpowiedzi, i porównałem po prostu, jak zmieniają się cytowania marki i tak dalej. No to pierwsze miejsce marki utrzymało się w trzydziestu procentach odpowiedzi.

**Rafał:** To dobrze przerażająco.

**Maciej:** To bardzo źle. Generalnie masz pierwsze miejsce w odpowiedzi, ale tak naprawdę przez miesiąc raz byłeś wymieniany, później to pierwsze miejsce się zmieniało na inną markę. Top 3 się utrzymuje najdłużej, ale ten środek, czyli tak jakbyśmy powiedzieli top 6, od top 3 do top 7, to wymieniany jest całkowicie co odpowiedź. I tak samo ten ogon, tam już w ogóle jest loteria. I co ciekawe, twoja marka może wypaść z pierwszego miejsca całkowicie z tej odpowiedzi albo spoza obecności w ogóle wlecieć na pierwsze miejsce. Mamy na to statystyki. Więc zobaczcie, jak bardzo mocno przeciągnęliśmy te same prompty, pod pytanie co pół godziny, jak to się zmienia. Także dodaję do myślenia. To jest clou tego wszystkiego, od czego zaczęliśmy, że to nie jest nowe SEO, że tu się wszystko zmienia.

I już od razu pójdę z tymi statystykami: zrobiliśmy badanie długoterminowe, czyli miesiąc, tydzień po tygodniu, i tam pierwsze miejsce się utrzymuje w pięćdziesięciu procentach. Trochę już więcej, bo to też nie jest zdeterminowane. To badanie pokazuje tylko tyle, że możemy tak naprawdę wziąć sobie raport i go podmieniać i powiedzieć, że on był dzisiaj, wczoraj i tak dalej.

**Rafał:** To jest jakieś zdjęcie w czasie, nie?

**Maciej:** Tak, ale żeby tak naprawdę monitorować swoją obecność, to trzeba to robić właśnie długofalowo. Czyli obserwować sobie nawet nie pozycję, tylko zmianę tej pozycji, kiedy byłeś, kiedy cię nie było, w jakim kontekście i tak dalej. Jak zaczęliśmy to robić długofalowo, zaczęliśmy robić takie dane historyczne, takie wykresy, to się okazało, że to się mniej więcej utrzymuje w tym samym miejscu. Ale gdybyśmy chcieli to odpytywać jednorazowo, to możemy być na pierwszym miejscu albo nie być. I to jest najważniejsze. To jest pułapka, to jest tak naprawdę trochę nawet oszustwo, jeżeli robicie raport jednorazowo. Trzeba by było takich raportów zrobić cztery w miesiącu i wtedy dopiero wyciągać wnioski. A najlepiej codziennie. Nie wiem, czy jest taka potrzeba, wiesz? Bo zobacz, przy tym krótkoterminowym i tak się zmienia. Więc jeżeli ja zrobię cztery, czy nie wiem, siedem badań teraz w godzinę, a zrobię codziennie, podejrzewam, że będzie taka sama loteria.

### Ile kosztuje monitoring i jakie prompty badać?

**Rafał:** Kurde, to też trochę jest takie dziwne pod tym kątem, że te badania są drogie. W sensie jak zobaczysz te firmy, które oferują taką usługę, no to de facto, żeby faktycznie zbadać, powiedzmy, sto promptów, co mi się wydaje, że w średniej wielkości firmie to wcale nie jest dużo, bo ludzie pytają...

**Maciej:** My badamy w tysiącach dla jednej marki, nie? Dziesiątki tysięcy nowych.

**Rafał:** No właśnie, no to ja widziałem ceny po 75 do 1500 euro za sto, dwieście promptów badanych raz, dwa, trzy razy.

**Maciej:** Wiesz co, my na przykład mamy to w cenie 0,02 dolara za odpowiedź. To nie są takie ceny. Ja wiem, że to są też duże aplikacje, znam te ceny i tak dalej. To jest straszny duży narzut, bo zebranie tej odpowiedzi przy tym całym maszynowym ekosystemie nie jest takie drogie. Uważam, że to jest nabijanie ludzi w butelkę. Ja bym chciał być postrzegany jako ten, który mówi prawdę, bo nikt nie chce mówić prawdy. Nie no, żartuję. Jest parę osób, które mówią głośno o tym. Ja wiem, że pewnie chodzi o to, że to jest cała aplikacja. No jasne. Nie musimy się tego czepiać. Aczkolwiek to wcale nie musi być drogie.

I im więcej promptów monitorujecie, tym lepiej, ale ja bym za Michałem Suskim, za jego badaniami, monitorował prompty w różnych intencjach. Jeżeli monitorujecie sto promptów w tej samej intencji, to nie ma takiej potrzeby. Bo Michał zrobił na to badania i że tak naprawdę ta widoczność może się zmienić tylko między intencjami. Więc ja bym zmniejszył tę ilość promptów per intencja i monitorował sobie różne intencje. I to nie takie SEO-owe intencje, bo to moim zdaniem... Boże, zapomniałem nazwiska autora książki. Wrócę do was, ewentualnie prześlę później Rafałowi.

**Rafał:** Spoko, ja dam link albo co.

**Maciej:** I w tamtej książce były fajne intencje, bo tam były te intencje, które decydują o tym, jak zbudowana jest odpowiedź LLM-a. Czyli jest definicja, jest ranking, jest porównanie, rekomendacja. I te intencje są bardzo ważne, bo one są skorelowane stricte z rodzajem odpowiedzi. Więc musicie być w rankingach, musicie być porównywani, musicie być w definicjach, musicie być rekomendowani. UGC wchodzi i obecność w tych wszystkich intencjach w różnym kontekście dopiero ma sens, tak samo monitoring.

### Czym różnią się ekosystemy Perplexity, Gemini i Copilot?

**Rafał:** Dobra, postawmy tu kropeczkę i wróćmy, bo powiedzieliśmy o ChatGPT, ale chciałeś powiedzieć kilka słów o innych platformach. W Polsce nie wiem, co jest drugie najpopularniejsze, tak na dobrą sprawę. Przypuszczam, że Gemini.

**Maciej:** Perplexity moim zdaniem może być. Perplexity jest taką wyszukiwarką bardziej AI niż samym modelem, ale jest bardzo e-commerce'owe. Tam dominują marki e-commerce i oni to bardzo mają rozwinięte. Więc jakbyście chcieli czegoś szukać do zakupu, to Perplexity ma bardzo mocno ten e-commerce rozwinięty. Pytanie, ile to jest użytkowników i czy dla właścicieli sklepów to nie byłby dobry kierunek. I to jest zupełnie też osobny ekosystem. Tam jest dużo sklepów też w odpowiedzi.

**Rafał:** Jest marka Comet, która jest spięta z tym, i ja tego używam, bo tam jest wiele modeli. Sprawdza mi się to bardzo dobrze. Bo tam jest Claude i tak dalej. Więc mam wszystko po prostu w jednym, a całkowicie osobno korzystam z chińskich modeli. Ja wolę chińskie generalnie do takich wielu powtarzalnych rzeczy, do produkcji i tak dalej, bo jest taniej i często lepiej.

**Maciej:** I porównywalnie. Ja do treści używam ostatnio chińskich.

**Rafał:** Tak, tak. Ja jestem wielkim fanem DeepSeeka.

**Maciej:** Ja też. W ogóle wygrał u mnie w generowaniu treści w moich benchmarkach. I to nie tylko dlatego, że jest najtańszy, tylko był po prostu najlepszy. Więc wiesz, masz dziesięć razy taniej, a jakość ta sama.

**Rafał:** Dokładnie tak. W ogóle o tych wszystkich modelach moglibyśmy tu rozmawiać, jak goni ten Qwen i GLM i tak dalej, bo to się naprawdę dużo dzieje, ale to zostawmy też na inne spotkanie. Dobrze. Mówiłeś o Perplexity właśnie dla e-commerce'ów. Ja potwierdzam pod tym kątem, że Perplexity ma fajnie spiętą przeglądarkę i to jest ciekawe rozwiązanie dla kogoś, kto nie chce wykupywać sobie osobno czata, Claude'a i tak dalej, bo tam można mieć dostęp do kilku modeli jednocześnie.

**Maciej:** No właśnie, a też jest ten shopping. Przez chwilę nie działał, nie sprawdziłem tego teraz, nie przygotowałem się do tej rozmowy, ale shopping był bardzo mocno rozwinięty. Shopping, czyli ten snippet do zakupu, w którym sobie otwieracie, wchodzi sidebar z produktami, możecie szybko zobaczyć cenę i tak dalej.

Dobra, Gemini, konserwa. Gemini to konserwa. Ja nazywam, że to jest konserwa dlatego, że w Gemini nie możecie wymusić tak naprawdę web searchu. Oni mają na to swoją nazwę. Model sam decyduje, czy będzie wyszukiwał w sieci, ale w większości odpowiedzi nie wyszukuje. Dlatego jest konserwatywny, bo on odpowiada tylko ze swoich danych. Więc tam dominują na przykład cytowania stron rządowych, EDU. Czy jak jest na przykład zdrowotne, to dominują tylko sprawdzone przez niego strony zdrowotne. Do tych cytowań trudno dosyć dotrzeć. Więc to jest konserwa, tutaj można trafić w danych treningowych. Albo jest jakiś pewnie retrieval, ale on jest bardzo rzadki i bardzo mały. Więc tutaj ja bym się na tego Gemini w ogóle nie upierał. I tyle.

No i jest Copilot, który jest chyba najsłabszym z tych modeli, mało cytowań, chociaż też tam można to triggerować. I każdy z nich, zobaczcie, każdy z tych modeli ma swój ekosystem. Ja to nazywam ekosystemem rekomendacji i cytowań. Więc jakbyście chcieli w każdym być, to nie ma jednej dobrej strategii. Trzeba by było to podzielić, tak jak z kategoriami.

### Skąd ChatGPT bierze wyniki: z Binga, Google czy innych źródeł?

**Rafał:** Prawda jest taka, że, przynajmniej ja tak myślę, gdzie musisz dzisiaj być tak naprawdę, to musisz być w Google. W dużej mierze musisz być w Bingu i w ChatGPT. Cała reszta... Szczególnie w Polsce, bo ja myślę, że jakbyśmy zobaczyli geograficznie, jak to się układa, pewnie trochę inaczej. A jeszcze w kontekście Gemini, ja słyszałem takie historie, które, jak mówisz, są nieprawdą. Potwierdź jeszcze, że on ma dostęp bezpośrednio do indeksu Google i pobiera informacje z indeksu.

**Maciej:** Musi mieć. Pewnie tak, ale wiecie co, ja testowałem te odpowiedzi, natomiast te odpowiedzi tego nie sugerują. Raczej widzę, że te dane treningowe... Dla mnie Bing jest jeszcze takim zamkniętym ekosystemem. Ciężko tu cokolwiek powiedzieć, ale musi mieć dostęp. Ja bym się nie zdziwił, jakby mieli bezpośredni dostęp do zapisanych danych, cache'owanych stron i tak dalej.

**Rafał:** Okej, mówimy o Bingu, no bo ja korzystam z Binga, jak wspomniałem, więc ja myślę, że tam na pewno w jakiejś mierze to jest, bo mi chodziło o Gemini, że ma dostęp do indeksu. A Bing? To samo pytanie w zasadzie, ale tutaj jestem przekonany, bo nawet jak wyszukujesz, to wydaje mi się, że dokładnie to widać, chociaż nie mam jakichś danych statystycznych jako user.

**Maciej:** To, o czym rozmawialiśmy na samym początku: przez dłuższy czas ChatGPT miał dostęp do Binga, wyszukiwał tylko tam i bardzo dużo osób zaczęło indeksować swoje treści w Bingu, nagle zaczęło tworzyć treści pod Binga, jest ten IndexNow, który pozwala ci szybko zaindeksować. Ja zacząłem robić to samo i w pewnym momencie nie wchodzi w indeks, mimo że korzysta z IndexNow, mimo że treści są dobrze napisane. Oni to ograniczyli dlatego, że cały świat się na to rzucił. Ale de facto na koniec, teraz jak testowałem, przestali używać tego Binga i ja nie wiem, czego oni używają. Oni mają swój mechanizm wyszukiwania oparty prawdopodobnie trochę o Google. Też rozmawialiśmy z kolegami i nagle się okazało, że dużo stron, które nie są widoczne w Bingu, jest cytowanych w ChatGPT i wyszukiwanych. No i tutaj jest jeszcze strefa tej wiedzy, której my nie wiemy, a możemy się tylko domyślać. Znowu trochę zgadywanka, jak z Google. Zabawa w kotka i myszkę trochę.

**Rafał:** Im bardziej brniemy w tę rozmowę, tym bardziej mam wrażenie, że nie wiemy, co tu się dzieje. A jeżeli ktoś wie, to chyba ty i ja. Nie no, żartuję. To jest bardzo ciekawy świat, ale faktycznie jest tam dużo niewiadomych.

### Co zrobić w poniedziałek rano?

**Rafał:** Ja już chciałem powoli zmierzać do końca, żeby też się zatrzymać w tej godzinie. Jedna rzecz, którą słuchacz powinien zrobić w poniedziałek rano po tym odcinku. Dajmy na to, że to jest słuchacz, który ma sklep internetowy, ma jakąś agencję, która coś tam robi, ma jakiś dashboard, jakieś KPI. Co twoim zdaniem on powinien zrobić? Bo on chce być w tym product discovery, brand discovery, tak to ładnie nazwijmy po staropolsku, w modelach językowych. Co byś mu polecił?

**Maciej:** Dobrze, to od początku poprosiłbym o analizę długoterminową odpowiedzi, w sensie takim, żeby zbadać to tydzień po tygodniu, przynajmniej dwa, trzy razy, i na tej dopiero podstawie analizy wyciągać wnioski. Może sobie mierzyć miejsca, które zajmuje, ale to musi być uśredniona pozycja z tych wszystkich badań. Natomiast ta uśredniona pozycja też niewiele mówi. Najważniejszą rzeczą, o którą powinien poprosić, to informacje, w których miejscach on jest i w jakim kontekście tematycznym, intencyjnym jest niewidoczny. I poprosić o zrealizowanie działań kampanii tylko i wyłącznie pod to, żeby to po prostu nie było tak, że, jak mówiłem, wzmiankujemy sobie na ślepo, tylko celujemy dokładnie w te miejsca, w których nas nie ma. I taka agencja powinna mu zrobić nawet kampanię i może zebrać w bardzo łatwy sposób informacje o stronach, które są cytowane w odpowiedziach, w których go nie ma.

**Rafał:** To jest bardzo dobra porada. Widzisz, tu mamy taką spójność, bo ja też lubię strategię najpierw, zanim zaczniesz wydawać pieniądze. To się wszystko dobrze układa. To jest dobra rozmowa.

### Co zmieni się za rok: protokoły i agentic commerce?

**Rafał:** Maciek, rok do przodu. Nie dalej, bo rok to w dzisiejszych czasach to jest, o jejku, kilka dekad jeszcze niedawno. Co się w tym obszarze zmieni najbardziej? Czy zmienią się modele, zachowania użytkowników, narzędzia do pomiaru? Co twoim zdaniem się zmienia? Ja wiem, że nie masz szklanej kuli, ale masz mnóstwo doświadczenia, więc na tej podstawie.

**Maciej:** Moim zdaniem, tak jak rozmawialiśmy, będzie rosło udział wyszukiwań przez LLM-y, głównie przez ChatGPT w tej chwili, i to będzie miało dość duże znaczenie. Zmieniać się będzie moim zdaniem obszar infrastruktury internetowej. Tak jak mówiłem, ludzie zaczną też już zwracać uwagę na to, żeby strony były dostępne dla modeli językowych, i będą je modyfikować. To będzie szło jeszcze dalej i dalej. I w pewnym momencie ta strona internetowa przestanie być potrzebna wizualnie, tylko bardziej strukturalnie. To myślę, że będzie. Zobacz, jaki jest szał na llms.txt, mimo że to jest mit czy nie jest mit. Nic nie wiadomo. Mi się wydaje, że w ciągu tego roku będzie jakiś protokół ujednolicony w końcu. Jak ten background tej strony powinien wyglądać? To znaczy, żeby to było strukturalnie dla takich modeli ujednolicone, a jeżeli nie, to prosty Markdown z tymi informacjami, i to będzie nabierało większego znaczenia. Na pewno shopping będzie coraz większy, te zakupy przez modele językowe.

**Rafał:** A mówisz o shoppingu w kontekście agentic commerce, czyli takiego agentowego zakupu?

**Maciej:** Tak, już chyba też nie zdążyłem się zapoznać. Ciągle coś wychodzi i my sobie nie wyobrażamy, ale z tego, co czytam, Google już wypuściło swój protokół do tego.

**Rafał:** Tak, Universal Commerce Protocol. I oni tam pracowali też z dużymi marketplace'ami jak Zalando, Shopify, brał tam udział Etsy. Więc oni szykują na pewno coś. To znaczy, to jest wypuszczone, generalnie można to testować, ale bardziej mi chodzi o to, czy ty myślisz serio, że użytkownicy podepną kartę, możliwość płatności do, powiedzmy, swojego asystenta. Niech to będzie ten ChatGPT, który będzie im wybierał rzeczy i będzie miał jakąś pamięć. Czy myślisz, że to jest realne? Nie wiem, tak mi się wydaje, że to też jest mentalność danego kraju: w Polsce pewnie mniej, w Czechach najmniej, bo mamy takie wysokie poprzeczki, jeżeli chodzi o zaufanie, a też pokoleniowo. Ja nie mogę na to patrzeć, bo jesteśmy, jak powiedziałeś, już dinozaurami. Nie wiem, jak to nowe pokolenie będzie reagować.

**Maciej:** Ja mam dwójkę dzieci, która reaguje bardzo dobrze na ten czas. To jest pokolenie dzieci.

**Rafał:** Moja córka tak naprawdę uczy się w szkole, piąta klasa. No to praktycznie od momentu powstania komercyjnego wykorzystania LLM-ów, więc oni trochę też nie będą pamiętać innego świata.

**Maciej:** I już teraz oboje bardzo mocno używają ChatGPT czy innych modeli, bo oczywiście tatuś wymusza, żeby trochę inne rzeczy były, ale świetnie się w tym posługują, więc może dla nich ten próg wejścia, takie przepięcie, może być bezbolesne, dużo łatwiejsze niż dla nas. Tak jeszcze sobie o tym myślę.

**Rafał:** Ja jestem w zasadzie przekonany, że masz rację. Tak podchwytliwie zadałem to pytanie, bo jestem po tej stronie, że ta zmiana stanie się szybciej, niż nam się wydaje. Bardzo często tak jest, że patrzymy na coś z perspektywy naszego doświadczenia, naszych własnych przyzwyczajeń i wydaje nam się, że ten mur na pewno nie runie. Mija kilka lat i nie ma śladu po tym murze, i tak było z wieloma rzeczami, i tak samo będzie z tym.

**Maciej:** Ostatnio, miesięcy nawet, nie lat, wiesz, tak by to było trzy razy szybciej.

**Rafał:** Sam powiedziałeś, że to przyspiesza po prostu. Tak, zgodnie z tymi prawidłami przyspieszania to prawdopodobnie będzie jeszcze szybciej. Musimy już kończyć, chociaż ja mógłbym z tobą rozmawiać, jak u Hubermana, jeszcze ze cztery godziny, i by było przyjemnie, i by było pewnie ciekawie, ale to może zostawimy sobie na inną okazję.

### Polecajki i zakończenie

**Rafał:** Ja standardowo na koniec każdego odcinka mam taką prośbę, żebyś, jeżeli masz jakiś polecany materiał, taką polecajkę, czy to jest książka, czy blog, czy kanał na YouTubie, a może to jest po prostu w Olsztynie jakiś teatr, i tam ci się coś podoba, cokolwiek to jest takiego ciekawego, co cię inspiruje, co cię intryguje, żebyś o tym powiedział i zaprosił naszych słuchaczy.

**Maciej:** To ja was trochę zaskoczę. W połowie sierpnia w Olsztynie odbywa się najpiękniejszy festiwal w Polsce. Jest to Olsztyn Green Festival, chyba już jedenasta edycja. To są tylko polskie zespoły. Trwa trzy dni, jest nad brzegiem jeziora. Na tle zachodzącego słońca grają różne grupy. Bardzo fajnie to jest, jest bardzo duże, są trzy sceny. Możecie sobie siedzieć na leżaczku i słuchać muzyki. Możecie podpłynąć sobie łódką i słuchać tej muzyki. Jest przepięknie, kolorowo, w połowie sierpnia. Do tej pory pogoda dopisywała. Niesamowite miejsce, niesamowici ludzie i dużo muzyki. Zapraszam was do Olsztyna.

**Rafał:** Super, macie stare bilety. Oczywiście trzydniowe najlepiej.

**Maciej:** Siedzę mocno w LLM-ach, więc z tych polecajek może bym chciał z tego wyjść, może zostajemy na tym muzycznym. Tę książkę, o której mówiłem, jeszcze byśmy polecili, to na pewno wam wyślemy, bo ona zmieniła bardzo mocno. Sergey Lucktinov się nazywa. „Semantic SEO, SRO & AI”.

**Rafał:** Okej, ja to znajdę, podlinkuję. Ja polecam przy okazji, jak powiedziałeś o tym, jest świetna książka „Superintelligence”. Ja też ją podlinkuję. To jest książka, która gruntuje tak naprawdę, jak może wyglądać superinteligencja. Nie wiem, czy jest po polsku wydana, szczerze mówiąc, ale jak znajdę, to podlinkuję w takim czy innym języku, bo myślę, że jest mega ciekawa, a też mamy LLM-y, więc jak kupimy sobie książkę po angielsku...

**Maciej:** Można też szybko streścić.

**Rafał:** Możemy ją przetłumaczyć, tylko to jest nielegalne. Do tego nie zachęcam oczywiście.

**Maciej:** Tak jest.

**Rafał:** Ale gdyby ktoś chciał złamać prawo, no to nie ma problemu. A gdyby ktoś chciał cię znaleźć, Maciek, i nie chciałoby mu się jechać na ten festiwal, czego będzie żałował do końca życia, jakby chciał cię znaleźć w internecie, poczytać, czy po prostu zadać ci pytanie, to gdzie najlepiej powinien to zrobić?

**Maciej:** Słuchajcie, nie ma problemu, żebyście pisali do mnie na LinkedInie. Mam otwarte, zapraszam, gdybyście chcieli porozmawiać. Za niecały tydzień jest jedno z wydarzeń SEO, gdzie pewnie spotkam część osób. Natomiast w październiku, jeszcze to nie jest ogłoszone, ale na I Love Marketing, na ścieżce GEO, jest tylko sześciu prelegentów, po czterdzieści minut, w Poznaniu.

**Rafał:** O, super, nawet nie wiedziałem.

**Maciej:** I tam będę miał też prezentację dokładnie związaną z tym, o czym dzisiaj mówiliśmy. Także tam też zapraszam, a po drodze pewnie gdzieś na mniejszych eventach SEO-owych.

**Rafał:** Super, my się widzimy pewnie w Olsztynie na festiwalu. Tak mnie zachęciłeś, że ja chyba tego nie odpuszczę.

**Maciej:** Tylko sprawdź noclegi, bo był rok, że nie było już najmniejszego jednego noclegu. Siedemdziesiąt procent ludzi na ten festiwal przyjeżdża spoza Olsztyna.

**Rafał:** Okej, ja będę tu po twoim aucie, po prostu w bagażniku.

**Maciej:** A, to przenocujesz u mnie. Zapraszam.

**Rafał:** O widzisz, właśnie specjalnie chciałem to powiedzieć o tym samochodzie, żebyś zaproponował. To jest taka gra. Świetnie, dają się nabrać. Dobra, widzisz, jeden na drugiego. Wszystkiego dobrego, ja ci bardzo dziękuję za poświęcony czas i za te wszystkie informacje. Naprawdę to było odświeżające, mi się podoba, w jaki sposób myślisz. To jest taka konstruktywna krytyka status quo i myślę, że tacy ludzie są potrzebni, szczególnie jeżeli opierają się na danych, a nie tylko na intuicji. Jeszcze raz bardzo ci dziękuję.

**Maciej:** Dziękuję również.

**Rafał:** Do usłyszenia. Cześć!

### Zakończenie odcinka

**Rafał:** I to by było na tyle w dzisiejszych Globalnych Horyzontach. Bardzo zależy mi na Waszym zdaniu, więc dajcie znać w komentarzu, który wątek z dzisiejszej rozmowy był dla Was najciekawszy. Wasza aktywność to najprostszy i najlepszy sposób, by udobruchać algorytmy i pomóc mi rozwijać ten projekt. Chcecie pogadać o tym odcinku szerzej? To dodajcie mnie do swojej sieci na LinkedIn albo napiszcie do mnie bezpośrednio na maila: raf@non.agency. Uwielbiam dostawać od Was feedback i informacje. Tymczasem dzięki za dziś i do zobaczenia wkrótce!

## Polecajka gościa

- **Sergey Lucktinov, „Semantic SEO, SRO & AI”** (książka). Maciej poleca ją jako książkę, która mocno zmieniła jego myślenie o intencjach i widoczności w modelach językowych.
- **Olsztyn Green Festival** (festiwal). Trzydniowy festiwal polskiej muzyki nad jeziorem w Olsztynie, w połowie sierpnia, z trzema scenami. Maciej zaprasza słuchaczy do Olsztyna.

Źródło: https://moszkowcow.com/pl/podcast/maciej-chmurkowski-widocznosc-w-llm/
